İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/2360 K.2025/803

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

23/05/2016 tarihinde, Ankara-İstanbul Otoyolu Düzce Melen Köprüsü mevkiinde sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracı ile seyir halinde iken yol kesimine geldiğinde havanın yağışlı ve zeminin ıslak olmasından dolayı aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek ön kısımları ile yolun solunda bulunan çelik bariyerlere çarpması neticesinde yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, araçta yolcu olan ...'in vefat ettiğini, ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'ın tam kusurlu olduğunu, müteveffa ...'in vefat etmesi nedeniyle vekil edeni davacı eşi ve çocuklarının manevi zarara uğradıklarını,

Türkiye'nin 25/06/1974 tarihinde Motorlu Taşıtların Mecburi Mali Mesuliyet Sigortasına dair Avrupa Sözleşmesi imzalamış olduğundan Yabancı plakalı araçların Türkiye'de karıştığı kazalardan davalının sorumlu olduğunu, manevi tazminat talebi ile davalı Türkiye Motorlu Taşıtlar Bürosu'na başvuru yapılmış ise de talebe yönelik olumsuz sonuç alındığını, davacı ... için 200.000 TL, davacılar ..., ..., ... ve ... için 50.000'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. 28/06/2008 gün ve 26920 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan yönetmeliğe göre çalışma usul ve esasları düzenlenmiş olan vekil edeninin yabancı ülke yeşil kart büroları ile yaptığı ...

Anlaşma çerçevesinde yabancı plakalı araçların Türkiye'de karıştırıkları kazalarda şayet geçerli bir yeşil kart sigortaları mevcutsa yeşil kart sigortacıları adına kusur esasına göre sebebiyet verilen üçüncü şahıs hasarlarını tedvir ettiğini, vekil edeninin yabancı plakalı araçların Türkiye'de sebebiyet verdikleri kazalarda ortaya çıkan hasarların tedvirinde bu araçların sahip veya sürücüleri adına hareket etmeyip kaza tarihini kapsayan geçerli yeşil kart sigortaları olması halinde bu sigorta şirketi adına hareket ettiklerini,

bu durumda Trafik Kanunu ve Ticaret Kanunu hükümleri gereği yabancı plakalı bir aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonrası ortaya çıkan hasarlar için kusur esasına göre ve yabancı sigorta şirketine izafeten Mali Sorumluluk Sigortası Limit ve Şartları çerçevesinde müvekkil büronun sorumluluğu doğduğunu, davacı ...'in destekten yoksun kalma tazminat talebinin Türk mevzuatına göre incelendiğini ve tüm tazminatın ödendiğini, Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu'nun manevi tazminatlarla ilgili ve limit üstü taleplere ilişkin sorumluluğu bulunmadığını,

manevi tazminat teminatının bulunmadığına ilişkin cevabi yazı davacılara 16/08/2018 tarihinde mektupla bildirildiğini, yeşil kart sistemine göre kuralın kazanın meydana geldiği ülke mevzuatının uygulanması olduğunu, somut davada ... plakalı aracın yeşil kart sigortacısına 23/11/2016 tarihli ve 20/06/2018 tarihli yazıyla İç Düzenlemeler 3.5.maddesine göre onay verip vermediklerinin sorulduğunu,

yabancı sigorta şirketinin de 16/01/2017 ve 20/06/2018 tarihli cevabi yazılarıyla onay vermediklerini açıkça yazdıklarını sonuç olarak manevi tazminat teminatının olmaması sebebiyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Mahkemece istinaf ilamında belirtilen deliller toplanmadan bir kez daha eksik inceleme ile karar verildiğini, istinaf ilamında belirtildiği üzere kazaya karışan aracın yeşil kart teminatı bulunup bulunmadığının tespiti ile yeşil kart teminatı bulunması halinde sigorta poliçesi ve genel şartlarının tercümesinin yaptırılarak dosyaya eklenmesi ve poliçe kapsamında manevi tazminat klozu bulunup bulunmadığının tespit edilmesi ve manevi tazminat klozu var ise söz konusu tazminat talep edilebilir durumda olduğundan davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken davalı yanın Mahkemedeki sözlü ve taraflı beyanları hükme esas alındığını,

gerekçede bahsi geçen poliçe dosyaya girmediğini, bu hususta poliçenin istenilmesine ilişkin müzekkere yazılmadığını ve poliçe dosyaya girdiğinde poliçenin tercüme edilmesi yoluna gidilmediğini, tercümesi yapılmadığına göre bu delilin Mahkemece tartışılabilmesi mümkün olmadığını, davalı yanın sözlü beyanları gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilemeyeceğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Dava,

ölümlü trafik kazası nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Mahkemece ilk verilen hükmün davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 22/09/2023 tarih, 2021/945 Esas ve 2023/1569 Karar sayılı kararı ile " ...Somut uyuşmazlıkta,

mahkemece kaza nedeniyle Düzce 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2017/247 E. -2020/156 K. sayılı dosyasında mevcut 21/07/2017 tarihli Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi raporu ile hasar dosyası getirtilerek değerlendirme yapılmış ise de davalı tarafın savunmaları ve sunduğu deliller incelenmeksizin karar verilmesi eksik incelemeye dayalı olmuştur.O halde mahkemece yapılması gereken,

öncelikle kazaya karışan aracın tescil edildiği ülke olan Romanya tarafından Türkiye için verilmiş yeşil kart teminatı bulunup bulunmadığının tespiti ile yeşil kart teminatı bulunması halinde sigorta poliçesinin ve genel şartlarının tercümesi dosyada bulunmadığından tercümesi yaptırılarak dosyaya eklenmesi, poliçe kapsamında manevi tazminat klozu bulunup bulunmadığı incelenerek ve dosyaya ekli davalı tarafın sunduğu deliller ve tüm dosya kapsamı da değerlendirilerek yeşil kart manevi tazminatı kapsıyor ise soncuna göre karar verilmesi olmalıdır." gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesince.

