İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2026/532 K.2026/505

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde... poliçesi ile sigortalı, davalı şirketin maliki olduğu, dava dışı ...'ın istiap haddi aşımı ile sevk ve idaresindeki ...plakalı aracın, 23.11.2019 tarihinde,

İstanbul ili ... ilçesi ...... mahallesi istikametinden .... mahallesi istikametine doğru seyir halindeyken sigortalı aracın üzerinde bulunan ve yola 1.5 metre çıkıntı olarak yüklenen havaalanı çatı demirinin karşı yönden gelen dava dışı sürücü...'ın sevk ve idaresindeki ...plakalı aracın ön kısımları ile cam ve tavan kısımlarına çarpması ve ayrıca araç sürücüsünün de başına çarparak yaralanmasına sebebiyet vermesi neticesinde yaralanmalı, iki araçlı trafik kazası kazası meydana geldiğini,

davacı şirkete vaki hasar ihbarına müteakip tanzim edilen aktüerya raporuna istinaden kazada yaralanan dava dışı...'a maluliyet tazminat miktarı olarak 07.09.2020 tarihinde 22.233,00-TL tazminat bedeli ödendiğini, bu bedelin rücuen tahsili için .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını belirterek, takibe haksız olarak yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının gabari dışı yük yüklenmesi sebebi ile kazanın meydana geldiğine ve kazada %100 kusurlu tarafın ...plakalı araç sürücüsü olduğuna ilişkin iddiaları kabul etmediklerini, kazaya karışan ...plakalı çekicinin beyan edildiği üzere uzun süreli araç kiralama sözleşmesi uyarınca kaza tarihinde .... Şti firması tarafından işletildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda.

"Davanın HMK madde 114/1-d ve 115/2 gereği pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece davalının işleten sıfatına haiz olmadığı yönünde yapılan tespitler ve buna bağlı olarak verilen ret kararının hatalı olduğunu, işletene yönelik yapılan tespitler davanın konusu olmamakla poliçe gereği müvekkil şirket sigortalısı olan davalıya rücu edebileceğini, davalının sigorta ettiren ve poliçenin tarafı olduğu açık olup kararın kaldırılması gerektiğini, davanın konusu haksız fiilden kaynaklanan rücu değil, sözleşmeden (poliçe) kaynaklanan rücu olduğunu bu nedenle yanlış değerlendirme yapılarak verilen kararın kaldırılmasının gerektiğini, müvekkil şirket,

sigorta sözleşmesinin tarafı olan davalı/borçludan aracın istiap haddi aşımı ile kullanılması nedeni ile tazminat talep ettiğini, kazaya karışan ...plakalı araç davalı sigortalı adına kayıtlı olduğunu davalı ile müvekkil şirket arasındaki sigorta sözleşmesi devam ettiğini, davalı finansal kiralama şirketinin işleten sıfatını taşımaması, onun kiracısıyla arasındaki iç ilişkiye ait bir sorun olduğunu ve sigortacının trafik sigortasına dayalı olarak,

tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda başvurabileceği kimse, aracın gerçek işleteni kim olursa olsun, sadece sigorta sözleşmesinin tarafı olan sigorta ettiren olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenen tazminatın rücuen tahsili talebiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Dosya kapsamından, davacıya... poliçesi ile sigortalı bulunan davalının maliki olduğu ...plakalı aracın, 23/11/2019 tarihinde, kusuru ile gerçekleşen yaralanma ve maddi hasarlı trafik kazasında, sigortalı aracın gabari dışı yük yüklenmesi nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı 3. kişiye ödenen tazminatın teminat dışı olduğu iddiasıyla sigortalısı olan davalıdan rücuen tazmini için başlatılan vaki itiraz için itirazın iptali talep edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davalı sigortalı şirket tarafından kazaya karışan aracın kaza tarihinde uzun süreli kira sözleşmesi ile 24/04/2024 tarihinde dava dışı .... Şti. tarafından kiralandığı tespit edilmiş olup aracın uzun süreli kiraya verildiği anlaşıldığından kiralayan şirketin fiili olarak işleten olduğu, davalının işleten sıfatının kalktığı ve bu nedenle davalıya husumet yöneltilemeyeceği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında sigortacının rücu hakkı, 2918 sayılı KTK'nın 95/2 maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur.

ZMSS Poliçe Genel Şartlarının 4. maddesinde düzenlenen ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak, istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işleteninin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir. Yasa gereği sigorta şirketi tarafından rücu talebi yalnızca kendi sigortalısına karşı ileri sürülebilir.

Somut olayda davacı ile davalı arasında ...plakalı araç için 15/08/2017-15/08/2018 tarihlerini kapsar şekilde... poliçesi düzenlenmiştir. Davacı söz konusu davayı ancak kendisiyle sözleşme yapan akidine karşı açabilecektir.

Bu nedenle dava dışı ....Şti.'nin uzun süreli kiracı olsa dahi poliçede sigorta ettiren olarak yer almadığından açılan davada pasif dava ehliyeti olamayacağı, davalının sigortalı olduğu anlaşılmakla, mahkemece, sigortalı olan davalı hakkında açılan davanın pasif husumeti bulunmadığından reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/4. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.