İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/338 K.2021/578

İzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 23.10.2020 tarih 2020/130 Esas sayılı ara kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati tedbire itiraz eden davalılar vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip, dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati tedbir isteyen davacı vekili, davacı kooperatifin büyükşehir belediyesinden almış olduğu güzergah izin belgesi ile ... ili sınırları içerisinde ... ile ... ilçeleri arasında taşımacılık yaptığını, davalı kooperatiflerin ise ... ve ... ilçe terminalinde D4 yetki belgesi ile taşımacılık yaptıklarını İzmir ...

Noterliğinin 14.09.2019 tarih .... yevmiye sayılı düzenleme şeklinde durum tespitine ilişkin tutanak ile davalı kooperatiflerin üyesi olan taşıyıcıların ara durak ve terminaller dışında yolcu indirip bindirmeleri sebebiyle davacı aleyhine haksız rekabet oluşturduğunun ve ayakta yolcu taşıyarak yolcu güvenliğini tehlikeye soktuğunun tespit edildiğini,

4925 sayılı Karayolları Taşıma Kanunun 32 maddesi ile yönetmeliğin 54.maddesine göre D4 yetki belgesi ile taşımacılık yapanların terminalden terminale yolcu taşımacılığı yapmasının şart olduğunu ayrıca ilgili yerlerden almış oldukları izne göre kurulu olan ara duraklar ve terminaller dışında yolcu indirmelerinin ve bindirmelerinin yasak olduğunu,

TC Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı 3. Bölge Müdürlüğüne yapılan müracaat üzerine 17.10.2019 tarihinde yapılan kontrollerde 4925 sayılı Kanunun 32 maddesinde aykırı olarak terminal ve ara durak dışında yolcu indirip bindirmeleri sebebiyle davalı kooperatiflerin üye taşıyıcılarına idari para cezası uygulandığını ve davacı aleyhine haksız rekabet oluşturduğunun tespit edildiğini, ayrıca taraflarınca Cimer'e yapılan başvuru üzerine İlçe Emniyet Müdürlüğünce ...ndan ...'a giden minübüslerin izlemiş olduğu güzergahın ... sınırları içerisinde kalan bölümünde ara durak olmadığının tespit edildiğini,

ayrıca davalıların bu hususu vergilendirmediklerinin Vergi Dairesi başkanlığınca da tespit edildiğini, böylece ara durak ve terminaller dışında yolcu indirip bindirerek davalıların müvekkilinin müşteri kaybetmesine sebebiyet verip gelir elde ederek müvekkili aleyhine haksız rekabet oluşturduklarını ileri sürerek, D4 yetki belgesi ile davalı kooperatiflere üye olan taşıyıcıların kanuna ve yönetmeliğe aykırı olarak ara durak ve terminaller dışında yolcu indirme bindirme yapmak suretiyle dürüstlüğe aykırı davranarak kendisine haksız kazanç ve davacı yönünden müşteri kaybetmek suretiyle haksız bir zarar doğurduğu,

davalıların davacı aleyhine oluşturmuş olduğu haksız rekabetin ve TC Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanlığının belirlemiş olduğu davalının yetki belgesi ile almış olduğu terminaller ve ara duraklar dışında yolcu indirilip bindirilmesi eyleminin önlenmesine,

davalıların yetki belgesi ile almış olduğu terminal ve ara durak dışında yolcu indirilip bindirilmesi eyleminin önlenmesi yönünde teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiş, mahkemece dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 17.07.2020 tarihli ara karar ile davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, davacı tarafından 20.000,00 nakdi teminat ya da banka teminat mektubu dosyaya ibraz edildiğinde; davalı kooperatiflere üye taşıyıcıların D-4 yetki belgesi ile yolcu taşımacılığı yaptıkları güzergahta terminal ve ara duraklar dışında yolcu indirilip bindirilmesi eylemlerinin tedbiren önlenmesine karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati tedbire itiraz eden davalılar vekili, davalıların ... ... arası 84 Km lik güzergahta yolcu taşımacılığı yaptığını, güzergahın bir kısmının ... ili sınırları dahilinde kalması nedeniyle mahkemenin ... İli sınırları dahilindeki taşımacılık hususu ile tedbir kararı verme yetkisinin bulunmadığını, bu nedenle ...

