İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1692 K.2025/578

İzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 24.05.2022 tarih 2020/109 E. - 2022/492 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, 19.08.2019 tarihinde davalı ...'ın maliki, davalı ...'ın sürücüsü, davalı ...

Sigorta A.Ş.'nin ZMSS sigortacısı olduğu ... plakalı aracın, müvekkiline ait ... yabancı plakalı aracın sol arka tarafından çarptığını, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün %100 oranında kusurlu olduğunu, müvekkilinin Almanya'ya döndüğünde aracının onarımını yaptırdığını, müvekkiline ait araçta 8.217,39 Euro maddi zarar oluştuğunun, aracın tamirinin ekonomik bulunmayarak pert total uygulaması neticesinde gerçek zararının 6.350,00 Euro olarak tespit edildiğini, davalı ...

Sigorta A.Ş.'ye başvurduklarını, davalı sigorta şirketinin temerrüde düştükten sonra 01.11.2019 tarihinde 1.739,92 TL (272,92 Euro) ödeme yaptığını, davalı sigorta şirketinin 36.000,00 TL olan teminat limitinin temerrüt tarihindeki Euro cinsinden karşılığının 5.768,31 Euro olduğunu, kısmi ödeme 272,90 Euro düşülünce, kalan teminat limitinin 5.495,41 Euro olduğunu, 892,14 Euro ekspertiz gideri ve 530,00 TL tercüme gideri mahkeme masrafları vekalet ücretleri ve yargılama giderleri kapsamında davalıların sorumluluğunda olduğunu belirterek 5.495,41 Euro’nun temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı ...

Sigorta A.Ş.'den, mükerrerlik oluşturmayacak şekilde 6.077,10 Euro bakiye hasar bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, tespit giderleri 892,14 Euro ve tercüme gideri olan 530,00 TL'nin tüm davalılara müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, müvekkili şirket tarafından 01.11.2019 tarihinde davacıya 1.739,32 TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin sorumluluğunun sona erdiğini, dava konusu kaza sonrasında müvekkili şirkete yapılan ihbar üzerine açılan hasar dosyasında mutabık kalınan yedek parça ve işçilik ücretinin trafik sigortası genel şartları ve tedarik yedek parça iskontosu ve işçilik ücretleri hakkında servis yetkilisine ekspertiz tarafından bilgi verildiğini, başvuru sahibi tarafından talep edilen farkın işçilik bedelleri çok yüksek oluşundan kaynaklandığını, kusur oranlarının tespiti yönünden Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; kusur ve tazminat yönünden alınan 05.04.2021 tarihli bilirkişi raporu ile itirazlar üzerine talimat yoluyla alınan 16.03.2022 tarihli bilirkişi raporlarının birbirini doğruladığı, en son alınan 16.03.2022 tarihli raporda da 05.04.2021 tarihli rapora atıfta bulunulduğu,

bilirkişi raporları doğrultusunda davanın kısmen kabulüne, 3.038,55 Euro hasar tazminatının sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 04.10.2019 tarihinden itibaren, 3095 sayılı yasanın 4/A maddesine göre yürütülecek değişken faizi ile birlikte ve fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru Karşılığı Türk Lirası olarak (sigorta şirketi'nin poliçe teminat limiti 36.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere) tahsiline diğer davalılar ... ve ...'dan ise kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili, müvekkili şirket tarafından 01.11.2019 tarihinde yapılan 1,739,92 TL ödeme ile müvekkilinin sorumluluğunun sona erdiğini, işçilik bedellerinin piyasa gerçeklerinden oldukça uzak, fahiş olarak belirlenmesi nedeniyle hasar tazminatının yüksek hesaplandığını, müvekkili şirketin tedarik parça uygulamaları gereği, başvuru sahibine ilgili hususa ilişkin bilgilendirme yapıldığını, davacıya ait aracın Türkiye sınıları içerisinde kayıtlı olduğunu, meydana gelen hasarın Türkiye şartlarına göre hesaplanması gerektiğini, ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunun usul ve esasa aykırı olduğunu,

