İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/698 K.2026/335

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'e ait ... plakalı aracın 06/06/2019 tarihinde kusurlu sürücü ... sevk ve idaresinde iken müvekkili şirkete kasko sigortalı bulunan ... plakalı araca %100 kusurlu bir şekilde çarparak sigortalı araç nezdinde hasar meydana getirdiğini, kaza sonrasında ... plakalı aracın davalı ... şirketi ...

AŞ'ye ...sigortalı olduğunun anlaşıldığını, hasar miktarı olan 36.000,00TL'nin müvekkili şirket tarafından sigortalısına ödendiğini belirterek, fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 36.000,00 TL alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle: tarafına ait aracın diğer davalı ...

A.Ş tarafından yürürlükte olan trafik sigortası bulunduğunu, taleplerinin muhatabının tarafına olmasının mümkün olmadığını, ... şirketi tarafından karşılanmayacak limit üstündeki kısmın 11.025,00TL'nin kendisi tarafından ödendiğini, kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, kazaya babası olan diğer davalı ...'ün karıştığını, kaza sonrasında rahatsızlığı sebebi ile bu konuya yönelemediğini, babasının 16/06/2020 tarihinde vefat ettiğini, kaza ve kusur durumuna ilişkin beyanda bulunmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı .... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: davanın usulden ve esastan reddini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davalı ... yönünden açılan davanın reddine, Davalı ... ve ... A.Ş. Yönünden açılan davanın kabulü ile. 36.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...

A.Ş. 'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı ...A.Ş. vekili ile davalı ... istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı ...A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle;Konu başvuruda, kazaya bağlı tazminat taleplerinin zamanaşımına uğradığını, kararda teminat limitini aşan tutarda tazminata hükmedildiğini, dava dışı sigortalıya 03/12/2019 tarihinde 30.447,00 TL değer kaybı ödemesi yaptığını, dosyaya sunulan tüm deliller ile sabit olduğu üzere müvekkil şirketin konu kaza nedeniyle araçta doğan tüm maddi zararlara ilişkin teminat limitinin üzerindeki taleplerinin reddi gerekirken, usul ve yasaya aykırı işbu hüküm kurulduğunu,

kararın kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasını talep ettiklerini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Davalı ... istinaf başvuru dilekçesinde özetle;Kazada hiçbir kusurunun olmadığını, kendisine ait aracın sigortası bulunduğunu, ... şirketi aracılığı ile istenebilecek ve ... şirketince karşılanacak hususların kendisinden istenmesi ve mahkemece de bu hususta karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Dava,

maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle ... şirketi tarafından ödenen hasar bedelinin istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Kaza tarihinde davalı ...

Şirketinin ... maddi hasar poliçe limiti 36.000 TL'dir.Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava dışı sigortalı araçta 47.025 TL hasar oluştuğu, davalı... tarafından limit üstünde kalan 11.025 TL'nin davacıya ödendiği, rücuya konu bakiye hasar miktarının 36.000 TL olduğu tespit edilmiştir. Davalı ... şirketi tarafından ... plakalı araç sahibine 03/12/2019 tarihinde 30.447,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, teminat limitinin gözetilmediği iddia edilmiştir.

Ödemeye ilişkin sunulan dekont incelendiğinde ... nolu hasar dosya ödemesi açıklaması ile ...'a 03/12/2019 tarihinde 30.447,00 TL ödeme yapıldığı görülmüştür. Yargılama sırasında ... nolu hasar dosyası davalı ... Şirketi tarafından sunulmuş ancak ödeme yapılmadığı belirtilmiştir.

2918 sayılı KTK 96/2 maddesine göre "...başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin zarar görenlerin birine veya birkaçına kendilerine düşecek olandan daha fazla ödemede bulunan iyi niyetli sigortacı, yaptığı ödeme çerçevesinde, diğer zarar görenlere karşı da borcundan kurtulmuş olur..." hükmünü içermektedir.

Konuya ilişkin Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin2016/19313 E.- 2019/7504 K. sayılı kararında "...KTK'nun 96. maddesindeki hükme göre, garameten ödeme ilkesi; bir rizikonun gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve tazminat alacaklarının da ... sözleşmesinde öngörülen ... bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden, ... bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını ifade etmektedir.

Burada amaç, zarar görenlerin birden fazla olması halinde, sigortacının poliçede gösterilen limitle sorumlu olacağı da dikkate alınarak, zarar görenler arasında eşitliği sağlayıcı ve poliçe limitini de aşmayacak şekilde eşit paylaştırmanın sağlanmasıdır.

Somut olayda; davacı desteğinin sürücüsü olduğu ve dava konusu kazayı yapan araç için, davalı ... şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk ... poliçesi düzenlendiği; poliçeye göre ölüm halinde kişi başına teminat limitinin 175.000,00 TL. olduğu anlaşılmaktadır. Davaya konu kazada ölen davacı desteği ...'in hak sahibi olan tüm yakınlarının talep edebileceği tazminatlardan, davalı sigortacının bu limitle sınırlı olarak sorumlu olacağı açıktır.

