İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2026/480 K.2026/425

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 05.12.2022 tarihinde davalı ...yönetimindeki ve diğer davalı İstanbul ...Genel Müdürlüğü adına kayıtlı... plakalı ... davalılardan... yönetimindeki ... hattında çalışan ... plakalı ...otobüsüne ... no.lu sinyalize kavşakta çarpması sonucu ....... otobüsünde bulunan davacının yaralandığını, hastane ve tedavi masraflarını karşılayamadıklarını, ayrıca refakatçi giderleri olduğunu,

şimdilik 500.000 TL maddi tazminatın davalılardan Müştereken ve müteselsilen tahsiline ( davalı sigorta şirketleri açısından poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) iş bu haksız fiil nedeni ile müvekkilin uğramış olduğu ruhsal çöküntü nedeni ile kendisi için 200.000.00 TL eşi ve çocukları için ayrı ayrı 50.000.00.Tl olmak üzere toplam 350.000.00 TL manevi tazminatın davalı sigorta şirketleri hariç olmak üzere diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı...vekili cevap dilekçesinde özetle;

olaya ilişkin belgelerden davalı kurumun bir kusur ve sorumluluğunun olmadığının belirlendiğini, dava konusu olayda davacının dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davrandığından tamamen kusurlu olduğunu, talep edilen tazminatların fahiş olduğunu, sebepsiz zenginleşmeye yol açacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı... vekili cevap dilekçesinde özetle;

davacının hak ve alacaklarının zamanaşımına uğradığını, kazada davalının kusuru olmadığını, manevi tazminatın fahiş olduğunu, ....... şoförü olarak geçimini sağladığını, istenen tazminatın davacının ekonomik ve sosyal durumunu sarsacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı .....

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, usulüne uygun başvuru yapılmadığını, maluliyet tazminatının öncelikle zorunlu taşımacılık sigortasından karşılanması gerektiğini, davalı şirkete sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, davalı şirketin sorumluluğu durumunda müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, dava tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı ........

Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığını, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının olmadığını, kazayla ilgili savcılık soruşturmasının sonucunun beklenmesi gerektiğini, kaza sonucu oluşan geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderlerinin teminat dışı olduğunu, tazminata hükmedilmesi halinde kazada emniyet kemeri kullanıp kullanmadığının belirlenmemesi nedeniyle müterafik kusurlu sayılması gerektiğini, avans faizine hükmedilemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı .......

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; eksik evrak nedeniyle hasar başvuru dosyası sonuçlandırılamadığını, sigorta şirketinin sigortalısı olan...'a ait ....... sürücüsünün kusuruna ilişkin bir bulgu mevcut olmadığını, manevi tazminatın yöneltmesi hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı...

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davaya mahkeme görevi yönünden itirazlarının bulunduğunu, iş bu dava arabuluculuk şartına tabi olduğunu son tutanak aslını dosyaya sunulmadığını,..... aracını işleten müvekkili şirketin meydana gelen olayda kusuru bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı...vekili cevap dilekçesinde özetle; görevli mahkemenin İstanbul Asliye Hukuk mahkemeleri olduğunu, davayı davalı idarelerine yöneltmesinde hukuki yararı bulunmadığını, zaman aşımı itirazlarının bulunduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davacıların; davalılar..., ..., ......Müdürlüğü, ... AŞ ile ... AŞ ye yönelik davalarının pasif husumet yokluğundan ayrı ayrı reddine, diğer davalılara yönelik davacı ...'in maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 80.329,46 TL geçici iş göremezlik, 332.066,08 TL sürekli iş göremezlik zararı olmak üzere toplam 412.395,54 TL maddi tazminat bedelinin davalılar...

AŞ, ...ve .......A Ş den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacıların, davalılar... AŞ ile ...'a yönelik manevi tazminat taleplerinin ayrı ayrı kabulüne, A)200.000 TL nin davalılar... AŞ ile ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, B)50.000 TL nin davalılar... AŞ ile ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, C)50.000 TL nin davalılar...

