İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1419 K.2022/1548

İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.07.2022 tarih 2022/556 Esas sayılı ara kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, başkan ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili, müvekkilinin hamili bulunduğu davaya konu edilen çekin kayıp olmuş olduğunu ileri sürerek iptaline ve ayrıca ihtiyati tedbir kararı verilerek muhatap bankalara müzekkere yazılması niteliğinde tedbir niteliğinde ödeme yasağı konulmasını talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu çek hususunda davacı tarafın çekin meşru hamili olduğunu ve davacı elindeyken kaybedildiğine dair yaklaşık ispat ölçüsünde yeterli kanaat oluşmadığından ödeme yasağı talebinin reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, dava dilekçesinin içeriğini tekrar ederek dava konusu çeklerin ticaret yapmış olması sebebiyle ödeme amacıyla çeki ciro ettiğini, dava konusu çeki karşı firmaya göndermek için kargoya verdiğini, çekin kargodayken kaybolduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, kıymetli evrak iptali istemine ilişkin davada ödeme yasağı tedbiri kararı verilmesi istemine ilişkin olup, yukarıda yazılı gerekçeyle tedbir talebinin reddine karar verilmiştir. HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf incelemesi, istinafa başvuran tarafın istinaf başvuru dilekçesinde bildirdiği sebeplerle ve kamu düzeniyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dosya incelendiğinde, çek iptal davasında bankaya yazı yazılarak ihtiyati tedbir niteliğinde ödeme yasağı talep edilmiştir. Davacı tarafça dava açılırken her ne kadar iptali talep edilen çekin sureti sunulmamış ise de, iptali talep edilen çek bilgileri ayrıntılı olarak bildirilmiştir. Hasımsız olarak açılan çek iptali davalarına dahi ispat edilmesi gereken asıl husus, zilyedi konumunda olduğu çekin rızasına aykırı bir şekilde elden çıkmış olduğunun ispatlanması hususudur.

Ödeme yasağı, TTK' da düzenlenen tedbir kararı olup, ihtiyati tedbir hakkında yaklaşık ispat koşulu gerçekleştiğinde, ödeme yasağı kararı verilmelidir. Somut olayda, davacının tam ispata zorlanamayacak olmasına ve çekle ilgili yaklaşık ispat şartı koşulunun yerine getirilmiş olmasına göre, çek hakkındaki ödeme yasağı konulması talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, ilk derece mahkemesinin talebin reddine karar vermesi doğru görülmemiştir.

Ancak, TTK' nın 818/1-s maddesi gereğince çeklerde de uygulanması gereken aynı yasanın 757/2 maddesinde " mahkeme ödemeden meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir " düzenlenmiş olup, bu madde hükmüne göre çek hakkında verilecek kararın infazı ve keşideciye tebliği için keşidecinin adres ve daha ayrıntılı şekilde keşideci şirketin unvanının bildirilmesi gerektiğinden ve dosyada bu hususlar eksik olduğundan istinaf aşamasında talep hakkında karar verilememiştir.

Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurularının esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.