İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/1615 K.2025/1914

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;10.05.2024 tarihinde davacının Tahtakale E-80 karayolu üzerinde yürürken beyaz renkli kasası çadırlı transit model bir araç davacının yanında durarak, sürücüsü müvekkili gideceği yere bırakabileceğini beyan ederek müvekkili aracına almış akabinde yaşanan tartışma sonrası müvekkili araçtan itmesi ve aracın müvekkilin bacağının üzerinden geçmesi sonucu davaya konu yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, kazada davacının ağır şekilde yaralanmış olup geçici bakıcı ihtiyacı doğduğu,

trafik kazasının meydana gelmesinde müvekkilinin kusuru bulunmadığını, aracın plakası, dolayısı ile sigortası ve sigortalısı tespit edilemediğini, kaza sonrasında Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesinde tedavi görmüş ve çeşitli cerrahi operasyonlar geçirdiğini, HMK madde 107/2 uyarınca belirsiz alacak davası niteliğinde kalıcı iş göremezlik bedeli olarak şimdilik, 100,-TL, geçici iş göremezlik bedeli olarak şimdilik, 100,-TL, bakıcı gideri tazminatı olarak şimdilik, 100,-TL olmak üzere toplam 300,-TL’nin kaza tarihi olan 10.05.2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı ...

Hesabı’ndan (teminat limiti ile sorumlu olmak üzere) tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın pasif husumet dava şartı yokluğundan HMK 114/1-d ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine, " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

İşletilme halinde olan bir aracın 3. bir kişiye verdiği zarar trafik kazası olarak nitelendirilmekle birlikte, trafik kazalarının taksir ile meydana gelmesinin yanında kasten de meydana gelebileceğinin kabulü gerektiğini, sigorta şirketlerinin ve dolayısıyla ...

Hesabının sorumluluğunun kapsamı belirlenirken kanunda araç ile 3. bir kişiye zarar verilmesi olarak belirlenmiş olmakla birlikte bu kazanın taksir ile yani istenmeden meydana gelmesine sorumluluk kapsamında herhangi bir sonuç bağlanmadığını, yargılamaya konu olayın ceza hukuku bağlamında kasten yaralama suçuna vücut vermesi davacının yargılamaya konu olay nedeniyle yaralanması, geçici ve kalıcı iş göremezliğe uğraması ile bakıcı ihtiyacı doğması kaynaklı maddi zararları doğduğu gerçeğini değiştirmeyeceği ve bu zararlarının tazminine halel getirmeyeceğini, bu nedenle müvekkilin bahse konu olay nedeniyle yaralanması,

geçici ve kalıcı iş göremezliğe maruz kalması dolayısıyla bakıcı ihtiyacı doğması nedeniyle uğramış olduğu maddi zararların tazmininden davalı ... Hesabı'nın sorumluluğunun devam ettiğini, tam kusuru ile sebebiyet veren aracın plakası, dolayısı ile sigortası ve sigortalısı tespit edilemediğinden 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 14/2-a ve ... Hesabı Yönetmeliği’nin 9/1-a maddeleri uyarınca ... Hesabına başvurulabileceğini, davalı ...

Hesabı ile araç sürücüsü- işleteni ile aralarındaki iç ilişkinin ve rücu durumunun davacının tazminat hakkına halel getirmeyeceğinden İlk derece mahkemesi kararının kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Hukuki dinlenilme hakkı, Anayasa'nın 36. maddesi ile düzenlenen iddia ve savunma hakkının kullanılmasına olanak tanınması ilkesinin doğal bir sonucu ve aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının da en önemli unsurudur.

Bu hak ayrıca 6100 sayılı Kanunun 27. maddesinde “Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.

Bu hak, yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, Mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içerir.” şeklinde düzenlenmekle birlikte, bu ifadeleri de kapsayan çok daha geniş bir anlama sahiptir.

Kamu düzeni ile ilgili olan bu hak çerçevesinde, tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur.Somut uyuşmazlıkta İlk Derece Mahkemesince HMK hükümlerine göre dava dilekçesi tebliğ edilmeden gerekirse davacıya davasını ve talebini açıklamak üzere mehil verilmeden ve duruşma açılmadan dosya üzerinden"... dava dilekçesinde açıkça davacının dava dışı araç sürücüsü tarafından araçtan itildiği ve araçla üzerinden geçildiği beyan edilmiş olup, olayda kaza (istenmeden gerçekleşen olay) değil kasıtlı bir eylem bulunduğunun iddia edildiği görülmektedir.

Bu hali ile, dava konusu somut olay bakımından bir trafik kazasının varlığından söz etmek mümkün değildir. Dolayısı ile trafik kazası niteliği bulunmayan olayda davalı ... Hesabının pasif husumetinin bulunmadığı anlaşılmakla, davanın pasif husumet dava şartı yokluğundan usulden reddine" karar verilmiş olması hukuki dinlenilme hakkının ihlali niteliğinde olup usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 22.11.2022 tarihli, 2021/14497 E. ve 2022/15164 K. Sayılı ilamında belirtildiği gibi; " ...Ceza dosyasında bulunan müşteki ve tanık ifadelerinde sürücünün kasıtlı olarak aracı ile davacının üzerinden üç kez geçerek davacıyı yaraladığı belirtilmiştir. Bu kapsamda sürücü Hüseyin'in aracı ile davacıya çarparak yaraladığı sabittir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekilinin kararı istinaf etmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince araç sürücüsünün, davacıyı kasten araçla ezerek yaraladığının sabit olduğu, dava konusu olayın trafik kazası olmadığı ve 2918 sayılı Yasa kapsamına girmediği ve Uluslararası Motorlu Taşıt Sigortası bulunmayan aracın olayda silah olarak kullanılması nedeniyle ...

Hesabının sorumluluğunun bulunmadığı, sonucuna ulaşılarak davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulması gerektiğinden, davanın reddine karar verilmiştir. Ancak Bölge Adliye Mahkemesince yapılan değerlendirme ve varılan sonuç hatalı olmuştur.

Davaya konu kaza, Karayolları Trafik Kanununun 86. maddesinde sayılan mücbir sebep, zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan kaynaklanmamıştır.Aracın işletilme halinde olması, zarar verici fiil, zarar ve uygun illiyet bağı sorumluluk için aranan şartlardan olup somut olayda hepsi mevcuttur.Araç işleteninin veya sürücüsünün kasıtlı eylemi teminat dışı hallerde düzenlenmemiş olup, rücuya tabi hallerde düzenlenmiş olduğundan, sürücünün sorumluluğu ortadan kalkmayacaktır." şeklinde karar verilmiştir.

2918 sayılı KTK'nın 85.maddesine göre.

Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.Somut uyuşmazlıkta olayın davacının yol kenarından bindiği ve yolcu olarak bulunduğu araçta,

araç sürücüsünün tartışma üzerine davacıyı araçtan itmesi ve aracı ile davacının bacağının üzerinden geçmesi suretiyle gerçekleştiği iddia edildiğine göre karayolunda işletme halinde olan bir aracın davacının bedensel zararına sebep olduğu anlaşıldığından 2918 sayılı Yasa kapsamında trafik kazası meydana geldiği halde İlk Derece Mahkemesince yanılgılı değerlendirme ile davanın esasına yönelik açıklama yapılarak ancak " trafik kazası niteliği bulunmayan olayda davalı ...

Hesabının pasif husumetinin bulunmadığı" gerekçesiyle usulden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.