AŞ ile ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, D)50.000 TL nin davalılar... AŞ ile ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ya verilmesine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı ...ile davalı ...A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı ...istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kusur oranının tayininde temel teşkil edecek olan ceza dosyasının neticesinin beklenmeden karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kusur durumunun yeniden raylı sistemler konusunda uzman bilirkişi heyetince ve ceza dosyası verileriyle birlikte incelenmesi gerektiğini, tazminat miktarlarının sebepsiz zenginleşme yasağına aykırı olup, hakkaniyet sınırlarını aştığını, kaza araç işleten kurum bünyesinde görev ve ifa ederken meydana geldiğini,

çalışanın ekonomik gücünü aşan bu tazminat yükü altında bırakılması, hayatının geri kalanını ekonomik yıkıma uğratacağını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Davalı... A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ..., ... ve otobüsün sigortacıları hakkındaki davaları pasif husumet yokluğundan reddettiğini, bu değerlendirme, dosya kapsamındaki diğer delillerle ve özellikle davalı...

A.Ş. tarafından sunulan savunmalarla çeliştiğini, müvekkili şirkete izafe olunacak kusur olmadığından, tazminat talepleri açısından sorumluluğun yüklenemeyeceğini, kaza tespit tutanağının uzman kişilerce tutulmadığı ve ifadeye dayalı olduğu dikkate alındığında, kusur oranlarının yeniden ve objektif bir şekilde belirlenmesi zorunlu olduğunu, mahkemenin aktüer raporlarına dayanarak davacı ... için toplam 412.395,54 TL maddi tazminata hükmettiğini, bu hesaplama, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme içerdiğini, mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının,

Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarıyla benimsenen hakkaniyet ve sebepsiz zenginleşme yasağı ilkelerine aykırı ve fahiş olduğunu, davacı tarafın, müvekkili şirkete usulüne uygun olarak müracaatta bulunmadığı ve sürekli maluliyetinin bulunduğuna dair Sağlık Raporu veya Kaza Tespit Tutanağı iletmediği göz önüne alındığında, müvekkilin temerrüde düşmediğini, faizin dava tarihinden itibaren başlatılması hukuka uygun olacağını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Dosya kapsamından, 05/12/2022 tarihinde davalı sürücü davalı ...yönetimindeki ve diğer davalı İstanbul ...Genel Müdürlüğü adına kayıtlı... plakalı ..... davalılardan... yönetimindeki ... hattında çalışan .... plakalı ...otobüsüne ... no.lu sinyalize kavşakta çarpması sonucu ...otobüsünde bulunan davacının yaralandığı,

bu yaralanma nedeni maddi ile manevi tazminat talep ettiği anlaşılmıştır. Dava, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 850 ve devamı maddelerine göre açılmış yolcu taşıma sözleşmesine aykırılık iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat talebinden ibarettir.

28.05.2014 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6502 sayılı Yasa'nın 3/k maddesinde "Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" tüketici, 3/ı maddesinde ise "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" tüketici işlemi olarak tanımlanmıştır.

Aynı Yasa'nın 73/1. maddesinde tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 83/2. maddesinde ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve 6502 sayılı Yasa'nın görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasının engelleyemeyeceğine değinilmiştir.

HMK'nın 1. maddesinde ise görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu, mahkemece yargılamanın her aşamasında resen gözetileceği düzenlenmiştir.

Somut olayda; kaza tarihi 05/12/2022 ve davanın açıldığı 17/11/2025 tarihi olması itibariyle 6502 sayılı Yasa'nın yürürlüğe girdiği, davacı-yolcunun ticari veya mesleki olmayan amaçlarla seyahat etmesi nedeniyle tüketici oldukları, davalıların ise işleten, taşıyıcı ve sürücü olup zararın, davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edilmiş olmasına göre dava konusu taşıma işleminin 6502 sayılı Kanun'un 3/l. maddesi gereği tüketici işlemi olarak kabulü ile davanın Tüketici Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, davalı ...ile davalı ...A.Ş. vekili istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/3. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava dosyasının yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.