İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/1857 K.2024/1032

İzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 07.03.2023 tarih 2018/165 E. - 2023/153 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı ... tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili, 22/08/2008 tarihinde, davalı şirketin ZMMS sigortacısı olduğu, dava dışı ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı aracın seyir halinde iken meydana gelen tek taraflı trafik kazası sonucunda, araçta yolcu olarak bulunan davacılar ... ve ...'ın oğlu ...'ın vefat ettiğini, kazanın meydana gelmesinde sürücünün tam kusurlu olduğunu iddia ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 80.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı ...'ın dava tarihinden sonra 17.11.2020 tarihinde vefat ettiği, mirasçılarının davaya dahil edildiği anlaşılmıştır.

CEVAP

Davalı vekili, davacıların başvuru şartını yerine getirmediğini, davadan önce davacı ... için 2.181,00 TL ve davacı ... için 2.688,00 TL tutarında ödeme yapıldığını, müvekkili sigorta şirketi tarafından herhangi bir alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, 18/05/2022 tarihli duruşmada, UYAP kontrolünde davacı ... mirasçılarından ... ve ...'ın ceza infaz kurumlarında bulunduğunun anlaşıldığı, diğer mirasçıların ve davacı ...'ın duruşmada hazır olmadıkları, elektronik ve fiziki ortamda mazeret bildirmedikleri, mirasçıların mağduriyetine neden olmamak için usul ekonomisi de dikkate alınarak, davacı ... mirasçıları ... ve ... için ilgili infaz kurumlarından tutuklu ve hükümlü olup olmadıklarının sorulmasına, vasi atanmış ise vasi kararının gönderilmesinin istenilmesine, vasilerine duruşma gününü bildirir tebligat çıkartılmasına,

dosyanın bu mirasçılar yönünden tefrik edilerek ayrı bir esasa kayıt edilmesine, diğer mirasçılar yönünden usulüne uygun mazeret dilekçesi gönderilmediğinden HMK'nın 150. md uyarınca yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verildiği. 07.03.2023 tarihli karar ile, üç aylık yasal süre içinde taraflarca yenileme talebinde bulunulmadığı gerekçesiyle davanın HMK'nın 150/5. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Karara karşı davacı ... tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı ..., mahkemece kendisine herhangi bir tebligat yapılmadığını, davasının avukatı tarafından takip edildiğini, ancak avukatlarının davaya neden katılmadığını bilmediğini, davanın takipsiz kaldığından zamanında haberdar olmadığını, süreyi kaçırdığını, bu durumun mağduriyetine neden olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Davacılar, meydana gelen tek taraflı trafik kazasında, araçta yolcu olarak bulunan müşterek çocukları ...'ın vefat etmesi nedeniyle aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davalı şirketten destekten yoksun kalma tazminatı talep etmişlerdir. Davacı ... dava açıldıktan sonra 17.11.2020 tarihinde vefat etmiştir. İlk derece mahkemesince davacı ...'ın nüfus kayıt tablosundan tespit edilen mirasçılarına duruşma gün ve saati bildirir davetiyelerin tebliğe çıkarıldığı, bir kısım mirasçılara tebligat yapıldığı, ancak mirasçı ... ve ...'ın ceza infaz kurumlarında bulundukları gerekçesiyle bu mirasçılar hakkındaki dava eldeki davadan tefrik edilerek, davacı ... ve diğer mirasçıların davayı takipsiz bıraktıklarından bahisle dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dava devam ederken taraflardan birisinin ölmesi durumunda, ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur (TMK m. 28/1). Eldeki davada olduğu gibi, yalnız öleni değil mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların mal varlığı haklarını etkileyen davalar, tarafın ölümü ile konusuz kalmaz. Bu davalara, tüm mirasçılar tarafından mecburi dava arkadaşı olarak devam edilir.

Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup, re’sen yargılamanın her aşamasında göz önünde bulundurulması gerekir. Davacı ...'ın terekesi üzerinde el birliği halinde mülkiyet söz konusu olduğundan, tüm mirasçıların davanın tarafı olması gerekmektedir.

İlk derece mahkemesince tüm mirasçıların zorunlu dava arkadaşı konumunda oldukları gözetilmeksizin, bir kısım mirasçılar bakımından davanın ayrılmasına, diğerleri yönünden dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilerek sonuca gidilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Mahkemece, tefrik edilen davanın eldeki dava ile yeniden birleştirilmesi sağlanarak, ceza infaz kurumunda bulunan mirasçılar yönünden TMK'nın 407. maddesi uyarınca bir vasi tayin edilip edilmediğinin araştırılması, vasi atanmış ise vasiye tebliğin yapılması, hapis halinin son bulduğunun anlaşılması halinde ise mirasçının kendisine tebligat yapılması, tüm mirasçılarının davaya katılımı ve böyle taraf teşkilinin tamamlanması sağlanarak, davaya bu şekilde devam edilmesi gerekmektedir.

Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.