İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/197 K.2024/1591

İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 30.11.2021 tarih 2021/60 E. 2021/256 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin 2017/03909 nolu faydalı modelin ve 2018/03248, 2018/03291, 2018/03296, 2018/03292, 2018/03293, 2018/03536 nolu döner robotu tasarımların sahibi olduğunu, tam otomatik döner robotunun çalışabilmesi için gerekli kaynak kodlarının davacı şirketin ortağı ... tarafından yazıldığını ve tasarlandığını, mahkemenin 2020/102 D.İş sayılı dosyasında yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda karşı tarafların müvekkiline ait faydalı modeli ihlal ettiklerinin tespit edildiğini iddia ederek, davalıların eylemlerinin müvekkiline ait faydalı model belgesinden, tasarım tescilinden ve teliften doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine ve bu eylemlerinin men'i ve ref'ine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkili şirketin sipariş üzerine ve butik üretim mantığı ile otomatik döner kesme makinası ve başka makineler yaptığını, seri üretim yapmadığını, davacının iddia ettiği faydalı model, tasarım, telif hakları haksız rekabet kapsamında olmadığını, otomatik döner robotunun 2000 yılının başından beri tüm dünyada kullanılmakta olduğunu, davacının faydalı model olarak tescil ettirdiğini iddia ettiği 2. nesil otomatik döner robotlarının da 2010 yılından beri tüm dünyada ve özellikle Avrupa'da bilindiğini ve kullanıldığını, davacının kendisinden önce bulunmuş, geliştirilmiş,

üretilmiş ve tüm dünyada herkes tarafından kullanılan bu sistemi ilk defa kendisi bulmuş, geliştirmiş ve üretmiş gibi her nasılsa Türk Patent Enstitüsünde "faydalı model belgesi" "tasarım tescil belgesi" "Telif Hakkı Belgesi" gibi tescil başvurularına konu ve istem yaptığını ve tescil ettiğini, davacının talebinin kötü niyetli ve dürüstlük kurallarına aykırı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalıya ait işyerinde demonte olarak bazı döner parçaları olup monte edilmiş kullanıma uygun döner robotu olmadığı için genel izlenim itibariyle davacının tasarım tescil görselleri ile karşılaştırma yapılamadığı, daha önce 17.02.2021 tarihinde hazırlanan bilirkişi raporunda bulunan fotoğrafların sağlıklı bir karşılaştırma yapabilmek için yeterli olmadığı, ispat yükü kendisine düşen davacının iddiasını ispata yarar net somut deliller sunamadığı, davacının tasarım ihlali iddiasının yerinde olmadığı,

davalıya ait ürün bulunmadığı demonte ürün görselleri ile istem karşılaştırmalarının mümkün olmadığı ve yerinde olmayacağı, yine davalı ürününe ait yazılım tespit edilemediği ve bu durumun aksini ispata yarar davacı tarafından somut delil sunamadığı, bu nedenle faydalı model hakkına tecavüz ve telif haklarının ihlali iddialarının da yerinde olmadığı; davalı ...'ın şirket ortağı ve yönetici olmadığı, bu davalı yönünden husumetten davanın reddine karar verilmesi gerektiği yönündeki gerekçe ile, davalı ... yönünden davanın husumetten reddine, davalı ... ve ...

Şti. yönünden davanın esastan reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, bilirkişi seçiminin hatalı olduğunu, seçilen bilirkişinin makine mühendisi sıfatını haiz olsa da, bilirkişinin kendisine ait ... isimli profesyonel iş topluluğu sosyal medya hesabında 2004 yılından bu yana satış ve pazarlama alanlarında çalıştığını belirttiğini, Türk Patent ve Marka Kurumu'nda daha önce çalışmış veya halen çalışmakta olan makine mühendisi ve/veya elektrik-elektronik mühendisi bir bilirkişiden rapor alınması talep ettiklerini, davalı ...'ın 11.10.2016-31.10.2018 tarihleri arasında müvekkili şirkette teknik servis şefi olarak çalıştığını, davalı ...

Ltd.

