İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1187 K.2025/214

İzmir 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 13.04.2022 tarih 2019/1009 E. 2022/340 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... Bankası A.Ş vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin .....A.Ş. ile mal alışverişi yaptığını ve bunun karşılığında 07/03/2018 tarihli 34101 seri nolu 15.000,00 TL değerinde çek verdiğini, bu çekin davalı ... şirketinin kullandığı kredinin teminatı olarak ... Bankasına verildiğini, çek bedelinin müvekkili tarafından ödendiğini ancak bu ödemelerin ... AŞ tarafından davalı bankaya bildirmediğinden çeke dayalı olarak ...

Bankası tarafından müvekkili aleyhine hem Menderes İcra Müdürlüğü 2018/270 E Sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin bu çekle ilgili borcu bulunmadığını, bu çekle ilgili olarak müvekkili ... tarafında 17/04/2018 tarih 0239 makbuz no ile 6.000,00 TL, 18/04/2018 tarih 0240 makbuz no ile 4.522,00 TL olmak üzere 10.522,00 TL ödeme yaptığını, ayrıca müvekkilinin ... plakalı ... aracını ...ya 51.077,00 TL'ye sattığını, müvekkilinin ... şirketine hiçbir borcu kalmadığını,

...nın 07/03/2018 tarihli 34101 nolu 15.000,00 TL bedelli çeki tamamen tahsil ettiğini belirterek müvekkili ...'un ve şirketin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılara usulüne uygun dava dilekçesi tebliğine rağmen cevap vermedikleri, davalı banka vekilinin duruşmalara katıldığı ve bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesi sunduğu anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, Menderes İcra Müdürlüğünün 2018/270 E sayılı dosyasında takibe konu davacı ... tarafından keşide edilen, lehdarı davalılardan ...

A.Ş. olan, 15.000,00 TL bedelli, 07/03/2018 tarihli, 34101 seri nolu çek nedeniyle davalı banka tarafından icra takibine girişildiğini, davacı tarafından söz konusu çek bedelinin davalılardan ......A.Ş.'ye ödendiğinin dosyada bulunan ödeme makbuzlarından ve araç satış kaydından davacının ticari defterlerinden anlaşıldığını,

hükme esas alınan kök ve ek bilirkişi raporuyla 17/04/2018 tarihli 0239 nolu 6.000,00 TL bedelli ve 18/04/2018 tarihli 0240 nolu 4.522,00 TL bedelli olmak üzere toplam 10.422,00 TL tutarındaki 2 adet tahsilat makbuzunun “341101 seri nolu 07/03/2018 tarihli karşılıksız çeke karşılık alınan” açıklaması ile nakit olarak ödendiği, 12/04/2018 tarihinde 95 yevmiye no “A-91001-...” açıklaması ile yapılan 51.077,00 TL tutarındaki araç satışının Kuşadası 4.Noterliği 12/04/2018 tarihli 03720 yevmiye nolu araç satış sözleşmesinde neye istinaden yapıldığının belirtilmediği,

davacı taraf ticari defterlerinde takibe konu 07/03/2018 tarihli 34101 nolu 15.000,00 TL bedelli çekin kayıtlı olmadığı görülmüş ise de davacının bu çekten kaynaklı davalı şirkete borcu olmadığı, davalı şirket tarafından düzenlenen fatura bedellerinin davacı tarafından icra takip tarihinden sonra tahsilat makbuzları ve araç satışı ile ödendiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davacının davasının kabulüne ve takip konusu çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı ... Bankası A.Ş vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı ... Bankası A.Ş vekili, keşidecisi davacı, lehdarı diğer davalı olan 07.03.2018 tarihli, 0341101 seri no.lu 15. 000 TL bedelli çekin, davalı ... A.Ş tarafından dava dışı ...Ltd. Şti'ne ciro edildiğini, dava dışı ... Ltd.

Şti'ne kullandırılan kredinin teminatı olarak alınan bu çek nedeniyle Menderes İcra Müdürlüğünün 2018/270 E sayılı dosyasııyla takip başlatıldığını, davalı bankanın diğer davalı ile ticari bir münasebeti olmayıp, diğer davalı ile birlikte hareket etmesinin söz konusu olmadığını, davacı ile davalı ... Şirketi arasında bir ödeme veya ticari alışverişten davalı bankanın sorumlu tutulamayacağını, davacının davalı ...

Şirketine olan borcunu icra takibinden sonra ödediğini, bundan bankanın haberi olmadığını, bu nedenle bankanın yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağını istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Dava, İİK'nun 72. Maddesi gereğince çek nedeniyle menfi tespit istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Somut olayda;yerel mahkemece hükme esas alınan kök ve ek bilirkişi raporunda davacı taraf ticari defterlerinde takibe konu 07/03/2018 tarihli 34101 nolu 15.000,00 TL bedelli çekin kayıtlı olmadığı, ancak davalı şirket tarafından düzenlenen fatura bedellerinin davacı tarafından icra takip tarihinden sonra tahsilat makbuzları ve araç satışı ile ödendiğinin belirtildiği gerekçesiyle davacının davasının kabulüne, Menderes İcra Dairesinin 2018/270 Esas sayılı takip dosyasında takibe dayanak ...bank Fevzipaşa Şubesine ait keşide tarihi 07/03/2018, keşide yeri İzmir, keşidecisi ..., alacaklısı ...

A.Ş olan 0341101 seri nolu 15.000,00 TL bedelli çek nedeniyle icra takibi kapsamında davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş ise de, takip tarihinden sonra davacı borçlu tarafından ödemenin çek hamiline yapılarak takip konusu çekin geri alınması gerektiği, zira kambiyo senedi niteliğindeki çekin illetten mücerret olup, şahsi defilerin hamile karşı ileri sürülemeyeceği, davacının kendisinden sonraki cirantaya aralarındaki temel ilişki nedeniyle yaptığı ödeme iddiasını çeki elinde bulunduran hamile karşı ileri sürülemeyeceği, çekin davalı bankada bulunmasının kendisinin alacaklı olduğuna karine teşkil ettiği,

dolayısıyla çek bedelini hamil yerine cirantaya yapan davacının ödemesinin usulsüz bir ödeme olup, hamil konumundaki davalı bankaya karşı ileri sürülemeyeceği, bu itibarla davalı banka vekilinin istinaf itirazının haklı ve yerinde olduğu, ancak iş bu hususun da yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği değerlendirilerek, HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda HMK'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak esas hakkında yeniden karar verilmesi gerekmiştir.