İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1619 K.2025/595

İzmir 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 22.03.2022 tarih 2021/608 E. - 2022/270 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından ...

Alışveriş Merkezinde bulunan ... isimli işyerinin 01.04.2020/01.01.2021 dönemi için İşyeri Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, 01.06.2020 tarihinde mağazanın tavanından geçen pis su gider borusunun patladığını, borunun tam altında teşhir amacı ile paketleri açılmış şekilde stant üzerine konumlandırılmış olan aletlerin ıslanarak zarar gördüğünü, davacı şirkete yapılan hasar ihbarı üzerine hasar dosyası açıldığını, ekspertiz raporunda talep ile tespitin uyumlu olduğunun tespit edildiği,

hasarların sigortalı firmanın el aletleri bölümü tavan kısmından geçen ve AVM'ye ait pis su gider borusunun, sigortalı işyerinin hemen üstünde yer alan ... isimli firmada kullanılan cam kesme makinesinin yoğun atığı nedeniyle tıkanarak patlaması neticesinde sızan kimyasal atıklı suların sigortalı işyerinde bulunan emtealara sirayeti ile meydana gelmiş olabileceğinin tespit edildiğini, ekspertiz incelemesinde hasarın teminat kapsamında olduğunun tespit edildiği, hasar tutarının 21.790,40 TL olarak belirlendiğini, bu tutarın dava dışı sigortalı ...ne ait ...

Bankası A.Ş.'ye ait banka hesabına 17.08.2020 tarihinde ödendiğini, hasara uğrayan el aletlerinin hurdasının da 17.08.2020 tarihinde 4.500,00 TL bedel ile satıldığını, müvekkili şirket tarafından ... aleyhine İzmir 12. İcra Dairesinin 2021/7265 E. sayılı dosyasında takip başlatıldığını, davalı şirketin itirazı ile takibin durduğunu, yapılan görüşmelerde söz konusu hasardan davalıların müteselsilen sorumlu olduğunun öğrenildiğini ve iş bu alacak davasının ikame edildiğini, itirazın iptali davası yerine alacak davası açılmasında hukuki bir engel bulunmadığını, davalılardan ...

Tic. A.Ş.'nin meydana gelen zarardan yapı malikinin sorumluluğu hükümleri gereğince sorumlu olduğunu, davalı ... A.Ş.'nin ise haksız fiil hükümleri gereğince sorumlu olduğunu iddia ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bakiye 17.290,40 TL tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Tic.

A.Ş. vekili, ilk eksper raporunda zarara sebep olan gider borularının AVM'ye ait olduğu ve zarar tutarının AVM'ye rücu edilmesi gerektiğine yer verilmiş olmasına ve sorumluluğun diğer davalıya ait olduğunun açıkça belirtilmesine rağmen, davacının rücu talebini müvekkili şirkete yönelttiğini, müvekkilinin rücu talebini kabul etmemesi üzerine alınan ikinci eksper raporunda rücu kısmına ilişkin değerlendirme bölümünün değiştirildiğini, bu sefer "Söz konusu hasarların, ...

AVM içerisinde yer alan ... Tic.

A.Ş. firmasına rücusunun uygun olabileceği kanaatine varılmıştır." tespiti yapılarak önceki eksper raporunun aksi tespite yer verildiğini, müvekkili şirketin dava konusu hasarda herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirketin rutin faaliyetlerini gerçekleştirmekte iken ortak alan niteliğindeki gider borusunun tıkanmasının yarattığı sonuçların müvekkiline yüklenemeyeceğini, cam kesme işleminin her zamanki usul ve sistemde yapıldığını, bu makine için ayrı bir gider bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

A.Ş. vekili, dava konusu olayın müvekkilinin bakım ve kontrol işlemlerinden kaynaklanmadığını, bu konuda müvekkiline kusur atfedilmesinin mümkün olmadığını, ... mağazasının üst katında bulunan diğer davalı ... mağazasındaki gözlük camı kesme makinesinin uzun zaman sonra çalıştırılması nedeniyle makinanın altında bulunan atık kovasının tabanına çökerek biriken yoğun kıvamlı atığın doğrudan gider borusuna atıldığını ve ... mağazasının tavanında bulunan gider hattında bu sebeple tıkanma yaşandığını,

gider kapağının yerinden fırlayarak borudaki basınçlı suyun mağaza içerisine bulunan ürünlerine üzerine akmasıyla zararın gerçekleştiğinin tespit edildiğini, hasarlanan mağazanın bulunduğu katta hiçbir yerde gider borularına ilişkin akıntı, sızıntı ve sair herhangi bir olumsuzluk bulunmadığını, diğer davalı ... firmasının olayda %100 kusurlu olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dava dışı sigortalının 01/06/2020 tarihinde gerçekleşen riziko neticesinde oluşan zarar bedelinin İşyeri Abonman Sigorta Poliçesi çerçevesinde tazmini amacıyla davacı sigorta şirketine başvurduğu, başvuru neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından açılan hasar dosyası kapsamında 17.08.2020 tarihinde dava dışı sigortalıya 17.290,40 TL ödeme yapıldığı, dava dışı sigortalının iş yerinin bulunduğu taşınmazın 7 katlı betonarme alışveriş merkezi ve arsasının davalı ...A.Ş. adına kayıtlı olduğu, yönetim planının mevcut olmadığı ve taşınmaz üzerinde kat mülkiyeti kurulmadığı,

