İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/233 K.2022/575

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 23.12.2021 tarih 2021/677 Esas sayılı kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati hacze/tedbire itiraz eden davalı ... vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati haciz/tedbir isteyen davacılar vekili, 08.06.2019 tarihinde davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın, müvekkillerinin babasının kullandığı motosiklete arkadan çarpması nedeniyle müvekkillerinin babasının öldüğünü, müvekkillerinin destekten yoksun kaldıklarını, manevi zarara uğradıklarını ileri sürerek,

müvekkili ... için 1.000,00 TL maddi tazminatın davalı sürücü, işleten ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısından, 60.000,00 TL manevi tazminatın davalı sürücü ve işletenden, müvekkili ... için 5.000,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan, 60.000.00 TL manevi tazminatın davalı sürücü ve işletenden, defin gideri için 1.000,00 TL'nin tüm davalıılardan tahsili istemiyle açtığı davada, kazaya neden olan aracın 3. kişilere devir ve temlikinin önlenmesi için trafik kaydına haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, davacının maddi ve manevi tazminat taleplerine yönelik olarak 57.000 TL(7.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminat yönünden) miktar bakımından takdiren % 10 oranında nakdi veya gayrınakdi teminat karşılığında davalı adına kayıtlı olması halinde .... plaka sayılı aracın 3. kişilere devir ve temlikinin önlenmesi için trafik kaydına İİK'nın 257/1 maddesi uyarınca ihtiyati haciz konulmasına, bakiye manevi tazminat miktarı bakımından ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze/tedbire itiraz eden davalı ... vekili, ihtiyati haciz şartlarının bulunmadığını, kamu tüzel kişiliğine haiz belediyenin borçlardan kurtulmak maksadıyla hareket etmesi ya da alacaklıların haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması ihtimalinin abesle iştigal ettiğini, tazminat kararı verilmesi halinde davacı yanın dilediği zaman müvekkili kurumdan tahsilat yapma imkanı bulunduğunu, İİK'nın 82/1-a bendinde devlet malları ile mahsus kanunlarda haczi caiz olmadığı bildirilen malların haczedilemeyeceğini istinaf nedeni olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, duruşma açılarak yapılan inceleme neticesinde, araç haczi caiz olmayan mallardan olmadığı, kamu hizmetine tahsis edilmiş olması halinde muhafaza altına alınamayacağı, kararda söz konusu aracın muhafazasına ilişkin yetki verilmediği, sadece aracın 3. kişilere devrinin önlenmesi amacı ile ihtiyati haciz kararı verildiği, esas itibarı ihtiyati tedbir mahiyetinde bir ihtiyati haciz kararı olduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir. Karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden davalı ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı ..., ihtiyati hacze konu aracın devlet malı statüsünde olduğunu, bu nedenle haczedilemeyeceğini, ihtiyati haciz şartları bulunmadığını, devlet kurumu olan belediyenin muayyen yerleşimi bulunduğunu, mahkeme kararı üzerine davacının alacağını tahsil edebileceğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati hacze/tedbire itiraza ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle itirazın reddine karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı alarak istinaf incelemesi yapılmıştır. İİK'nın 257/1. maddesi gereğince rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Somut olayda davacılar vekili, davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın müvekkillerinin babasının kullandığı motosiklete çarpması nedeniyle müvekkillerinin babasının vefat ettiğini ileri sürerek, maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuş, dava dilekçesinde davalı ...ne ait aracın üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi için trafik kaydına ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

Görüldüğü üzere dava dilekçesinde ihtiyati haciz talep edildiği belirtilmiş ise de esasında davalı belediyeye ait aracın trafik kaydına üçüncü kişilere devrinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir konulması istenmiştir.

Mahkemece davalıların talebinin HMK'nın 389 vd maddeleri uyarınca ihtiyati tedbir talebi kapsamında kaldığı belirlenerek ihtiyati tedbir şartlarının bulunup bulunmadığı değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken, "ihtiyati haciz" talebinin kabulü halinde kurulacak hükümle bağdaşmayacak şekilde "devir ve temlikin önlenmesine dair" ihtiyati haciz kararı verilmesi çelişki oluşturmaktadır.

Dairemizce ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak bir karar verilmesi mümkün olduğu için talebin HMK'nın 389. maddesi kapsamında değerlendirilmiştir.

HMK'nun 389/1. maddesi uyarınca mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

Somut olayda, trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemiyle açılan ve konusu para alacağı olan davada kazaya sebebiyet veren araç uyuşmazlık konusu olmadığı için aracın üçüncü kişilere devrinin önlenmesi şeklinde tedbir konulamaz.

Dolayısıyla ortada ihtiyati tedbirin yasal şartları bulunmadığı için davacı vekilinin ihtiyati tedbir kapsamındaki talebinin reddine karar verilmesi gerekirken itiraz üzerine bile yazılı gerekçeyle itirazın reddine karar verilmesi doğru değildir.

Bu durumda, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.