İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/1909 K.2025/992

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

29/07/2018 günü 23.00 sıralarında, tescilsiz ve sigortasız olan motosiklet, trafik kazası tespit tutanağına göre müvekkili...'in ağır bir şekilde yaralanmasına sebep olduğunu, müvekkilinin zararlarından sigortasız aracın sürücüsü ile beraber ...nın müşterek ve müteselsil sorumluluğu bulunduğunu, ...na 30/10/2018 tarihinde başvuru yapıldığı ancak taleplerinin reddedildiğini, motosikletin sürücüsünün, kazada yüzde yüz kusurlu olarak hareket ettiği tutanak altına alındığını, davalı ... hakkında Orhangazi 2. Asliye Ceza Mahkemesinde 2018/332 Esas sayılı kamu davası açıldığını,

yaralanan müvekkili ilk olarak Orhangazi Devlet Hastanesine kaldırıldığını Bursa Devlet Hastanesinde tedavi gördüğünü, kazada ağır şekilde yaralanan müvekkilinin geleceği de bu yaralanma ile beraber tehlikeye düştüğünü, müvekkilinin henüz 42 yaşında olup, bu yaralanma nedeniyle eski hareket kabiliyetine haiz olamayacağını, müvekkilinin ayrıca elem ve ızdırapda çektiğini, kendisi halen tam kondisyon sağlayamadığını ve tedavi süresince acılar içinde iyileşmeye çalıştığını, manevi acılarının da tatmini gerektiğini, açıklanan nedenlerle HMK 107/2. maddesi uyarınca bedensel zararlardan,

geçici iş göremezlik nedeniyle asgari 1.000 TL maddi tazminatın, sürekli iş göremezlik ve ekonomik geleceği sarsılması nedeniyle asgari 3.000 TL maddi tazminatın ve yine tedavi giderleri, bakıcı giderleri ve tüm iyileşme sürecinde yapılan her türlü masraflar adına asgari 1.000 TL maddi tazminatın ( toplam 5.000 TL) kaza tarihi olan 29/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek olan (3095 sayılı yasa gereğince TCMB'in kısa vadeli avanslar için uygulandığı) faiz oranı üzerinden hesaplanacak ticari faiziyle birlikte davalılar (1 nolu davalı sigorta şirketi için poliçe limiti dahilinde) tarafından müştereken ve müteselsilen ödenmesine,

çekilen acı, elem ve ızdırap nedeniyle 20.000 TL manevi tazminatın davalı ... tarafından ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı ıslah dilekçesi ile talebini 35.836,33 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkemede açılan dosyanın KTK md. 97'deki dava şartları yerine getirilmediğini, kaza tespit tutanağından kazaya karışan aracın önceden hurdaya ayrılmış olduğu görüldüğünü, bu sebeple tazminat sorumluluğu müvekkili kuruma ait olmadığını, kazanın meydana geldiği tarih göz önünde bulundurulduğunda, kişinin resmi ve yetkili bir hastaneden alacağı sağlık kurulu ve maluliyet oranının tespiti için tedavi sürecinin sona ermiş olması ve bu kazadan dolayı sürekli bir hasara yol açmış olması gerektiğini,

davanın kabulü anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu, poliçe teminatına girmeyen kazanç kaybı, tedavi giderleri, bakım, yol masrafı ve diğer dolaylı zararların teminat dışı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda,"Davacı tarafından davalılar aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile;

a-Geçici iş görememezlik tazminatı yönüyle;17.918,16 TL'nin davalı ... yönüyle 29.07.2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber ... yönüyle 08/11/2018 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber (poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,b-Sürekli iş görememezlik tazminatı yönüyle olan davacı taleplerinin reddine, c-Bakıcı giderleri yönüyle.

4.059,00 TL'nin davalı ... yönüyle 29.07.2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber ... yönüyle 08/11/2018 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber (poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, d-Tedavi giderleri yönüyle.