bağımsız bölümler fiilen oluşturulsa dahi kayden oluşturulmadığı, taşınmazda kiracı sıfatıyla bulunan dava dışı sigortalıya ödenen tazminat bedelinin davacı sigorta şirketi tarafından yine taşınmazda kiracı sıfatıyla ve taşınmaz maliki sıfatını haiz davalı şirketlerden rücuen tazmini talebine ilişkin olduğu, uyuşmazlığın temelinin haksız fiilden kaynaklandığı, kira ilişkisi ile ilgili herhangi bir uyuşmazlık konusu bulunmadığı, tarafların tacir sıfatını haiz oldukları ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olduğu dikkate alındığında mahkemenin görevli olduğu,

bilirkişi heyetinin yerinde inceleme yapmak suretiyle tanzim ettikleri raporlarında AVM'nin ortak gider borusunun olduğu ve her işyerinin pis ve temiz su borularının ortak gidere bağlandığı, cam kesme makinesinden çıkan malzemenin sıvı haldeyken boruyu tıkama ihtimalinin az olduğu, sıvının kuruması neticesinde tıkanmaya neden olacağı, ...inin el aletleri bölümünde meydana gelen hasarda ekspertiz raporlarında ve hemen olay akabinde AVM teknik personeli tarafından yapılan incelemede el aletlerinin üzerinde cam kesme makinesinden çıkan atık malzemenin bulunduğunun tespit edildiği,

dosyada bulunan hasar beyan formunda bulunan ve su akıntısına bağlı olarak hasar meydana gelen aletlerin piyasa koşullarına göre değerleri incelendiğinde fiyatların piyasa fiyatları ile uyumlu olduğu; ortak gider borusunun davalı ... Ticaret A.Ş.'ye ait iş yerinde kullanılan gözlük camı kesme makinesinden çıkan yoğurtumsu kıvamdaki atık malzemelerin binanın boruya verilmesi akabinde kuruması sebebiyle tıkandığı, bina maliki davalı ...A.Ş.'nin ve kiracı davalı ...

Ticaret A.Ş.'nin de direkt olarak gerçekleşen fiili çerçevesinde davacı sigorta şirketinin rücuen tazminat talebi açısından sorumluluğunun bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 17.290,40 TL maddi tazminatın ödeme tarihi olan 17.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Karara karşı davalı ... A.Ş.vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı ...

A.Ş. vekili, rucüen tazminat talebinde bulunan davacı sigorta şirketinin selefi olan şirketin, söz konusu alışveriş merkezinde bir kira sözleşmesiyle kiracı olarak faaliyet gösterdiğini, davacı sigorta şirketinin tamamen halefi olduğu kiracı şirketin haklarından yararlanarak zararının tazminini talep ettiğini, Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğunu, müvekkil sorumluluğunun doğduğu ana gider borusunun ilgili tesisatın AVM'ye ait olan ortak gider tesisatı projelendirilirken dükkanları kapasiteleri düşünülerek tasarlandığını,

ayrıca AVM teknik personellerince tutulan 01.06.2020 tarihli tespit tutanağında ... mağaza tavanında ilerleyen atık su dirseğinden beyaz yoğunluklu sıvı aktığını, tesisatta herhangi bir hat kopukluk vs. fiziksel hasar görülmediği, tesisat kontrollerinin yapılarak akan boruya bağlı iki kiracının da kontrol edildiği,

... kiracısında herhangi bir olumsuzluk görülmediğini, diğer kiracı ... mağazasında cam kesme makinesinin çıkardığı yoğun beyaz sıvı kalıntıların görüldüğünü, aşağıya akan sıvının bu kalıntılar olduğunun tespit edildiğini ve çalışmaların durdurularak akıntı devam etmemesinin sağlandığının belirtildiğini, bu açıklama ve tespitlerin gider hatlarından kaynaklı bir bakım ve onarım eksikliğinin olmadığını ispatladığını, yine bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere,

diğer davalı ...'in gözlük camı kesme makinesinden çıkan atık malzemesinin uzun süre söz konusu makinenin altında bulunan çöp kovasında depo edilerek bekletilmesi sonucu katılaştığını ve katılaşan atık maddenin ana gider hattına verilmesi neticesinde borunun tıkanmasına neden olduğunu, müvekkili alışveriş merkezinde 200 civarında işyerinin gider hattını tam ve sağlam olarak çalıştırmakla yükümlü olduğunu, çökelti tankı oluşturan gözlük camı kesmede kullanılan silisyumun fazla miktarda birikip birikmediği,

