İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/5 K.2024/15

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketinde 28/09/2013-28/09/2014 vadeli ZMMS ile sigortalı bulunan davalı şirkete ait ... plakalı otobüsün İstanbul Alibeyköy ... terminalinde manevra yaparken terminalde bulunan yaya ...'a çarparak vefatına sebebiyet verdiğini, bu kaza sonrasında müteveffanın geride kalan yakınları tarafından ... plakalı otobüsün sigorta poliçesinin bulunduğu müvekkiline Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2014/1050 Esas sayılı destekten yoksun kalma talepli tazminat davası açıldığını bahse konu mahkeme sürecinde alınan raporda ve yargılama sonunda ... plakalı otobüsün %40,

müteveffa yayanın %40 ve terminal işletmesinin de %20 oranında kusurlu olduklarının tespit edildiğini, müvekkilinin müteveffanın %40 kusuru dışında kalan %60 lık bölüm sebebiyle toplam 349.250 TL ödeme yaptığını, 349.250 TL tutarındaki ödemenin %40 otobüsün %20 terminalin kusuru sebebiyle ödenen tutara karşılık olduğunu ve bu nedenle de 1/3 oranında terminalle ilgili kusurun karşılığının da ödenen tutar içinde olduğunu, kazaya neden olan otobüsün trafik zorunlu mali mesuliyet poliçesi müvekkili sigortada olduğunu ancak toplam kusurun %20'sine işaret edilen terminal işletmesinin sorumluluğunun müvekkilinden olmadığını,

bu nedenle 349.250*1/3=114.416 TL'nin davalının sorumluluğunda olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 116.416 TL tazminatın 07/12/2015 tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin Alibeyköy Terminalinde kiracı sıfatı ile faaliyet gösterdiğini ve terminalin İBB Meclisinin 12/05/2011 tarihli 1126 sayılı kararı ile ...

A.Ş ait olduğunu, müvekkili şirketin kazanın meydana geldiği terminalin işletmecisi olmadığından huzurdaki davanın öncelikle pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, kazanın meydana geldiği koşullar değerlendirilerek terminal işletmecisi de kusurlu bulunmuş ise de terminal işletmecisi ve tesisin ışıklandırılmasından sorumlu olan müvekkili şirketin değil ... olduğunu, kusuru kabul etmediklerini, davacı şirketin uğradığı ileri sürülen maddi zararın müvekkili şirketin hukuki sorumluluğunda bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kabulü ile 116.416 TL tazminatın 07/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı ... Otobüsleri A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davalı ... Otobüsleri A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Mahkemece kusur ve pasif husumet yokluğuna dair itirazları dikkate alınmadığını, davalı şirket Alibeyköy Terminali’nde kiracı sıfatı ile faaliyet göstermekle birlikte, terminalin işletmecisinin ... – ... Tic. A.Ş. olduğunu, diğer bir deyişle müvekkil şirket kazanın meydana geldiği terminalin işletmecisi olmadığından huzurdaki davanın öncelikle pasif husumet yokluğu hukuki sebebi ile reddi gerektiğini, kaza ...

Otobüsleri A.Ş.’ye tahsis edilen peronlarda ve / veya müvekkil şirket araçlarının manevra / indirme – bindirme alanında değil, Kemerburgaz Caddesi üzerinde gerçekleştiğini, bu husus ceza dosyasındaki kamera kayıtları ve kazanın hemen ardından Eyüp İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından düzenlenen olay yeri inceleme raporu ile de sabit olduğunu, 30.12.2013 tarihli kazanın meydana gelmesine müteveffa şahsın tam ve asli kusuru ile sebebiyet verdiğini, müvekkil şirketin davacı sigorta şirketine herhangi bir borcu veya tazminat ödeme yükümlülüğü bulunmadığını,

davalı şirketin taraf olmadığı ve davacı şirket tarafından temyize dahi konu edilmeyen Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin E. 2014 / 1050 sayılı dosyası çerçevesinde yaptığı ödemeden sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, Mahkemece zarar miktarı yönünden de bilirkişi incelemesi yapılması gerekirken iş bu husus dikkate alınmamasının yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenen destekten yoksun kalma tazminat bedelinin istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. Mahkemece ilk verilen hükmün davalı ... Otobüsleri A.Ş.

Vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 24/09/2021 tarih, 2019/1726 Esas ve 2021/1476 Karar sayılı kararı ile "... Kaza nedeniyle İstanbul 33. Asliye Ceza Mahkemesinde alınan kusur raporuna göre; müteveffa ...' ın asli kusurlu olduğu, sanık sürücü ...'ın asli kusurlu olduğu ve tesis yöneticisinin tali kusurlu olduğu kanaatine varıldığı.

01.12.2014 tarihli ATK raporunda, sanık sürücü ...'ın asli kusurlu olduğu, müteveffa yaya ...'ın tali kusurlu olduğu ve olayın meydana geldiği tesis yöneticisine herhangi bir kusur atfedilmesinin mümkün olmadığı. İ.T.Ü'den alınan bilirkişi raporunda otobüs sürücüsü ... 1. derecede ve asli kusurlu, ... Otobüsleri A.Ş. birim yöneticisi 2.derecede ve asli kusurlu ve müteveffa ...' ın 3. derecede ve asli kusurlu olduğu kanaatinin oluştuğu tespit edilmiştir.

Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesine sunulan bilirkişi raporunda ise sürücü ...'ın % 40 oranında kusurlu olduğu, müteveffa yaya ...'ın olayda % 40 oranında kusurlu olduğu, Alibeyköy terminali park sahası aydınlatmasından sorumlu kuruluş/kişinin olayda % 20 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Mahkemece bu kusur oranlarına itibar edilerek verilen karar temyiz edilmeden kesinleşmiştir.

Mahkemece hükme esas alınan, makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 22/05/2018 tarihli raporda; dava dışı otobüs sürücüsü ...'ın gece vakti aydınlatmanın yetersiz olduğu Alibeyköy ... terminalinden ...

Caddesine çıkarken dikkatsiz davrandığı ve yukarıdaki kurallara uymadığı anlaşıldığından %40 oranında, müteveffa ...'ın park alanında otobüslerin hareket ettiğini görerek araçtan uzaklaşması ve güvenli bölgeye geçmesi gerekirken, dikkatsiz ve tedbirsizlik nedeniyle otobüs tarafından çarpılmaya maruz kalmış olup %40 oranında, davalı ...

Otobüsleri A.Ş. sorumluluğunda bulunan Alibeyköy - İstanbul terminalinde aydınlatmanın yetersiz olduğu, inen yolculara yönlendirme yapılmadığı, ayrıca otobüs terminal alanından güvenle çıkana kadar manevra için herhangi bir personel görevlendirilmediği anlaşıldığından %20 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Bu durumda sürücü ve müteveffa dışında kazada sorumlu bulunmadığına ilişkin ATK raporu dışındaki kusur raporlarının birbiriyle örtüştüğü görülmekle, davalı vekilinin kusur raporları arasında çelişki olduğu ve zarar görenin ağır kusuru nedeniyle illiyet bağının kesildiği yönündeki istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

Ancak, Mahkemece davalı vekilinin cevap dilekçesinde dayandığı delillerden sözleşme (ek 3'te) olduğunu belirttiği halde dosyada bulunmadığından, getirtilerek davalının kazanın meydana geldiği yer bakımından terminal işletmecisi olmadığı yönündeki husumete değinen savunması üzerinde durulmadan ve gerekçeli kararda tartışılmadan karar verilmiş olması eksik incelemeye dayalı olmuştur.

Kabule göre de, kazaya sebebiyet veren araç ticari nitelikte otobüs olmasına, dava konusu haksız eylemin TTK’nın 3. maddesi uyarınca ticari iş niteliğinde bulunmasına göre avans faiz uygulanmasında usul ve yasaya aykırılık yoktur. " gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Kusura ilişkin davalı vekili istinaf itirazlarına karşı Dairemizce sürücü ve müteveffa dışında kazada sorumlu bulunmadığına ilişkin ATK raporu dışındaki kusur raporlarının birbiriyle örtüştüğü görülmekle, davalı vekilinin kusur raporları arasında çelişki olduğu ve zarar görenin ağır kusuru nedeniyle illiyet bağının kesildiği yönündeki istinaf itirazı yerinde görülmeyerek reddine karar verilmiş olmakla yeniden yapılan kusura ilişkin istinaf değerlendirilmemiştir.

Mahkemece hesap konusunda bilirkişi incelemesi yaptırılmamıştır.

Davalı vekili ilk istinafında tazminat miktarı ve gerçek zararın hesaplanması gerektiği yönünde istinaf yasa yoluna başvurulmadığından tazminat miktarı bakımından davacı lehine usuli kazanılmış hak oluşmuş olması nedeniyle tazminat hesabına ilişkin istinaf talebi yerinde görülmemiştir.Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, kararın gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre. İlk Derece Mahkemesince.

Dairemiz kararı doğrultusunda yapılan değerlendirme sonucunda kaza mahalli olan terminalin davalı tarafından kiracı sıfatıyla kullanıldığının anlaşılması karşısında "her ne kadar söz konusu yerin işletmesinin ...'a komisyon kararı ile verilmiş ise de bizatihi davalı tarafından sunulan 23/02/2022 tarihli beyan dilekçesinin ekinde yer alan kira sözleşmesi incelendiğinde ... ile yapılan kira akdi ile söz konusu yerin işletmesinin davalı tarafa geçtiği açıkça yazılmakta olup ve yine dosya kapsamına alınan bilirkişi raporunda da kazanın olduğu yerde davalının terminal işletmecisi olduğu varit olduğu gibi ve yine iş bu kaza ile ilgili diğer dava

dosyalarında alınan bilirkişi raporlarında da açıkça kazanın olduğu yerin terminal işletmecisinin davalı olduğu sabittir." gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş olmasında isabetsizlik bulunmamaktadır. Bu nedenlerle; davalı ... Otobüsleri A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.