İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/785 K.2024/2117

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 05.08.2014 tarihinde meydana gelen kazada, Davacı ...'ın annesi, Davacı ... 'ın kayın validesi olan ...'ın vefat ettiğini, davalı yan olayda kusurlu olduğunu, belirterek 750 TL cenaze ve defin gideri ile 250 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili, 11.04.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile Davacı ... için destekten yoksun kalma tazminatı talebini 32.266,18 TL'ye, Davacı ... yönünden ise 59.533,61 TL'ye çıkarmıştır. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davalı ...'a 22.341,00 TL 28.03.2017 tarihinde ödendiğini, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "A-Davacı ... yönünden.

Davada taraf ehliyeti bulunmadığından davanın usulden reddine,

B-Davacı ... yönünden. Davanın kabulü ile. 145.498,79 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 250,00 TL cenaze ve defin giderini dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile (davalı ... şirketinin sigorta teminat limiti ile sınırlı olmak üzere ) davalıdan tahsiline, " karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacı ... vefat etmiş bulunmasına ve bu davacının mirasçıları bulunmasına rağmen sadece bu davacının mirasçılarına tebligat çıkarılmış ancak işlem yapılmamış olduğunu, davacı ... bakımından davanın usulden reddine karar verilmesine ve bu davacı bakımında da davanın ıslah olmasına rağmen davanın reddine ilişkin vekalet ücretine hükmedilmediğini, davacı ...

Büyükbaş (evlenmekle ...) diğer davacının vefatından sonra evlendiğini ve babası kendisine vasi olarak tayin edildiğini ancak bu husus gerekçeli kararda zikredilmediğini, davacı tarafa müvekkil şirket tarafından ödeme yapıldığını, bu ödemeler ödeme zamanındaki oranlamaya göre tekraren hesaplanacak tazminat bakımından dikkate alınması gerektiğini, hatır taşıması olması nedeni ile tazminata hükmedilmesi halinde bu husus dikkate alınarak tazminattan indirim yapılması gerektiğini, müteveffa ...'nün bakiye ömrü dikkate alınarak hesaplama yapılmasına rağmen davacı ...

Büyükbaş 08/01/2020 tarihinde evlendiğini ve babası ... vasi olarak tayin edildiğini, bilirkişi raporunda, Yargıtay kararlarına göre bedensel engelli, kısıtlı, akıl hastalığı olan kişilerin yaş sınırlaması olmaksızın destekten yararlanabilecekleri belirtildiğini, bilirkişi raporunda müteveffanın oğlu ve gelini için destek hesabı yapılmasının nedeni belirtilmediğini ayrıca davacı tarafın müteveffadan düzenli destek gördüğünü ortaya koyan herhangi bir delil dosyada mevcut olmadığını, destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için öncelikle,

ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerektiğini, davacının evlendiği ve babasının kendisine vasi olarak atandığına göre müteveffanın sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse olduğunun iddia edilmesi mümkün olmadığını,

kendi ailesi hayatta olan ve kendisine vasi tayin edilen davacının vefat eden eski kayın validesinin desteğine muhtaç olduğunun kabul edilmesinin mümkün olmadığını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Davacılardan İlyas Büyükbaş 18/02/2018 tarihinde yargılama sırasında vefat ettiği, eşi olan diğer davacının ise 08/01/2020 tarihinde yeniden evlendiği, dava açılırken her iki davacının da kısıtlı olup ortak vasileri bulunduğu vasinin vekaletnamesi ile dava açıldığı, veraset ilamı dosyada mevcut olup bir kısım mirasçılarına ( davacı murisin çocuksuz olup kardeşlerine) ihtarlı davetiye çıkarıldığı mirasçılar adına vekaletname bulunmadığı, duruşmaya mirasçıların katılmadığı beyanda bulunmadığı, diğer davacının vasisi değişerek babası vasi tayin edildiği vekilin yeni vasiye ilişkin vekaletnamesi bulunduğu dosya kapsamından anlaşılmıştır.

Yargılama sırasında taraflardan birinin ölmesi halinde, ölen tarafın ehliyeti sona ereceğinden, ölen tarafın vekili varsa ölüm ile vekalet ilişkisi de kural olarak sona erer. (TBK m.43/1 , 513/1) Vekilin ölü davacı adına gerekçeli kararı tebliğ alması ve istinaf yoluna başvurması mümkün olmayıp, sadece bu kişinin mirasçıların tamamı veya atayacakları vekil tarafından usul işlemleri yapılabilir.

Mahkeme gerekçeli kararının davacılar vekiline tebliğ edildiği, davalı vekilinin istinaf dilekçesi davacı ... vekiline tebliğ edildiği görülmektedir. Dosya kapsamına davacı ... mirasçıları tarafından verilmiş bir vekaletnamenin sunulmamış olduğu anlaşılmıştır.

Somut olayda; davacı ...'ın ölümü ile vesayet ve vekalet ilişkisinin sona erdiği, vekile mirasçılar tarafından verilmiş yeni bir vekaletname bulunmadığı, bu haliyle taraf olması gereken davacı ... mirasçılarına gerekçeli kararın ve istinaf dilekçesinin tebliğ edilmediği, bu davacı mirasçıları yönünden istinaf başvuru sürecinin başladığından bahsedilemeyeceği değerlendirilmiştir.

Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece yargılamanın her aşamasında re'sen göz önünde bulundurulmalıdır.

Hal böyle olunca, mahkemece öncelikle gerekçeli kararın ve istinaf dilekçesinin vefat eden davacı ... yönünden davacılar vekiline mirasçıların tümünden veya miras şirketine atanacak temsilciden alacağı yeni vekaletnamesini sunması için süre tanınması, vekaletname verilmemesi halinde gerekçeli kararın ve istinaf dilekçesinin davacı ... mirasçılarına tebliğ edilerek istinaf süresinin beklenmesi daha sonra istinaf incelemesi yapılmak üzere dosyanın Dairemize gönderilmesi gerekecektir.

Karar başlığında davacıların vasilerinin isminin ve ölü davacı mirasçılarının belirtilmemesi doğru olmamıştır.

Dosya kapsamında davacı ... için ibraname bulunduğu, davacı ... için ibraname bulunmadığından ödeme tarihi itibariyle hesaplama yapılmamış olmasında yine kaza sırasında destek ... araçta yolcu konumunda olup tek taraflı gerçekleşen kazada sürücünün destek ile kardeş olduğu anlaşılmakla mahkemece hesaplanan tazminattan hatır indirimi uygulanmamış olmasında usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.

Kabule göre, davacı ... yönünden ölü olduğundan husumetten red kararı verildiği halde, davalı yararına vekalet ücreti verilmemesi doğru olmamıştır. Destekten yoksun kalma tazminatı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 53/3. maddesinde düzenlenmiş olup. "Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar" şeklinde hükme bağlanmıştır. Görülmektedir ki destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır.

Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.

Somut uyuşmazlıkta, mahkemece talimatla dinlenen tanık beyanlarından davacılardan ...'nın da vesayet altında olduğu ve diğer davacı ile ve muris ... hep birlikte aynı evde yaşadıkları ve davacıların ihtiyaçlarının kazada vefat eden ... tarafından karşılandığı anlaşılmakla davacı ... için destek tazminatı hesaplanmasında usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.

Ancak mahkemenin hükme esas aldığı aktüerya raporunda, davacı ... yeniden evlendiği halde destekten yoksun kalma tazminatının yeniden evlenme tarihine kadar hesaplanmamış olması doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.