İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/309 K.2024/1135

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkile ait ... plakalı otobüsün 24.07.2019 günü, saat 17.05 sıralarında Balıkesir ili, Edremit ilçesi, D 230 Karayolu üzerinde seyir halinde iken aracın arka kısımlarında duman ve alev görülmesi sonucu duruşa geçtiğini, araç üzerinde yapılan kontroller sonucunda aracın motor kısmında elektrik tesisatı ve döşemelerin tutuşarak yangına sebep olduğunun anlaşıldığını, bu durumun ekte yer alan ekspertiz raporunda da ifade edildiğini, söz konusu yangın nedeniyle müvekkiline ait araçta oluşan hasar bedelinin KDV dahil 292.213,49-TL olduğunun yapılan ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edildiğini,

söz konusu aracın kasko poliçe ile 16.10.2018-16.10.2019 tarih aralığı için ...

Sigorta Anonim Şirketi'nce sigortalandığını, ihtarname ile zararlarının giderilmesi talep edildiğini ancak davalı tarafça herhangi bir ödeme yapılmadığını, taraflar arasında bulunan kasko poliçesi gereği zararın davalıdan tahsili gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak üzere, hasara binaen şimdilik 20.000,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, ekspertiz raporu ücreti olan 1.000,00-TL'nin yargılama gideri olarak karara derç edilmesine karar verilmesini,

talep etmiştir.Davacı vekili 26/05/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile hasar bedeli talebini zararı olan 291.682,43 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının alacak isteminin belirsiz alacak davası koşullarını taşımadığını, dava konusu ... plakalı vasıtanın müvekkili şirkete 16.10.2018-16.10.2019 tarihleri arasında ... numaralı “Kara Araçları Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi" ile sigortalı olduğunu, dava konusu edilen hasarın, poliçe özel ve poliçenin eki ve delil sözleşmesi niteliğindeki kasko sigortası genel şartları uyarınca teminat kapsamı dışında olduğunu, bu nedenle hasar tazmin talebinin haklı olarak reddedildiğini, dava ile talep ettiği miktarın fahiş olduğunu, Kasko Sigortası Genel şartları uyarınca,

bu tür sigortalarda asıl amaç sigortalının uğradığı "gerçek zararın” giderilmesi olup T.T.K.'nun ilgili maddeleri uyarınca sigortacı tarafından ödenecek tazminat miktarı, sigortalı malın menfaat değerinin rizikosunun gerçekleştiği andaki değeri dikkate alınarak tespiti gerektiğini belirterek davanın usul ve esastan reddini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın kabulü ile.

20.000,00 TL yönüyle temerrüt tarihi 10/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle 271.682,43 TL yönüyle ıslah tarihi 26/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ekspertiz ücreti olarak 1.000,00 TL'nin yargılama gideri olarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.Bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle;

mahkeme tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporlarının olayın hemen akabinde otobüs yangınları konusunda uzman adli bilirkişi ... tarafından bizzat otobüsün kendisi incelenmek suretiyle tanzim olunan "harici araştırma raporundaki" tespitler dikkate alınmaksızın, bu tespitler afaki yorumlanmak suretiyle yanlış ve hatalı bir takım çıkarımlara gidilerek ve birbirinin tekrarı niteliğinde raporlar olup, olayın asıl meydana gelme sebebi ve buna bağlı olarak da olayın kasko sigortası teminatında olduğu yönünde afaki nitelikte hatalar yapılarak genel şartlar hatalı değerlendirilerek karar verildiğini,

hatalı teknik veriler ışığında sigorta mevzuatı bakımından da yapılan değerlendirmelerin hatalı olduğunu, teknik bir neden-sonuç ilişkisi ve illiyet bağı kaynaklı olarak ortaya çıkan bu yangının sigorta kuvertürü içerisinde teminat kapsamında değerlendirilmesinin açıkça usul ve mevzut yasalara aykırı olduğunu, hesaplanan tazminatın fahiş ve kendileri tarafından kabul edilemez nitelikte olup, davacının iş bu dava ile talep ettiği miktarda sebepsiz yere zenginleşmesine sebebiyet verecek nitelikte olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Dava,

maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Dosya kapsamından, olay yeri görgü ve tespit tutanağı ile yangın raporuna göre 24/07/2019 tarihinde saat 17.05 civarında Balıkesir İli Edremit karayolu ... mevkiinde ...

Turizme ait ... plaka sayılı aracın aniden motor kısmında çıkan yangın sebebi ile arka kısımından hasar gördüğü anlaşılmıştır. Mahkemece alınan 27/11/2020 tarihli bilirkişi raporunda ". .. araçtaki hasarın harici bir etkiye bağlı olmayıp aracın bakımsızlığına bağlı oluşan yangın sonucu meydana geldiği; kasko sigortası genel şartlarının A.4.11 maddesi uyarınca, ek sözleşme ile teminat altına alınmadığı müddetçe sigorta örgüsü altında bulunmadığı, ...

Aksi halde teminat limiti içinde kalan gerçek hasar miktarının 291.682, 43 TL olduğu " kanaati bildirilmiştir.