İli sınırlarını aşan tedbir kararının kaldırılması gerektiğini, Emniyet Müdürlüğünün ve Vergi Dairesinin ... sınırları içerisinde ara durak olmadığı yönündeki cevabi yazısının yanıltıcı ve görev aşımı olduğunu, Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde durak belirleme işinin ... tarafından yapıldığını, ...'nin 12.04.2018 tarihli kararı ile güzergahlar ve durakların belirlendiğini, eksik ve yanıltıcı belge ve cevaplarla verilen tedbir kararının kaldırılması gerektiğini, müvekkili kooperatiflere bağlı 32 üye ve araç bulunduğunu,

mahkemece tedbir kararı için alınan 20.000,00 TL teminatın araç başına zararı karşılamak için 625,00 TL gibi komik bir rakama denk geldiğini, bu teminatın davalı kooperatiflerin üyelerinin uğradığı bir kaç günlük zarardan daha az bir miktar olduğunu, teminatın karşı tarafın zarar görmesi halinde uğrayacağı zararı karşılayacak miktarda olması gerektiğini, HMK'nın 395/1 maddesi gereği teminat miktarı taraflarınca yatırılmak suretiyle tedbirin kaldırılmasını talep ettiklerini, mahkemece davanın esasını karara bağlar mahiyette tedbir kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu,

davacı kooperatifin bir köy firması olup ... ... arasında taşımacılık faaliyeti yapması nedeniyle ilçeden ilçeye taşımacılık yapma hakkı bulunmadığından bu davayı açmakta hukuki yararının ve tedbir istemekte de haklı bir menfaatinin bulunmadığını belirterek ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, duruşma açılarak yapılan incelme sonucunda.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 56. maddesinde, "haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse;(b) bendi gereğince haksız rekabetin men'ini isteyebilir." hükmünün bulunduğu, TTK'nun 61. Maddesi 1. Fıkrasında " Dava açma hakkını haiz bulunan kimsenin talebi üzerine mahkemece, mevcut durumun olduğu gibi korunmasına, 56. Maddenin 1. Fıkrasının b ve c bentlerinde öngörüldüğü gibi haksız rekabet sonucu oluşan maddi durumun ortadan kaldırılmasına,

haksız rekabetin önlenmesine ve yanlış veya yanıltıcı beyanların düzeltilmesine ve diğer tedbirlere, HMK'nun ihtiyati tedbir hakkındaki hükümlerine göre karar verebilir. " düzenlemesine yer verildiği, davalı kooperatiflere üye taşıyıcıların taşıma yaptıkları güzergah içinde bulunan ... karayolunun yargı sınırları dışında kaldığı, mahkemece verilen ihtiyati tedbirin davalılara üye taşıyıcıların D-4 yetki belgesi ile yolcu taşımacılığı yaptıkları güzergahı kapsar şekilde verildiği,

tedbirin yargı sınırları içindeki güzergah ile sınırlı olarak verilmesi gerektiği, yaklaşık ispat oluştuğu kanaati ile mahkemece ihtiyati tedbir kararının verildiği, teminat ve ihtiyati tedbir koşulları yönünden yapılan itirazlar yönünden ise davalılar tarafından sunulan delil ve belgelerin içeriğine göre mahkemede ihtiyati tedbir kararının kaldırılması veya teminatın değiştirilmesi gerektiği yönünde kanaate ulaşılamadığı gerekçesiyle davalılar vekilinin ihtiyati tedbir kararına yaptığı itirazın kısmen kabulü ile,

davalı kooperatiflere üye taşıyıcıların D-4 yetki belgesi ile yolcu taşımacılığı yaptıkları güzergahın ... il sınırları içerisinde kalan kısmında terminal ve ara duraklar dışında yolcu indirilip bindirilmesi eylemlerinin tedbiren önlenmesine, diğer itiraz nedenlerinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı ihtiyati tedbire itiraz eden davalılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati tedbire itiraz eden davalılar vekili, müvekkili kooperatiflere bağlı 32 üye ve araç bulunduğunu, mahkemece tedbir kararı için alınan 20.000,00 TL teminatın araç başına zararı karşılamak için 625,00 TL gibi komik bir rakama denk geldiğini, bu teminatın davalı kooperatiflerin üyelerinin uğradığı bir kaç günlük zarardan daha az bir miktar olduğunu, teminatın karşı tarafın zarar görmesi halinde uğrayacağı zararı karşılayacak miktarda olması gerektiğini, HMK'nın 395/1 maddesi gereği teminat miktarı taraflarınca yatırılmak suretiyle tedbirin kaldırılmasını talep ettiklerini,

mahkemece davanın esasını karara bağlar mahiyette tedbir kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, verilecek ihtiyati tedbir kararının uyuşmazlığın esasını çözümler nitelikte olmaması gerektiğini, davada istenen talep ile tedbir kararının birbiri ile örtüşmekte olup dava neticesi verilecek kararın baştan tedbir kararı verilmek suretiyle neticeye bağlandığını, ...