5.000,00 TL'nin davalı ...yönüyle 29.07.2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber ... yönüyle 08/11/2018 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber (poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, e-Yol giderleri yönüyle.

1.500 TL'nin davalı ... yönüyle 29.07.2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber ... yönüyle 08/11/2018 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber (poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Manevi tazminat yönüyle; davalılardan ... aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile 10.000,00 TL'nin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.Bu karara karşı davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Motosikletin hurdaya ayrılmış olduğunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 39/c maddesi uyarınca araçların yeniden tescil edilmeleri ve bu tür araçlar için zorunlu mali mesuliyet sigortası tanzim edilmesinin söz konusu olmadığını, hurdaya ayrılmış araçlar hakkında KTK'nın 103. maddesi gereği genel hükümler uygulanması gerektiğini, tescil kaydının silinme sebebinin önem kazanacağını,zira kazadan önceki dönemde tescil kaydı bulunan ve hurdaya ayrılması nedeniyle tescil kaydı silinen bir aracın yeniden tescili mümkün olmayacağını, trafik sigortası yaptırma zorunluluğu da olmayacağını, buna karşın,

araç tescil kaydının farklı bir nedenle silinmiş olması halinde, araç sahibi tarafından aracın yeniden tescil ettirilmesinin mümkün olduğunu, trafik sigortası yaptırılmasının zorunlu olacağını, bu sebeple, yasalar gereği herhangi bir sorumluluğu bulunmayan müvekkili kurumun aleyhine açılmış olan davanın reddi gerektiğini, 01/06/2015 tarihli trafik genel şartları gereği sağlık gideri teminatından ... sorumlu olduğunu, geçici iş göremezlik tazminat talepleri ...'nın sorumlu olduğunu, tedavi ve yol giderlerinden ...’nın sorumluluğu bulunmadığını,

söz konusu bakıma muhtaç olduğu dönem aslında bakıcı gideri sağlık gideri teminatından karşılanması gerektiğini, bakıcı gideri tazminatının brüt ücret üzerinden hesaplanması için bakıcı tutulduğunu ve ... priminin yatırıldığının belgelenmesi gerektiğini, davacı vekili tarafından verilen 22.12.2018 tarihli dava dilekçesinde bakıcı gideri tazminat talebinde bulunulmadığını, maluliyet raporunda bakıcı ihtiyacı tespit edilmemiş olmasına rağmen bakıcı giderine hükmedildiğini, hükmedilmiş olan avans faizinin ve faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu,

müvekkili şirketin dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Dosya kapsamından, 29.07.2018 günü saat 23:15 sıralarında davalı sürücü ... idaresindeki tescilsiz motosikleti ile Orhangazi İlçesi...yolu yönüne seyir halinde iken kaza mahalli olan yere geldiği esnada aracının ön kısmıyla;

karşıdan karşıya geçmek için kaplamaya giren yaya davacıya çarpmasıyla meydana gelen kazada davacının yaralanması nedeniyle tazminat talep edildiği anlaşılmıştır.TBK'nın 54. maddesi ile KTK'nın 98. maddesi hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kazadaki yaralanmadan kaynaklanan iyileşme sürecindeki geçici bakıcı gideri, geçici işgöremezlik ve belgesiz tedavi giderlerine ilişkin zarardan sorumluluk, zarara neden olanlar ile bu kişilerin sorumluluğunu poliçe ile üstlenen sigorta şirketine aittir.

Başka bir ifadeyle geçici iş göremezlik zararı bedeni zarar teminatı ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında olup, 6111 sayılı Yasa uyarınca tedavi gideri kapsamında değerlendirilemez.

Bu nedenle geçici ve kalıcı bakıcı giderleri zararlarının, poliçedeki tedavi giderleri teminatından, kalıcı işgöremezlik zararının ise sakatlık ve ölüm teminatından karşılanması gerektiğinden davalıların sorumluluklarının sona erdiğine ilişkin istinaf talepleri yerinde değildir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/13975 E. - 2022/7544 K. ve 2021/15255 E. - 2022/7709 K. sayılı kararları).

