İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/594 K.2024/1859

Taraflar arasındaki davadan dolayı İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 09/12/2021 gün ve 2018/76 Esas - 2021/1111 Karar sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, davacıya ait davalı nezdinde ZMMS poliçesi sigortalı aracın karıştığı trafik kazası neticesinde zarar gördüğünü, kusurun karşı tarafta olduğunu, davalının zararı karşılama yükümlülüğü bulunduğunu, yapılan başvuruya rağmen zararın karşılanmadığını, belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 200,00-TL'nin kaza tarihinden işleyecek faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacıya ait ve davalı nezdinde ZMMS sigorta poliçesiyle sigortalı aracın karıştığı kaza nedeniyle hasar gördüğü, olayın oluşumunda davalı tarafından sigortalı araç sürücüsünün % 20 oranında tali, davacının ise % 80 oranında asli kusurlu olduğu, hasar dosyası içeriğinde hasara ilişkin olarak herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, hasar dosyası içerisinde yer alan eksper raporunda hasara ilişkin bir değerlendirme ve tespit yapılmadığı, verilen kesin süreye rağmen hasara ilişkin olarak davacı tarafından herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı, mevcut dosya kapsamına göre davacı aracında meydana gelen hasarı ispat edememiş olduğu, belirtilerek; davacının davasının reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, davacıya araç ile davalı tarafından zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı aracın tam kusurundan kaynaklı meydana gelen kazada davacıya ait aracın hasar gördüğünü, meydana gelen kazanın taraflarca düzenlenen imzalı kaza tutanağı ile sabit olduğunu, kaza anına ilişkin ve onarıma ilişkin fotoğrafların da dava dilekçesi ekinde sunulduğunu, rizikonun meydana geldiğini, zarar görenin hasar belirlemesine ilişkin bir bilgi veya belge sunması zorunlu olmadığını, eksik inceleme yapıldığını, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeni ile davacının aracında oluşan zararın ZMMS poliçesi kapsamında tazmini istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın redine karar verilmiştir.

1. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile oluşan davacının maddi zararından davalı sigorta şirketi ile işleten sıfatına haiz araç maliki ve sürücünün, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğu amirdir.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD' nın 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K.)

3. Mahkemece bilirkişi incelemesine başvurulduğunda; raporun, olayın özelliklerine ve uyuşmazlığın çeşidine göre yapılması gerekli olan inceleme ve değerlendirmeleri içermesi, raporda hâkimin uyuşmazlığı çözmesi için gerekli olan tüm özel ve teknik bilgilere ve açıklamalara usulünce yer vermesi, tarafların iddia, savunma ve itirazlarını gerekçeleriyle ve olayın teknik özellikleriyle tartışması, bu tartışmanın da denetime elverişli olması gerekmektedir.

Bilirkişi raporunun teknik özellikleri taşımaması, denetime elverişli olmaması, mevcut bilirkişi raporları ile çelişki oluşturması ya da verilen bilgilere göre somut olayın özellikleri ve var olan teknik verilere göre kendi içinde çelişki oluşturur tarzda olması hâlinde söz konusu rapor hükme esas alınamayacaktır.

Hâkim bu durumda, davayı aydınlatma yükümlülüğünün de bir gereği olarak, eksiklik veya belirsizliğin ya da çelişkilerin giderilmesi ve gerçeğin ortaya çıkarılması için bilirkişiden ek rapor almalı ya da yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırmalıdır.

4. Eldeki davaya konu somut olayda mahkemece hasara ilişkin iddia ispat edilemediğinden bu yöndeki istemin reddine karar verilmiş ise de kaza tespit tutanağı içeriği ve ekli fotoğraflardan davacıya ait araç ile davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı araç arasında trafik kazasın meydana geldiği ve kaza sırasında davacının aracının hasara uğradığı anlaşılmaktadır.

Olayın oluşumunda, davalı tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı araç sürücünün kusurlu olduğu da tespit edildiğine hasara ilişkin ilişkin bilgi ve belge ibraz edilememesi davanın reddi için yeterli değildir.

Mahkemece tespit edilebilen hasarların bedeli tespit edilmeli, zararın tam olarak belirlenememesi halinde ise Borçlar Kanununun 50.maddesi (818 s. 42) gereğince hakim tarafından, zararın miktarının hakkaniyete uygun olarak belirlenmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi de doğru görülmemiştir.( Yargıtay 4. HD'nin 09.10.2007 tarih ve 2006/12266 E. 2007/12080 K., 17. HD'nin 09.04.2015 tarih ve 2014/25419 E. 2015/5596 K. 23.09.2013 tarih ve 2013/9550 E. 2013/12693 K.) Bu çerçevede; hükme esas alınan söz konusu rapor yetersiz, davalının sorumluluğunun tespiti konusunda yapılan araştırma eksiktir.

Eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulamaz.

5. Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında.

İDM tarafından dosyanın yeniden bilirkişi kuruluna tevdi ile açıklanan ilke ve esaslar doğrultusunda tarafların iddia savunmaları çerçevesinde özellikle kazaya ilişkin sunulan fotoğraflar ve diğer tüm deliller muvacehesinde kaza tarihinde, kaza nedeniyle davacının aracın hasara uğradığı gözetilrek, maddi olay şeklinde meydana gelen bir kaza neticesinde, kazaya karışan araçların özellikleri, hızı, çarpma noktası, çarpmanın şiddeti dikkate alınarak oluşabilecek hasar bedelini gösterir açıklamalı, ayrıntılı, denetime elverişli ek bilirkişi raporu alınıp varsa rapora yönelik itirazlar da giderildikten sonra,

buna rağmen hasarın dolaysı ile zararın tam olarak belirlenememesi halinde ise Borçlar Kanununun 50.maddesine hakim olan esaslar çerçevesinde zararın miktarının hakkaniyete uygun olarak takdir tayin edilmesi suretiyle oluşacak sonuca göre usuli kazanılmış haklar gözetilerek, infazda tereddüte neden olmayacak biçimde davalının sorumlu olduğu poliçe limitide belirtilmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve incelemeyle yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.