müvekkili şirket tarafından yapılan itirazların dikkate alınmadığını, talep edilen eksper ücretinin kabul edilmesinin hatalı olduğunu, davacının öncelikle ekspertiz ücretini ödediğini ispatlaması gerektiğini, tazminat hesaplamasında Almanya piyasasının esas alınmasının hatalı olduğunu, davacının Türk vatandaşı olduğunu, kazanın Türkiye'de gerçekleştiğini, davacının aracın onarımını Türkiye’de ve müvekkili şirketin anlaşmalı servislerinde yaptırması halinde onarım bedelinin çok daha az olacağını, davacı tarafın taleplerinin TTK 1426. maddesinde yer alan makul giderler kavramı içerisinde yer almadığını,

hükme esas alınan bilirkişi raporunda başvuru sahibi tarafından sunulan eksper raporunun onarım bedelinin tespiti için yeterli sayıldığını ve aynen kabul edildiğini, dosya üzerinde yeterince inceleme yapılmadığını, davacı tarafın tek taraflı beyan ve delilleri doğrultusunda yapılan yüzeysel bir değerlendirme ile onarım bedeli talebinin neredeyse aynen uygun bulunduğunu, fatura dahi ibraz edilmediği halde ekspertiz ücreti ve KDV talep edilmesinin mümkün olmadığını, zararın TL olarak hesaplanması,

aksi halde ise haksız fiilin gerçekleştiği tarihte geçerli olan kur esas alınarak Türk Lirası karşılığı üzerinden karar verilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, trafik kazası sonucu davacıya ait yabancı plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle uğranılan zararın kazaya sebebiyet veren aracın işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısından tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Yabancı plakalı araçların hasar tazminat talepleri yönünden aracın pert değerlendirilmesi yapılsa dahi, aracın onarım bedeli, aracın satın alındığı ülke rayicindeki piyasa değeri ile karşılaştırılması bakımından önem arz etmektedir. Şöyle ki; eğer aracın satın alındığı ülke rayicindeki piyasa değeri onarım giderinden fazla ise davacı yalnız onarım giderini, onarım giderinden az ise, aracın olay gününde satın alındığı ülkedeki sürüm değerini davalıdan isteyebilir. Bu durumda mahkemece, aracın Türkiye'deki tamir bedeli, olay tarihinde kayıtlı olduğu ülkedeki ikinci el piyasa rayiç değeri ile karşılaştırılarak hangisi az ise o miktara hükmedilmesi gerekir. (Yargıtay 4. HD 2021/26157 E. 2022/1048 K.; Yargıtay 17. HD 2016/10741 E. 2019/10657 K. sayılı kararları).

İlk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedelinin KDV dahil 8.217,39 Euro, aracın kazadan önceki ikinci el rayiç değerinin 6.850 Euro olduğu, aracın onarımının ekonomik olmadığı ve pert total kabul edilmesi gerektiği, sovtaj bedeli 500 Euro mahsup edildiğinde gerçek zararın 6.350 Euro olduğu; davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 01.11.2019 tarihinde 278,78 Euro karşılığı 1.732,92 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.

İlk derece mahkemesince az yukarıda açıklandığı üzere, davacıya ait aracın Almanya'daki ikinci el rayiç piyasa değeri ile Türkiye'deki onarım bedeli karşılaştırılarak, hangisi az ise o miktara hükmedilmesi gerekirken; aracın Almanya'daki onarım bedelinin yine Almanya'daki ikinci el rayiç bedelinden yüksek olduğundan bahisle belirlenen tazminat üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi isabetli değildir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf sebebi yerindedir.

Mahkemenin kabulüne göre de, davalı sigorta şirketi tarafından davadan önce yapılan ödemenin poliçe teminat limitinden mahsup edilmemesi de hatalıdır.

Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurularının esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.