Büyükşehir Belediyesi ...nin ... büyükşehir sınırları içerisinde davalı kooperatiflerin araçlarının güzergahı ile indirme ve bindirme noktalarının belirlemesine ilişkin kararının iptali istemiyle açılan davada idare mahkemesince verilen iptal kararının Danıştay 8.Dairesince bozulduğunu, dosyanın halen derdest olup, dava sonucu beklenmeden verilen ihtiyati tedbir kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu davanın neticesinin beklenmesi ve tedbir kararının da dava neticeleninceye kadar kaldırılması gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürerek tedbir kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Talep, haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi istemli açılan davada ilk derece mahkemesince verilen ihtiyati tedbir kararına itiraza ilişkin olup mahkemece yukarıda yazılı gerekçeyle itirazın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

HMK'nın 355. maddesi gereği istinaf incelemesi istinafa başvuran tarafın istinaf başvuru dilekçesinde bildirdiği sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar re'sen gözetilerek yapılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 56. maddesinde, "haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse;(b) bendi gereğince haksız rekabetin men'ini isteyebilir." hükmü bulunmaktadır.

6102 sayılı TTK.nın 61/ 1 maddesinde "Dava açma hakkını haiz bulunan kimsenin talebi üzerine mahkeme, mevcut durumun olduğu gibi korunmasına, 56 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde öngörüldüğü gibi haksız rekabet sonucu oluşan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, haksız rekabetin önlenmesine ve yanlış veya yanıltıcı beyanların düzeltilmesine ve diğer tedbirlere, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun ihtiyati tedbir hakkındaki hükümlerine göre karar verebilir " şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.

Somut olayda davacı vekili, davalı kooperatiflere üye olan taşıyıcıların kanuna ve yönetmeliğe aykırı olarak D 4 yetki belgesi ile ara durak ve terminaller dışında yolcu indirme ve bindirme yapmak suretiyle haksız kazanç elde ettiklerini ve davacı kooperatifin müşteri kaybetmesine sebebiyet verdiklerini, bu şekilde müvekkili aleyhine haksız rekabet oluşturduklarını ileri sürerek,

haksız rekabetin tespiti ile önlenmesi istemine ilişkin açtığı davada , davalıların yetki belgesi ile almış olduğu terminal ve ara durak dışında yolcu indirilip bindirilmesi eyleminin önlenmesi yönünde teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiş, mahkemece, 20.000,00 nakdi teminat karşılığında davalı kooperatiflere üye taşıyıcıların D-4 yetki belgesi ile yolcu taşımacılığı yaptıkları güzergahta terminal ve ara duraklar dışında yolcu indirilip bindirilmesi eylemlerinin tedbiren önlenmesine karar verilmiş, davalılar vekilinin ihtiyati tedbire itirazı üzerine itirazın kısmen kabulü ile,

davalı kooperatiflere üye taşıyıcıların D-4 yetki belgesi ile yolcu taşımacılığı yaptıkları güzergahın ... il sınırları içerisinde kalan kısmında terminal ve ara duraklar dışında yolcu indirilip bindirilmesi eylemlerinin tedbiren önlenmesine, diğer itiraz nedenlerinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından ibraz edilen delil ,belgelere ve tüm dosya kapsamına göre TTK.61 ve HMK.389 maddeleri uyarınca yaklaşık ispat şartının yerine getirildiği ve ihtiyati tedbir koşullarının oluştuğu, mahkemece yargılama sırasında toplanan delillere ve bilirkişi incelemesine göre var ise zarar miktarının belirlenmesinden sonra talep üzerine teminat miktarının yeterli olup olmadığı konusunda değerlendirme yapılabileceği de gözetilerek ilk derece mahkemesince itirazın kısmen kabulü ile diğer itiraz nedenlerinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.