Bilirkişi raporuna itiraz üzerine İTÜ öğretim üyelerinden oluşan 3 kişilik bilirkişi heyetinden alınan raporda (istinaf sebebi olarak dayanılan hususlarda değerlendirilerek) "...Davacıya ait ... plakalı otobüsün motor odası tabir edilen mahaldeki yangının başlangıç nedeninin dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden tereddüte mahal bırakamayacak kesinlikte tespiti mümkün olmadığı,

davacıya ait ... plakalı otobüsün kadri maruf, haddi layık onarım, temizlik bedelinin KDV hariç 247.188,50 TL - KDV dahil 291.682,43 TL olduğu,..." kanaati belirtilmiştir.İtirazların değerlendirilmesi için Mahkemece bir makine mühendisi, bir sigorta uzmanı, bir yangın uzmanından oluşan 3 kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır. Raporda istinaf sebebi olarak belirtilen hususlar da değerlendirilerek, "... araç yangının.

Aracın motor bölümünde yüksek ısı üreten, egzoz manifoltu ve mazot/dızel partikül filtresindeki ısı yalıtımı kusuru ve/veya yıpranmışlığının, yangının meydana geldiği yaz mevsiminde ki hava sıcaklığının araçta ki mevcut ısı yalıtım kusuru ve/veya yıpranmışlığı ile birleşerek aşırı ısınma sebepli yanma riskinin motor odasında başlayan yanmanın temel sebebi olduğu,

Aracın egzoz, manifolt ve DPF nin bulunduğu bölgede ısının aşırı şekilde yükseldiği Motorun sağ tarafında egzoz ve DPF kaynaklı oluşan ve aşırı şekilde yükselen ısının bu bölgede yangından daha önce zarar gören, parçalanarak kopan izolasyona ait A sınıfı yanıcı Maddeleri ilk etapta tutuşma sıcaklığına ulaştırdığı ve burada ki A sınıfı yanıcı maddelerin (plastik, taş yünü, alüminyum, boya vb) yangın literatüründe yavaş yanma (yoğun dumanlı, köz şeklinde ve alevsiz) olarak isimlendirilen şekilde yanmalarına sebep olduğu,

Aracın hareket halinde olmasından dolayı oluşan bol oksijenli hava akımının aspiratör (üfleme) etkisinin motor bölümünde ki yavaş yanmayı hızlı (alevli ve yüksek ısılı) yanmaya dönüştürdüğü bu unsurların tamamının bir araya gelmesiyle (aracın elektrik tesisatından bağımsız olarak) motorun (ısı üreten eksoz ve manifoltunun bulunduğu) sağ tarafında başlayan yanmanın kısa sürede ve hızlı bir şekilde motor odasının tamamında hasara neden olacak şekilde geliştiği, büyüdüğü,

Motor bölümündeki elektrik tesisatının ve A sınıfı diğer motor aksamlarının ise yukarıda açıklandığı şekilde motor odasının sağ tarafında yangın başladıktan sonra ortaya çıkan yüksek ısı ve alevlerin etkisiyle kavrulduğu, eridiği ve dıştan yandığı, Dosya kapsamında ki bilgi, belge, delil ve yangınların kimyasal özellikleri dikkate alındığında yangının araçta ki bakım ihmali, hatası, eksikliği sebebiyle başladığını söylemenin mümkün olmadığı ..." kanaati belirtilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bu rapora itibar edilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, yangının çıkış nedeni ve dolayısıyla hasarın teminat dışı olup olmadığının belirlenmesi noktalarında toplanmaktadır.Kasko Sigortası Genel Şartları teminat dışında kalan haller başlıklı A.5.7 maddesine göre;" (Yağsızlık, susuzluk, donma, bozukluk, eskime, çürüme, paslanma ve bakımsızlık nedeniyle meydana gelen zararlar,) teminat kapsamı dışında" olduğu düzenlenmiştir. Kasko eskpertiz raporunda.

"Tarafımdan araç üzerinde yapılan ekspertizde, motor kapağının erimiş olduğu, elektrik ana tesisatının tamamen kavrulduğu, hava filtresi ve alternatörün kullanılamaz derecede hasarlı olduğu tarafımca tespit edilmiştir.

Yangına yağ haznesinden yağ kaçırdığı ve egsozun üzerine damlayan yağın sebebiyet vermiş olabileceği kanaatine varılmış yangının bakımsızlık ve eskime kaynaklı olduğu anlaşılmış ve talebe konu dosya teminat dışı değerlendirilerek red edilmiştir." sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Bu durumda yağ haznesinin yağ kaçırdığı ve egzozun üzerine damlayan yağın sebebiyet vermiş olabileceği yönünde görüş bildiren ekspertiz raporu ile mahkemece hükme esas alınan ve yukarıda açıklandığı üzere tam aksi yönde görüş bildiren bilirkişi raporu arasında çelişki bulunmaktadır. Kaldı ki alınan bilirkişi raporları arasında da çelişki bulunmamaktadır.

İlk Derece Mahkemesince mevcut çelişkiler giderilmeden, sigortalı aracın kaza tarihinden öncesine ait bakım belgeleri, periyodik muayene kayıtları istenmeden karar verilmiş olması eksik incelemeye dayalı olmuştur.

O halde İlk Derece Mahkemesince yapılması gereken; dava konusu araca ait olaydan bir önceki döneme ait periyodik muayene kayıtları ve tüm bakım belgelerinin istenmesi Üniversitelerin Otomotiv Fakültelerinin motor ve elektrik bölümünden seçilecek konusunda uzman bilirkişi kuruluna tevdii ile olayın oluş şekli itibariyle, olay tutanağı, ekspertiz raporu, hasar dosyası, mevcut bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte irdelenerek,

yangının başlama nedeninin ve gerçek zararın duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi ile mevcut çelişkilerin giderilmesi yönünden ayrıntılı, gerekçeli, denetime açık rapor alındıktan sonra varılacak sonuca göre karar vermek olmalıdır.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.