İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/843 K.2024/1522

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıya ait ... plakalı kamyon, müvekkili sigorta şirketi tarafından 19/06/2021 başlangıç tarihli Trafik Sigorta Poliçesi ile sigorta teminatı altına alındığını, sigortalı ... plakalı aracın 23/08/2021 tarihinde, olay yerinden firar ettiği için kimliği bilinmeyen bir sürücü sevk ve idaresindeyken, karıştığı kazada ..., ... plakalı araç ve dava dışı yaya ...'e çarpması neticesinde ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, dava dışı zarar ...'in ölümü ile sonuçlanan kaza nedeniyle 402.284,08 TL destekten yoksun tazminatının, destek yoksun kalanların vekiline ödediğini,

dava dışı zarar gören ...plakalı araç için hesaplanan 33.538,83 TL hasar bedelinin zarar görenin şirketi ... Sigorta A.Ş'ye ödediğini, davalının kaza sırasında kusurlu olduğu, somut olayda müvekkili şirketin davalıya rücu etme şartlarının oluştuğu, alacağın tahsili için İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasından icra takibi yaptıklarını, takibin davalının itirazı ile durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini ve davalıya %20 kötiniyet tazminatı yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davacının davasının kısmen kabulü ile; davalının İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında yaptığı itirazın 423.004,05 TL asıl alacak, 13.734,80 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 436.738,85 TL üzerinden iptaline asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine " karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, mahkemece davalı müvekkile usulüne uygun tebligat yapılmadan yargılama yapılmış ve dosya karara bağlandığını, dosyaya sunulan bilirkişi raporları davayı aydınlatmaktan uzak olup denetime elverişli olmadığını, mahkemece rücu şartının gerçekleştiği kabul edilmişse de bu kabulün yerinde olmadığını, olayın faili davalı müvekkili olmadığından rücu şartı gerçekleşmediğini, gerekçeli kararın kendilerine tebliğ edilmesi tarihi esas alınmak üzere HMK’nın 317/2.maddesi mucibince,

istinaf başvuru süresinin, takdiren en üst sınırdan uzatılmasına karar verilmesinin talep edilmesi gereği hasıl olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere yapılan inceleme sonucunda:HMK'nın 1.maddesine göre göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir.

HMK'nın 114/1-c bendi ile mahkemenin görevli olması dava şartı olarak kabul edilmiş olup 115/1. maddesine göre de mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

Davacı sigortacı, ZMSS kapsamında hasar gören araç Kasko sigortacısına ve ölenin yakınlarına sigorta bedelini ödedikten sonra tazminatın poliçe genel şartlarına göre poliçe kapsamında olmadığını iddia ederek kendi sigortacısına karşı eldeki davayı açmıştır.Bir hukuki işlemin 6502 sayılı TKHK'nın kapsamında kaldığının kabul edilmesi için bu Kanunun amacı içerisinde taraflar arasında mal ve hizmet satışına ilişkin bir hukukî işlemin olması gerekir.

TKHK'nın 73. maddesi uyarınca tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesi görevlidir. 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır.

TTK' nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. TTK' nın 11/1. maddesine göre, Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir.

TTK' nın 12/1. maddesinde tacir tanımına yer verilerek " Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişi "tacir olarak tanımlanmıştır. TTK'nın 15/1.maddesinde de esnaf tanımı yapılmıştır.

Buna göre "İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır.".

21/06/2005 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun 3.maddesinde ise esnaf ve sanatkâr, " ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dâhil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan,

basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler" olarak açıklanmıştır. Somut olayda, davacı ...

Sigorta A.Ş.'ye ZMSS sigortası bulunan davalı gerçek kişiye ait ruhsat kaydına göre huhusi olan ... plakalı kamyonun karıştığı kaza sebebi ile dava dışı 3. Kişiye ve kasko sigorta şirketine ödenen tazminatın teminat dışı bulunduğunu iddia edilerek davalı sigortalıdan rücuen tahsiline karar verilmesi talep edilmektedir. İlk Derece Mahkemesince esastan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalının tacir yada esnaf kaydı olup olmadığının araştırılması ve varsa kayıtların getirtilmesi ayrıca davalının işletmesinin bağlı olduğu Vergi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davalının işletmesi bakımından basit usulde vergilendirilenlerden veya işletme hesabı esasına göre deftere tabi tutanlardan veya ticari bilanço esasına defter tutanlardan veyahut vergiden muaf kişilerden olup olmadığı sorularak gelen yazı cevaplarına göre davalının tacir olur olmadığı değerlendirilerek eğer davalı tacir ise davacının da tüzel kişi tacir olması nedeniyle mahkemenin görevli olup olmadığı tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik

inceleme karar verilmesi doğru olmamıştır. Dairemiz kabulüne göre diğer istinaf nedenleri inceleme konusu yapılmamıştır. Açıklanan nedenlerle, HMK'nın 355.maddesi gereğince kamu düzenine aykırılık nedeniyle resen yapılan inceleme sonucunda İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.