Mahkemece doktor bilirkişiden alınan raporda davacının 3 ay bakıcı ihtiyacı olduğu tespit edildiği ve dava dilekçesinde talep edildiğine göre yargısal içtihatlar doğrultusunda hesaplanan bakıcı ve tedavi giderine hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. KTK'nın 99.maddesine göre, ZMSS Genel Şartları ile belirlenen belgeler ile birlikte sigorta kuruluşuna başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerekir.Kabule göre kazaya karışan araç sigortasız olup davacı vekili, ...na başvurusunu yaptıktan sonra verilen olumsuz yanıt üzerine dava açıldığına göre başvuru tarihinden itibaren 8 gün sonrasının faize başlangıç tarihi olarak kabul edilmesinde usul ve Yasaya bir aykırılık yoktur.

Mahkemece zaten yasal faize hükmedilmiş olup bu yönden de istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 21/1. maddesinde "tescil edilen araçlar, tescil belgesi ve tescil plakası alınmadan karayollarına çıkarılamaz" düzenlemesine; aynı Kanun'un 23/2. maddesinde ise "araç tescil belgesini araçta bulundurmayan veya tescil plakasını monte edilmesi gereken yerin dışında farklı bir yere takan sürücülere 92 Türk Lirası idari para cezası verilir.

Araç bilgileri doğrulanıncaya ve plaka uygun yere takılıncaya kadar araç trafikten men edilir" düzenlemesine yer verilmiştir.Diğer taraftan; ...'na başvurulabilecek halleri düzenleyen 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/2-b maddesi ve ... Yönetmelik'inin 9/1-b maddesi gereği, ...'nın sorumluluğu için, zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu bulunduğu halde bu sigortası yapılmamış olan bir aracın 3. kişinin zararına sebep olması gerekmektedir.

Zorunlu olan trafik sigortasının yaptırılması bakımından da her şeyden önce, sigortası yapılacak aracın kanun kapsamında kalan tescilli bir araç olması gereklidir. Somut uyuşmazlıkta, mahkemece davalı ... sevk ve idaresindeki tescilsiz ve plakasız ...

Marka 2015 model 03 cinsi siyah renkli motosikletin trafik kazası neticesinde trafikten men edilerek otoparka çekildiği ve idari para cezası tutanağı düzenlendiği davalı sürücünün beyanına göre hurda olduğunun belirtildiği ancak kaza öncesi hurdaya ayrıldığına dair resmi bir tutanak bulunmadığı anlaşıldığından ...na husumetin yöneltilebileceği değerlendirilmiş ise de, mahkemece trafik sigortası bulunmayan araç nedeniyle zararın doğduğu ve davalı ...'nın zarardan sorumlu olduğu davacı tarafça iddia edildiğine göre, aracın trafik sigortası yaptırması zorunlu araçlardan olduğunu ispat yükünün de davacı üzerinde olduğu gözetilmek suretiyle;

davacı tarafa araca ilişkin delillerini sunması konusunda uygun bir süre verilip, aracın bulunduğu yer bilinebiliyorsa araç üzerinde uzman makine mühendisi marifetiyle inceleme yapılıp (bulunmuyor ise ve belirtildiğinde aracın motor nosu, şasi nosu vb. belirleyici özelliklerinden yola çıkılarak tramer kaydının, İl Emniyet Müdürlüğü tescil kaydının araştırılmasıyla), aracın hurdaya ayrılıp ayrılmadığının, ayrıldı ise davacıların davalı ...'ndan talep hakkının bulunmadığı, ayrılmadı ise araç motor silindir hacminin belirlenmesi;

silindir hacminin 50 cm küpün üzerinde/trafik sigortası yapılması zorunlu araçlardan olduğunun anlaşılması halinde davalı ...'nın sorumlu olduğu gözetilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Açıklanan nedenlerle, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.