İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/2557 K.2025/1716

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı şirket tarafından 07/07/2018 başlangıç 17/07/2019 bitiş tarihli ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalanan davalı şirkete ait ... plakalı aracın kaza anında davalı ...'in sevk ve idaresinde iken İstanbul Beşiktaş E80 karayolu civarında makas atarak şerit ihlali yaptığı sırada sürücüsünün dava dışı ... olduğu ... plakalı araca sağ şeritte seyir halinde iken sol şeritten gelerek çarptığını ve maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, meydana gelen kazada davalı ...'in %100 kusurlu,

... plakalı dava dışı araç sürücüsü ...'nın kusursuz olduğunun tespit edildiğini,davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısının %100 kusurlu olması nedeniyle zarara uğrayan araca yapılan ödemelerin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının b.4. üst başlıklı kısmının a bendinde düzenlenen madde gereği sigortalı davalı şirkete ve araç sürücüsü davalı ...'e rücu edildiğini, zararın tazmini amacıyla davalı borçlular aleyhine İstanbul 33. İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibine geçildiğini, borçluların itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamını, davalılar aleyhine %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... Enerji İnş. Taah. Hafr. Nak. Mad. San. Tic.

A.Ş vekili Cevap Dilekçesinde Özetle; müvekkili davalı şirketin bir borcunun mevcut olmadığını, zararın varlığı düşünülse bile söz konusu tutardan davalı şirketin sorumlu tutulmasının mümkün olmayacağını, davalı şirketin davacının zararıyla bir ilgisi olmadığından taraf ehliyeti de bulunmadığını davacının rücu talebini kabul etmediklerini, davacı tarafın dilekçesinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sigortası Genel Şartlarında tazminatı gerektiren olay sigortalının veya eylemlerden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise sigortalıya rücu edilir şeklinde belirterek talepte bulunduğunu,

rücu şartlarının oluşmadığını, davacının tazminat talebinin açık ve net olmadığını, icra inkar tazminatı talep etme hakkının oluşmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı...vekili cevap dilekçesinde özetle.

Talep edilen ödemelerin poliçe limitleri içerisinde kaldığını, rücu şartları gerçekleşmediğinden ortada bir alacak bulunmadığını, davalının kasti bir hareketi veya ağır bir kusurunun bulunmadığını, davalı...ile dava dışı tarafın kendi aralarında alelacele tutulmuş bir kaza tutanağı ve tek taraflı aldırılmış bir bilirkişi raporu ile müvekkili aleyhine bir ödemeye karar verilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Yerel Mahkemece genel şartlardaki düzenlemenin sigortacıya sigortalının aracını kullanan sürücüye karşı rücu etme hakkı tanımadığı yönünde bir tespite yer verilmiş ise de TBK ve KTK hükümleri detaylı şekilde incelenmediğini, ödenen tutardan davalı sürücü ve davalı şirketin müşterek ve müteselsil olarak sorumlu olduğunu, diğer davalı sürücü İbrahim Kurt'un sorumlu olmadığı ve İbrahim Kurt'a rücu edilemeyeceği kararına itiraz ettiklerini, müvekkili şirket tarafından sigortalısının %100 ve ağır kusurlu olması nedeniyle, zarara uğrayan araç için yapılan ödemeler,

Karayolları Motorlu Araçlar ZMSS Genel Şartları'nın B.4. üst başlıklı zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkı kısmı (a) bendinde düzenlenen madde gereğince sigortalı davalı şirkete ve davalı araç sürücüsüne rücu edilmekte olup rücu koşullarının gerçekleştiğinin kabulü gerektiğini, sürücü ...rt'un ağır kusurlu kabul edilmesi gerektiğini, Yerel Mahkemenin davacı müvekkili şirketin sigortalısı olan davalı ... Enerji İnş. Taah. Hafr. Nak.

Mad. San. Tic. A.Ş'ne de rücu hakkının bulunmadığına dair kararına itiraz ettiklerini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedelinin istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.2918 sayılı yasanın 95/2.maddesinde, zarar gören üçüncü kişiye ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesi ve kanun hükümleri çerçevesinde kendi akidine rücu edebileceğini belirtirken, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B 4. maddesinde ise rücu halleri düzenlenmiştir.

Genel Şartlar B.4.a. maddesinde. "Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucu meydana gelmiş" olması halinde sigortacının rücu hakkının bulunduğu kabul edilmiştir.Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında sigortacının rücu hakkı, 2918 sayılı KTK'nın 95/2 maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur.

ZMSS Poliçe Genel Şartlarının 4. maddesinde düzenlenen haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir. Yasa gereği sigorta şirketi tarafından rücu talebi yalnızca kendi sigortalısına karşı ileri sürülebilir.

Bu nedenle sigorta poliçesinin tarafı olmayan davalı sürücü aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiş olmasında isabetsizlik bulunmamaktadır.Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2015/16576 Esas ve 2016/3671 Karar sayılı benzer nitelikteki ilamında "...ZMSS Genel Şartları’nın B.4.a maddesinde, tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise, sigortacının sigortalısına rücu edebileceği hüküm altına alınmıştır.

Daire’nin yerleşmiş uygulamalarına göre. Genel Şartların bu maddesinde “tam kusur” dan değil, “kasıt” veya “ağır kusur”'dan söz edilmekte olup, ağır kusur kavramının kasta yakın bir kusurun varlığını ifade ettiği kabul edilmektedir. İlgili madde de tam kusurdan değil kasıt veya ağır kusurdan söz edilmektedir. Somut olay değerlendirildiğinde, bilirkişi raporunda davalı sürücünün %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Ağır kusur kavramı bir özel hukuk kavramı olup, kasıtlı olmamakla beraber kasta yakın bir kusurun mevcudiyetini ifade eder. Dava konusu olayda ise sigortalı araç sürücüsü kırmızı ışıkta geçmesinden dolayı %100 kusurlu olmakla, ağır kusurlu olmadığının kabulü gerekir.

Olayda ağır kusur oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde rücu şartının gerçekleştiği düşüncesiyle davanın kabulüne karar verilmesi de doğru görülmemiştir..." şeklindedir.Somut uyuşmazlıkta, davacı sigorta şirketine ZMMS ile sigortalı davalıya ait aracın aracın %100 kusurlu olarak dava dışı ... plakalı araca çarpması neticesinde hasar meydana gelmesi nedeniyle sigortalının, ağır kusurlu olduğunu iddia ederek ödenen hasar bedelinin ZMMS Genel Şartları B.4.a. maddesine dayanarak rücuen tazmini talep edilmektedir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda sigortalı araç sürücüsünün olayda asli kusurlu olduğu belirtilmiştir. Bilindiği üzere, ağır kusur kavramı özel hukuk kavramı olup kasıt olmamakla beraber kasta yakın bir kusurun mevcudiyetini ifade eder. Dava konusu olayda ise davalı sigortalı aracın sürücüsünün kazada %100 kusurlu bulunması, başlı başına kasıtlı yada ağır kusuru olduğunun kabulünü gerektirmemektedir.

Üstelik böyle bir durumda hasarın teminat dışında kaldığını ispat yükü TTK'nın 1282.maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Sigorta ettirene rücu sebepleri belirli olup davacı tarafından diğer rücu sebepleri ileri sürülüp kanıtlanmadığına göre İlk Derece Mahkemesince yazılı gerekçe ile davalı sigortalı yönünden davanın reddine karar verilmiş olmasında isabetsizlik bulunmamaktadır (Emsal olarak Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/3422 Esas - 2016/6357 Karar sayılı kararı).Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.