İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/2708 K.2024/720

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan ön inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin, dava konusu icra takibine dayanak kambiyo senetlerinden kaynaklanan bir sorumluluğu bulunmadığını, müvekkilinin, dava dışı takip borçlusu şirketi 24/02/2021 tarihinde devrettiğini, icra takibine konu kambiyo senetlerinin baskı tarihlerinin 26/04/2022 ve 16/06/2022 olduğunun açık olduğunu, müvekkilinin söz konusu kambiyo senetlerinden kaynaklanan borca ilişkin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, aksine delil listelerinden ve dosya içeriğinden anlaşılacağı üzere müvekkilin alacaklı olduğu, müvekkile gönderilen haciz ihbarnamesinde takip borçlusuna ait belli bir mal veya alacaktan bahsedilmediğini, İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosya borçlusuna, borcu olmadığının tespitini, icra takibinin, birinci ve ikinci haciz ihbarnamesini içeren tebligatların yasaya aykırı olduğu ilk bakışta dahi anlaşılabilir olduğundan, yargılama sonuna kadar 3. şahıs müvekkil yönünden tedbiren durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere, davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı yanın iş bu davasında takip borçlusu ... San ve Tic. Ltd. Şti'ne herhangi bir borcu olmadığını, şirketteki paylarını 2021 tarihinde dava dışı ...'a devrederek ortaklıktan ayrıldığını iddia ve beyan ettiğini, iddia ve beyanın mahiyeti gereği takip borçlusunun hukuki menfaatlerine etki edecek bir dava ikame ettiği halde anılan şirketi taraf göstermemesinin hatalı olduğunu, zira ortaklığından ayrıldığı ...San ve Tic. Ltd.

Şti'nin aksi yönde "hayır borcu var" diyebileceği gibi davacının İİK.m.89 ihbarnamelerinde geçen meblağ kadar borcu ödemesi halinde de borçlu şirket borçtan kurtulacağını, müvekkili dahil iş yaptığı tüm piyasayı bilindik olmakla beraber ustaca bir yöntemle dolandırdığını ve kendisini de aynı ustalıkla gizlemeyi başardığını, davacı şirketin toplam hisselerinin tamamını alarak şirketin tek ortağı ve yetkilisi olduğunu belirterek davanın reddine, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına" karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemenin işin esasına girmediği ve davanın açılmasına sebebiyet veren hususları dava tarihine göre şekli inceleyerek haklılık durumunu tayin ettiğini, İİK.m.89/3 uyarınca açılan menfi tespit davalarının dinlenebilmesinin esas şartı maddeye göre Üçüncü Haciz İhbarnamesinin gönderilmesine bağlı olduğunu, davacı tarafın icra dosyasından gönderilen birinci,

ikinci ve üçüncü haciz ihbarnamelerinin tamamının usulsüz olduğunu iddia ederek Anadolu 5. İcra Hukuk Mahkemesinin 2023/111 Esasında şikayette bulunduğunu ancak mahkemenin ise sadece birinci haciz ihbarnamesinin usulsüz olduğuna karar verdiğini, kararın ise 20.05.2023 tarihinde kesinleştiğini, eldeki kesin karara göre, davacıya İİK.m.89 uyarınca gönderilen ikinci ve üçüncü haciz ihbarnamelerinin usulsüz olduğuna dair bir kararın mevcut olmadığını aksine bu iddialarının reddedildiğini, ikinci haciz ihbarnamesine itiraz etmeyerek davanın açılmasına sebebiyet verenin davacı olduğunu,

mahkemenin haklılık durumuna ilişkin değerlendirmesini kabul etmemekle beraber kabulüne göre de tayin ve taktir ettiği vekalet ücretinin de hatalı olduğunu, davanın konusuz kalmasına sebep olan Anadolu 5. İcra Hukuk Mahkemesinin 2023/111 Esasında 18.04.2023 tarihinde verilmiş ve konu kararın 20.05.2023 tarihinde kesinleştiğini, mahkemenin ön inceleme duruşmasının ise 11.07.2023 tarihinde yapıldığını, ön inceleme duruşmasında davanın konusuz kaldığına dair davacı vekili beyanda bulunmasına rağmen mahkemenin dosyayı celp edip incelemek üzere duruşmayı ertelediğini,

davanın aslen ve gerçekte konusuz kaldığı tarihin Anadolu 5. İcra Hukuk Mahkemesinin 2023/111 Esasında verilen kararın kesinleştiği 20.05.2023 tarihi olduğunu, eldeki davanın konusuz kaldığı 20.05.2023 tarihine göre yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap edilecek vekalet ücretinin, yine tarifenin 6.maddesindeki "ön inceleme duruşmasından önce" düzenlemesine göre yarısına hükmedilmesi gerekirken tamamına hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, İİK 89/3 maddesine dayalı menfi tespit istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Dosya kapsamında Anadolu 5. İcra Hukuk Mahkemesinin 2023/111 Esas 2023/265 Karar sayılı dosyasında şikayet nedeniyle takip dosyasındaki haciz ihbarnamesinin iptal edildiği, davanın konusuz kaldığı , uyuşmazlığın vekalet ücreti ve yargılama giderleri noktasında toplandığı görülmektedir. HMK'nun 331. maddesine göre davanın konusuz kalması halinde hakim davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder.

HMK'nun 331. maddesine göre yapılan değerlendirmede. Somut uyuşmazlıkta davacının icra hukuk mahkemesine açtığı davada haciz ihbarnamelerinin iptaline karar verileceğini önceden kesin olarak bilinemeyeceği, icra hukuk mahkemesindeki talep reddedilirse menfi tespit davasına devam edileceğinden, davacının menfi tespit davası açmasında hukuki yararı olduğu açıktır.

İcra hukuk mahkemesi kararı ile davalının bu haciz ihbarnamelerini çıkarmasında haksız olduğu ve davanın açılmasına davalının sebebiyet verdiği anlaşıldığına göre yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ancak İİK'nın 89/1. maddesine göre açılan menfi tespit davalarının özünde tespit davası niteliğinde olmaları haciz ihbarnamesi gönderilen 3. kişinin borçluya varsa borcu kadar sorumlu olacağı, takip miktarı ile sorumlu tutulamayacağı nedeniyle maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemiş olması doğru olmamıştır.

Kararın ön inceleme duruşmasından sonraki duruşmada verilmiş olması nedeni ile AAÜT 6.maddesinin uygulanması mümkün olmayacağından bu yöne ilişkin davalı istinafı yerinde değildir. Bu nedenle; davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı vekalet ücreti yönünden düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.