Şti.'nin ise 28.02.2020 tarihinde kurulduğunu, bu firmanın kurucusu ve yetkili müdürünün ise diğer davalı ... olduğunu, davalı ...'ın 2 yıl müvekkili şirket bünyesinde çalıştıktan ve müvekkili firmanın tasarımları, faydalı model belgesi, döner robotlarında kullanılan bilgisayar programı ve müvekkili şirketin know-how hakkında gerekli ve yeterli bilgiyi edindiğini, kendi adına bu sektörde çalışmaya başlamasının önüne hukuki engeller çıkaracağını öngördüğünden, aile üyelerinden birisi adına şirket kurduğunu, davalıların bu eylemlerinin, haksız rekabet teşkil ettiğini;

mahkemenin 2020/102 D.İş sayılı delil tespiti dosyasının yok sayıldığını, tespit dosyasında alınan raporda, davalı şirkette incelenen döner robotunun kullanılan parçalar, çalışma prensibi ve yapılacak işe uygunluk bakımından 2017/03909 nolu faydalı modele ait korumayı ihlal ettiği, döner robotunun genel izlenim itibariyle 2018/03291, 2018/03292 nolu tasarım tescil görselleri ile aynı/benzer olduğunun tespit olunduğunu, keşif sırasında tespit edilen ürünlerin davalılarca derhal elden çıkartıldığını, 2020/102 D.İş sayılı delil tespiti dosyasında düzenlenen raporun, davalılara ait adrese tebliğ edildiğini,

süresi içerisinde itiraz edilmediğinden kesin delil niteliği kazandığını, davalı vekilinin duruşmada ve dilekçelerinde ürünlerinde yazılım kullanıldığını ikrar ettiğini, buna rağmen mahkemenin yazılımın tespit edilemediği ve buna ilişkin bir kanıt sunulamadığına dair tespitinin hukuka aykırı olduğunu, davalı ... tarafından dava devam ederken tam otomatik döner robotu videolarının sosyal medya ortamından paylaşıldığını, delil tespiti sonrasında davalı şirkete ait internet sitesinin davalı tarafça kapatıldığını, mahkemece dosyanın ön inceleme duruşmasından önce bilirkişilere teslim edildiğini,

uyuşmazlık konuları belirlenmeksizin bilirkişi incelemesi yaptırılmasının usule aykırı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, davacıya ait faydalı model ve tasarım tesciline tecavüzün ve haksız rekabette bulunduğunun tespiti, önlenmesi istemlerine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Davacı tarafın talebi üzerine ilk derece mahkemesinin 2020/102 D.İş sayılı dosyası kapsamında davalı şirketin iş yerinde yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda, keşif mahallinde tam olarak monte edilmiş kullanıma elverişli döner robotu bulunmadığı, incelenen döner robotunda kullanılan parçaların çalışma prensibi ve yapılacak işe uygunluk bakımından davacıya ait 2017/03909 no'lu faydalı modelle benzerlikler taşıdığı, genel izlenim itibari ile 2018/03291, 2018/03292 no'lu tasarım tescil görselleri ile aynı/benzer olduğu, 2018/03248, 2018/03293 ve 2018/03536 no'lu tasarım tescil görsellerinden ise benzer olmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.

İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda, davalı şirketin işyerinde demonte olarak bazı döner parçaları bulunduğu, ancak monte edilmiş kullanıma uygun döner robotu olmadığı, daha önce delil tespitinde incelenen ürünlerin bakım ve tamirlerinin yapılarak müşteriye geri gönderildiği, işyerinde makinelerin revizyon, bakım işlerinin ve döner kesme bıçaklarının üretiminin yapıldığı, yazılımların hazır olarak geldiği, bu nedenlerle davacı şirkete ait 2017/03909 no'lu faydalı model haklarının ihlal edilip edilmediğinin belirlenemediği,

tespit dosyasında düzenlenen bilirkişi raporunda bulunan fotoğrafların sağlıklı bir karşılaştırma yapabilmek için yeterli olmadığı, davalıya ait https://.../ adlı web adresi bulunamadığından incelenemediği, davalıya ait işyerinde kullanıma uygun döner robotu bulunamadığı için genel izlenim itibariyle davacının 2018/03248, 2018/03291, 2018/03292, 2018/03293 ve 2018/03536 no'lu tasarım tescil görselleri ile karşılaştırma yapılamadığı, davalının döner robotu içerisinde kullanılan yazılımın davalıdan iki kez istenmesine rağmen bilirkişi heyetine teslim edilmemesi nedeniyle davacıya ait yazılımla karşılaştırma imkânı olmadığı bildirilmiştir.

İlk derece mahkemesince, bilirkişi raporundaki görüşler doğrultusunda, tasarım, faydalı model hakkına tecavüz ve telif haklarının ihlali iddialarının kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmasına, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları delilere, mahkemece uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.