Dairemiz kararı doğrultusunda.

Sigorta poliçesinin tercümesi yaptırılmamış ise de, Türkiye Motorlu Taşıt Bürosuna yazılan yazıya verilen cevaba göre yargılama konusu olan ve 23.05.2016 tarihinde ... plakalı araçla gerçekleşen kaza ile ilgili ... numaralı hasar dosyası oluşturulduğu, Türkiye Motorlu Taşıt Bürosunun geçerli yeşil kartı bulunan yabancı plakalı araçların ülkemizde kusuruyla bir kazaya sebebiyet vermeleri halinde yurt dışındaki yabancı sigortacı adına devreye girerek, oluşan üçüncü şahıs zararlarını Türkiye'de geçerli olan zorunlu sorumluluk sigortası kapsamında değerlendirmekle görevli olduğu,

... plakalı aracın kaza tarihini kapsayan bir yeşilkart sigortasının bulunduğu anlaşılmıştır.

Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesi ile ülkemizin de üyesi bulunduğu Avrupa Konseyi mensuplarının 20 Nisan 1959 tarihinde Strazburg şehrinde imzaladıkları “Beynelminel Mecburi Mesuliyet Sigortası İhdası” ile igili anlaşma hükümleri uyarınca, yabancı plakalı motorlu araçların, şayet milletlerarası geçerli olup Türkiye’de de kabul edilen sigortaları varsa, bunların sigorta yaptırmalarına gerek olmaksızın araçlarının neden olacağı zararlar, zorunlu trafik sigorta güvencesinde olacaktır.

Şayet böyle bir sigortası yoksa, bu araçlar için Türkiye sınırlarına girişlerinde, zorunlu trafik sigorta sözleşmesi yapılacaktır.

Yine bu hükümler uyarınca ülkemizde de geçerli bulunan “Yeşil Kart Sistemi”ne göre faaliyette bulunmak üzere “Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği Motorlu Taşıt Bürosu” kurulmuştur.Yukarıda açıklandığı üzere, Türkiye Motorlu Taşıtlar Bürosunun, yabancı plakalı araçların Türkiye'de karıştığı kazalarda zararların karşılanması sorumluluğu araçların yeşil kart sigortası olması halinde, kaza tarihindeki Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası limitleri ile sınırlıdır.

Karayolları Trafik Kanunun 92/1-f maddesine göre manevi tazminata ilişkin talepler Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalmaktadır.28.06.2008 gün ve 26920 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan yönetmelik ile Türkiye Motorlu Taşıt Bürosunun çalışma usul ve esasları belirlenmiş, 13.07.2011 gün ve 27993 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan yönetmelik ile de yabancı plakalı motorlu kara taşıtlarının ülkemizde işletilmesinden kaynaklanan hukuki sorumluluk için yapılacak sigortaya ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

İlgili yönetmeliğin 3-ç maddesinde Zorunlu Trafik Sigortasından anlaşılması gerekenin 2918 sayılı kanun gereği ülkemizde kayıtlı motırlu kara taşıtlarının işletilmesinden kaynaklanan hukuki sorumluluk için düzenlenen sorumluluk sigortası olduğu belirtilmiştir.Yeşil Kart Sistemine üye tüm ülke bürolarının uymak zorunda olduğu İnternal Regulations (İç Düzenlemeler) kurallarının 3.5 maddesine göre;

gelen talep ülke mevzuatı limit ve sorumluluğunun üstinde ise kaza ülkesi bürosu, yeşil kartı düzenleyen yabancı sigorta şirketinden İç Düzenlemeler 3/5. maddesine göre onay almak zorunda oldukları belirtilmiştir.Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, kararın gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre.

Mahkemece ... plakalı aracın yeşil kart sigortasının bulunduğu, poliçenin tüm ülkelerde uygulanan ilgili ülke dilinde tanzim edilen, tek sayfadan ibaret tip poliçe olduğu, araç bilgilerinin yer aldığı, davacı vekilinin beyan ettiği gibi herhangi bir genel şartların mevcut olmadığı, bu nedenle tercümesine gerek duyulmadığı belirtilerek manevi tazminat hususunda ilgili poliçeyi düzenleyen yabancı sigorta şirket ile gerekli yazışmaların yapıldığı,

ancak yeşilkart poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin manevi tazminat teminatına onay vermediği Karayolları Trafik Kanunun 92/1-f maddesine göre manevi tazminata ilişkin taleplerin zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kaldığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Bu nedenlerle; davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.