İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/940 K.2024/205

Taraflar arasındaki davadan dolayı İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 07.04.2021 gün ve 2020/10 Esas 2021/236 Karar sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, davacı şirket ile davalı kurum Karabağlar Şubesi arasında imzalanan 20/06/2018 tarihli, 36 ay vadeli, 1827 numaralı kredi sözleşmesi gereğince 36 ay taksitle 2.000.000 TL ticari kredi çekildiğini, davacı şirket tarafından aylık 77.649,08 TL taksitler halinde ödeme yapıldığını, davalı banka tarafından gönderilen mail ile periyodik bakım komisyonu alacağının bildirildiğini,

bunun üzerine taraflarınca İzmir 25.Noterliği'nin 02/04/2019 tarihli ihtarnamesi ile 203,07 TL ödenerek bunun hukuka aykırı olduğu ve yapılmaması gerektiğinin bildirilmesine rağmen davalının müvekkil şirketten 20/11/2019 tarihinde tarihinde periyodik hizmet komisyonu altında toplam 15.750 TL haksız kesinti yapıldığını, taraflar arasında kullanılan kredi dışında hiçbir bankacılık işlemi yapılmadığını dolayısıyla davalı tarafın davacı şirketten yaptığı kesinti nedeniyle verdiği bir hizmet bulunmadığını belirtip periyodik hizmet komisyonu altında kesilen 15.750 TL ile 203,07 TL ihtar masrafı olmak üzere toplam 15.953,

07 TL nin davalı şirketten dava tarihinden itibaren işleyecek TCMB kısa vadeli krediler için uygulanan avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, tacir olan davacının tüzel kişiliği haiz bir şirket olup tüketici hukukundan kaynaklanan hakların tacirlere uygulanamayacağını, bankaların TTK'na göre tacir olması nedeniyle belirtildiği şekilde ücret/komisyon alma hakkı bulunduğunu, davacıdan tahsil edilen periyodik hizmet komisyonunun mevzuat ve sözleşmelere uygun olduğunu belirtip açılan davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında imzalanan 5.000.0000 TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi'ne istinaden bankaca davacı şirkete 20/06/2018 tarihinde 2.000.000 TL taksitli kredi kullandırıldığı ve aylık 77.649,08 TL taksitle ödenmek üzere 36 ay geri ödeme planına bağlandığı, 20/11/2019 tarihine kadar tüm taksitlerin zamanında ödendiği, 20/11/2019 tarihinde davacı mevduat hesabından periyodik hizmet komisyonu olarak toplam 15.750 TL tahsil edildiği,

davacı tarafça, tahsil edilen "periyodik hizmet komisyonu" nedeniyle İzmir 25.Noterliği'nin 7254 yevmiye nosuyla davalı tarafa çekilen ihtarın ... imzasına tebliğ edildiği, davacının 5.000 TL*3=15.000 TL tutarındaki pediyodik hizmet komisyonu iadesi talebinin yerinde olduğu, 750 TL BSMV tutarını bankanın vergi mükellefi olarak vergi dairesine ödediği,

bu miktarın yasal yükümlülük olması ve banka gelirlerine kaydedilmediği için iadesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla açılan davanın kısmen kabulü ile periyodik hizmet komisyon iadesine ilişkin 15.000 TL ve 203,07 TL ihtar giderine ilişkin masrafın, (davacının talebi ile bağlı kalınarak) dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili, davacının tacir olup, tüzel kişiliği haiz bir şirket olduğunu, tüketici hukukundan kaynaklanan hakların tacirlere uygulanamayacağını, davacı yandan tahsil edilen komisyona ilişkin Genel Kredi Sözleşmesi'nin 8.1.maddesinin dikkate alınmadığını, yine TTK 2.ve TBK 26.maddelerinin dikkate alınması gerektiğini, bankacılık hizmetleri sözleşmesi ve genel kredi sözleşmesindeki hükümlerin alınan ücret kalemini haklı kıldığını, davalı bankanın masraf komisyon listesinin ... web sitesinde yayınlandığını, dolayısıyla tahsil edilen periyodik hizmet komisyonunun mevzuata uygun olduğunu,

yine bankanın web sitesinde de masraf komisyon listelerinin duyurularak müşterinin bilgilendirildiğini, bilirkişi raporunun hatalı ve hukuki dayanaktan yoksun olup, itirazların değerlendirilmediğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının hesabından "periyodik hizmet komisyonu" adı altında kesilen paranın istirdatı istemine ilişkindir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Taraflar arasında akdedilen Genel Kredi Sözleşmesi'ne istinaden davalı banka tarafından davacı şirkete kredi kullandırılması kapsamında, dava konusu periyodik hizmet komisyonunun tahsil edildiği, bankalarca reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilerden faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırlarının serbestçe belirleneceğinin düzenlendiği,

müşterinin kredi portföyündeki risklilik derecesinin düzenli olarak analiz edilerek verimli bir şekilde yönetilmesi ve diğer hizmetler için ayrılan kaynakların karşılığı olarak bu ücretin tahsil edileceğinin, bedelin minimum 300,00 TL maksimum 30.000,00 TL olarak 3 ayda bir periyodik olarak tahsil edileceğinin açıklandığı, davalı banka tarafından 20.11.2019 tarihinde 5.250,00 TL, 5.250,00 ve 5.250,00 TL olmak üzere toplam 15.750,00 TL Periyodik Hizmet Bedeli tahsil edildiği, davacının şirket olmakla tacir sıfatına haiz olduğu anlaşılmıştır.

Ancak dosyada bilirkişi raporunda, ...'ya bildirilip yayınlanan ticari kredilere ait masraf, komisyon, oran ve tutarlarını gösterir cetvelde dava konusu komisyonun bulunup bulunmadığı yönünden bankadan hizmet komisyonu listesinin talep edilmesine karşın rapor düzenleme tarihine kadar dosyaya ibraz edilmediğinden tespitinin yapılamadığı belirtilmiş olmakla, tahsil edilen periyodik hizmet komisyonunun tahsil edildiği tarih itibariyle kredi riskinin devam edip etmediğine,

müşterinin kredi portföyündeki risklilik derecesinin düzenli olarak analiz edilerek verimli şekilde yönetilmesine yönelik bulunup bulunmadığına ve alınan miktar yönünden yeterli inceleme ve izahat bulunmadığı görülmekle, bilirkişi raporunun hükme esas almaya elverişli nitelikte bulunmadığı değerlendirilmiş olmakla, davalı yanca yayınlandığı bildirilen web sitesi ve ... web sitesinde yayınlanan oranların tespiti ile gerektiği takdirde bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi de verilmek suretiyle itirazları da karşılar şekilde, yukarıda belirtilen hususları da içerir,

hükme esas almaya elverişli ve yeterli ek rapor alındıktan sonra işin esasına yönelik karar verilmesi gerekmektedir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 28.04.2022 Tarih 2022/382 - 3582 E.K.sayılı ilamında da belirtildiği üzere) Davalı vekilinin istinaf istemi bu yönden yerindedir.

Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.