Buna göre destek ... ...’ın; eşi, bir çocuğu, anne ve babası sağ olduğu anlaşılmaktadır.Nizip 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2013/193 esas sayılı dosyası incelendiğinde; destek ... ...’ın ölümünden dolayı eşi ve çocuğu, davalı ... şirketine karşı destekten yoksun kalma tazminatı talep etmiştir. Nizip 2. Asliye Hukuk Mahkemesi, davanın kabulüne karar vererek, davalı ... şirketinin limitini tüketmiştir.

Davalı ... şirketi tarafından verilen karar temyiz edilmiş, Dairemizin 2015/928 esas 2015/11297 karar sayılı ilamı ile 27.10.2015 tarihinde onanarak kesinleşmiştir. Eldeki dosyada ise desteğin anne ve babası destekten yoksun kalma tazminatı talep etmektedir.

Mahkemece, ... şirketinin bu davayı bildiği halde diğer dosyaya bildirmemesinde ve o dosyaya limitin tamamının ödenmesinde kusuru bulunduğundan, iyiniyetli ödeme hali olduğu ve sorumluluktan kurtulduğu kabul edilemeyeceğinden, davacıların davasının kabulüne karar verilmiştir.

Limitini bu suretle tüketen davalı sigortacının, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 96/2. maddesi gereğince, davacılara karşı da sorumluluktan kurtulabilmesi için öngörülen "başka tazminat taleplerinin olduğunu bilmeme" ve "iyiniyetle ödeme yapma" şeklindeki şartları sağlayamadığı; basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında olduğu halde mahkeme kararına dayalı olarak ödeme yaparken garameten paylaştırma ile ödeme yapma konusunda üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmeyen davalının kusurlu eylemi nedeniyle, hak sahibi davacıların tazminat alacaklarının azaltamayacaktır.

Buna göre; mahkemece yazılan gerekçe doğru olmasına rağmen, tüm hak sahiplerinin payları dikkate alınıp tazminatlarının hesaplanması ve tüm hak sahipleri arasında garameten paylaştırma yapılması konularında, ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre (usuli kazanılmış haklar da dikkate alınarak) karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı biçimde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir." belirlemesinde bulunmuştur.Somut uyuşmazlıkta davalı ... şirketine,

dava dışı ... plakalı araç sahibine 03/12/2019 tarihinde yapılan ödeme tarihinden sonra dava dilekçesinin tebliğ edildiği ve yargılama sırasında bu ödemeye ilişkin belgelerin sunulmadığı anlaşılmakla, ödemeden haberdar olmasına rağmen yargılama sırasında bildirilmemiş olması nedeni ile ... şirketinin yaptığı ödemenin iyi niyetli ödeme olamayacağından borçtan kurtulmuş olduğunun kabulü de mümkün değildir. Davalı ... vekili istinaf dilekçesi ile zamanaşımı definde bulunmuştur.

HMK'nın 319.maddesine göre savunmanın değiştirilmesi yasağı cevap dilekçesinin verilmesiyle başlayacağından, zamanaşımı defi cevap dilekçesi ile ileri sürülmelidir. Cevap dilekçesinde zamanaşımı defi ileri sürülmemiş ya da süresi içince cevap dilekçesi verilmemişse ilerleyen aşamalarda HMK'nın 141/2 maddesi uyarınca zamanaşımı defi davacının açık muvafakati ile yapılabilir.

Eldeki davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde zamanaşımı defi ileri sürmediğine ve davacı tarafından açık muvafakati bulunmadığına göre istinaf aşamasında ileri sürülen zamanaşımı def'inin nazara alınması olanaklı değildir.

Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.4.4.3. maddesi "... şirketi ödediği tazminat tutarınca sigortalıya halef olur. ... şirketi ödediği tutar için rücu talebini, ... limitleri dahilinde, öncelikle ilgili risk için teminat sunan ... şirketine yöneltir. ... şirketi ilgiliye karşı sahip olduğu rücu hakkını ilgili risk için ... teminatının bulunmadığı durumda kullanabilir. ... ettiren ve sigortalı, sigortacının açabileceği davaya veya takibe yararlı ve elde edilmesi mümkün belge ve bilgileri vermeye zorunludur" hükmünü içermektedir.

Anılan hüküm uyarınca sigortalısına ödeme yapan davacının sigortalısının halefi olarak ödediği tutar için rücu talebini, davalı malik/sürücüye karşı ancak ilgili risk için ... teminatının bulunmadığı durumda kullanabilecektir. Somut olayda ise davalının aracı davalı ... şirketi tarafından ... poliçesi ile teminat altında olduğu görülmektedir.

Kaldıki davalı ... tarafından poliçe limiti üzerinde kalan tazminat davacıya dava öncesinde ödenmiş olması nedeni ile davalı Kadir yönünden davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmiş olması doğru olmamıştır.Bu nedenle; davalı ...A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b maddesi gereğince reddine ile davalı ...'ün istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN

1-Davalı ... tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine,

2-a-İstinaf aşamasında davalı ... tarafından yapılan 181,20 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama gideri ile 220,70 TL istinaf başvuru harcının davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya verilmesine,

b- Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 2.459,16 TL harçtan peşin alınan 614,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.845,16 TL harcın adı geçen davalı ...A.Ş.'den tahsili ile Hazineye irat kaydına,

3-Davalı ...A.Ş.'nin yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

5-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.13/02/2026