İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2018/1246 K.2021/343

Taraflar arasındaki davadan dolayı Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 12.07.2017 gün ve 2016/582 Esas 2017/424 Karar sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili, 14.08.2015 tarihinde davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu kamyonetin müvekkili ... ve müvekkili ...ın oğlu, diğer müvekkilinin kardeşi olan ...'in kullandığı motosiklete çarpması nedeniyle ...'in vefat ettiğini ileri sürerek, müvekkili ... ve ... için ayrı ayrı 10.000,00'er TL destek tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tüm davalılardan, müvekkili ... ve ... için ayrı ayrı 200.000,00'er TL, müvekkili ... için 80.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı işleten ve sürücüden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... ve ... vekili, kazanın oluşumunda davacıların murisinin tam kusurlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı ... vekili, davacı anne ve babanın başvurusu üzerine kendilerine destek tazminatı ödendiğini, davacıların müvekkilinin ibra ettikleri için başkaca tazminat isteyemeyeceklerini savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, kazanın davalı sürücünün %70, müteveffanın %30 kusuruyla gerçekleştiği, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada davacı annenin 29.36,98 TL, davacı babanın 20.166,27 TL destek tazminatı isteyebileceği, davalı sigorta tarafından dava tarihinden önce davacı anne için 33.375,24 TL davacı baba için 26.657,05 TL ödeme yapıldığı,

davalı sigorta bilirkişi raporunda belirlenen miktardan fazla ödeme yapmakla davacıların talep edebileceği bakiye tazminat kalmadığı gerekçesiyle, davacı... ve davacı ...'ın destek tazminatı taleplerinin ayrı ayrı reddine, manevi tazminat isteminin ise kısmen kabulü ile davacı anne ve baba için ayrı ayrı 30.000,00'er TL, davacı kardeş için 15.000,00 TL manevi tazminatın davalı sürücü ve işletenden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacılar vekili, davalı sürücünün % 70 gibi yüksek oranda kusurlu olduğunu, hayatını kaybedenin henüz lise öğrencisi olduğu dikkate alındığında çok az manevi tazminata hükmedildiğini, aktüerya uzmanı yaptığı hesaplama ile maddi tazminat alacağının bulunmadığını belirtmiş ise de rapora yaptıkları ayrıntılı itirazların dikkate alınmadığını istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle maddi tazminat isteminin reddine manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Somut olayda, davacılar vekili, müvekkillerinin desteğinin kullandığı motosiklete davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu kamyonetin çarpması nedeniyle desteğin vefat ettiğini ileri sürerek, karşı araçın sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısından destek, sürücü ve işletenden manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

Mahkemece, dava tarihinden önce davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin davacı anne ve davacı babanın destek tazminatı zararını karşıladığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak mahkemece destek şahsın kazadan önce çalışıp çalışmadığı, öğrencilik durumu gibi hususlar araştırılmadığı için aktüerya bilirkişisi tarafından net asgari ücret baz alınarak tazminat hesabı yapılmıştır.

Davacılar vekili aktüerya raporuna karşı verdiği itiraz dilekçesinde müteveffanın eğitim durumu ve yapması muhtemel iş dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiğini bildirmiştir. Dosyadaki soruşturma belgeleri içinde bulunan desteğin kullandığı motosiklette yolcu olan tanık ...'ın karakol ifadesinde destek ile birlikte ...Lisesi 11. sınıf öğrencisi olduğunu beyan ettiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece desteğin ilgili meslek eğitim okulunda öğrenci olup olmadığı, öğrenci ise mezun olacağı tarih araştırılarak, mezun olduğunda mesleğine göre emsal gelir araştırması yapılması, ilgili meslek odaları ve meslek kuruluşlarından mezuniyetinden itibaren ne kadar sürede iş bulabileceği, emsal gelirin ne kadar olduğu, mesleğine göre yılın tamamında çalışıp çalışamayacağı gibi hususların sorulması,

gerektiğinde bu hususta bilirkişi incelemesi yapılarak desteğin gerçek gelirinin tespiti ile sonucuna göre hesaplama yapılması gerekirken davanın esasına etkili bu delil toplanıp değerlendirilmeden yetersiz araştırmayla karar verilmesi doğru görülmemiştir. Nitekim Yargıtay 17. H.D'nin 25.12.2018 tarih 2018/782E 2018/12692K kararı da aynı yöndedir.

Yine davacılar vekili aktüerya raporuna karşı itirazlarında yetiştirme gideri indirimine karşı çıkmıştır. Hükme esas alınan aktüerya raporunda anne babanın yetiştirme gideri asgari ücretin % 15'i üzerinden ayrı ayrı hesaplanarak tazminattan düşülmüştür.

Oysa ki Yargıtay 17 H.D'nin yerleşmiş içtihatlarında belirtildiği üzere 17 yaşında olan desteğin ölümü sebebiyle, annenin çalışıyor olması halinde hem anne hem de baba yönünden hesaplanacak tazminattan, asgari ücretin % 5'i oranında; annenin çalışmayıp aile ekonomisine katkısının bulunmadığının tespiti halinde ise, sadece baba yönünden hesaplanacak tazminattan asgari ücretin %5'i oranında yetiştirme giderinin indirilmesi gerekmektedir.

(Yargıtay 17. H.D'nin 02.03.2020 tarih 2019/2559E 2020/2414TK). Mahkemece öncelikle gelir hususu araştırılarak açıklanan ilkeler uyarınca ek bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi icap etmektedir.

Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre davacılar vekilinin manevi tazminata yönelik istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.