birikti ise bunun gider hatlarına/üçüncü kişilere zarar verip vermeyeceğinin yine ...'in sorumluluğu kapsamında olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, sigorta poliçesine dayalı olarak dava dışı sigortalıya yapılan hasar ödemesinin davalılardan rücuan tazmini istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Davalı taraf istinaf dilekçesinde, davacı sigorta şirketinin selefi olan ... Tic. A.Ş.'nin alışveriş merkezinde kiracı olarak faaliyet gösterdiğini, bu nedenle Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğunu istinaf sebebi olarak ileri sürmüşler ise de, davalı ... A.Ş.'ye yöneltilen davanın TBK'nın 69. maddesi uyarınca yapı malikinin kusursuz sorumluluğuna dayalı olarak açıldığı, davacı sigorta şirketinin sigortalısı olan ... Tic. A.Ş. ile davalı ... Tic. A.Ş.'nin tacir olduğu, uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmakla, davalının görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu yönündeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 69. (818 s. BK 58.) maddesinde düzenlenen bina ve yapı eseri malikinin sorumluluğu, kusursuz sorumluluk türü olan özen (olağan sebep) sorumluluğudur. 6098 sayılı TBK'nun 69/1. maddesinde "Bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür." denilmektedir.

Bina veya yapı eseri malikinin sorumluluğu, yapı eserinin yapımındaki bozukluğa veya bakımındaki eksikliğe dayanmaktadır. Sorumluluğun doğmasında, yapılıştaki bozukluk-bakım eksikliği ayrımının bir önemi bulunmamaktadır. Zira, malikin sorumlu olması için bakım eksikliği veya yapılıştaki bozukluktan herhangi birinin varlığı yeterli görülmektedir. Her iki olasılıkta da yalnızca malikin sorumluluğu söz konusu olmaktadır.

Bina veya yapı eseri malikinin sorumlu tutulabilmesi için; yapım bozukluğu veya bakım eksikliğinden zararın doğması, yapım bozukluğu veya bakım eksikliği ile zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması yeterlidir. Bina veya yapı eseri malikinin sorumluluğu bakımından bulunması zorunlu unsur olan illiyet bağı yönünden ise, bu bağın kesilmesine yol açacak sebeplerin somut olayda gerçekleşmemiş olması gereklidir.

İlliyet bağını kesen sebepler ise; mücbir sebep ve zarar görenin ya da üçüncü kişinin ağır kusurudur. Zarar, aradaki illiyet bağını kesecek derecede bir mücbir sebepten, zarar görenin ya da üçüncü bir kişinin kusurundan doğmuş ise yapı malikinin sorumluluğu sözkonusu olmaz (Yargıtay HGK 29.11.2017 tarih, 2017/3-439 Esas ve 2017/1463 Karar sayılı ilamı).

6098 sayılı TBK'nun 49. maddesine göre; kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. 6098 sayılı TBK'nın 316. maddesine göre, kiracı kiralananı sözleşmeye uygun olarak özenle kullanmakla, 365. maddesine göre de kiralananın bakımını gereği gibi sağlamakla yükümlüdür.

İlk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davalı ... mağazasında kullanılan gözlük camı kesme makinesinden çıkan yoğurtumsu kıvamlı atık malzemelerin 70 lt. hazneli plastik çöp kovasının içine toplandığı, fazla atığın alışveriş merkezine ait olan ortak gidere verildiği, alışveriş merkezinin ortak gider borusunun bulunduğu ve her işyerinin pis ve temiz su borularının ortak gidere bağlandığı, cam kesme makinesinden çıkan malzemenin sıvı haldeyken boruyu tıkama ihtimalinin az olduğu,

ancak sıvının kuruması neticesinde tıkanmaya neden olacağı, sigortalı ...inin el aletleri bölümünde meydana gelen hasarda ekspertiz raporlarında ve hemen olay akabinde alışveriş merkezi teknik personeli tarafından yapılan incelemede el aletlerinin üzerinde cam kesme makinesinden çıkan atık malzemenin bulunduğunun tespit edildiği yönünde görüş bildirilmiştir.

İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda, davacı şirketin sigortalısının iş yerinde meydana gelen zararın davalı ... Ticaret A.Ş.'nin, gözlük camı kesme makinesinden çıkan malzemeyi alışveriş merkezine ait ortak gidere vermesinden kaynaklandığının tespit edilmiş olmasına, bu eylemin davalı yapı maliki ...

A.Ş. yönünden illiyet bağını kesecek mahiyette üçüncü kişinin ağır kusuru durumu teşkil ettiğine dair bir tespitin de bulunmamasına göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda usul ve esas bakımından yasaya aykırılık görülmemiştir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.