İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/1058 K.2025/1942

Taraflar arasındaki davadan dolayı İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 13.04.2023 gün ve 2022/57 E. 2023/289 K. sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye .... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, 04.11.2021 tarihinde davacıya ait ....plakalı araç ile davalı şirket sigortalısı ....'a ait .... plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini,.... plakalı araç sürücüsü %100 oranında kusurlu olup araç davalı sigorta şirketine ZMSS trafik sigortası ile sigortalı olduğunu, davalı sigorta şirketine yapılan ihbar neticesinde 3/2758383 no.lu hasar dosyası açıldığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, görevlendirilen sigorta eksperi raporunda, iskonto uygulayarak 3.001,41.-TL hasar gören parça ve 4.350,00- TL işçilik olmak üzere, genel toplam 7.351,41.-TL hasar bedeli tespit edildiğini,

davacının aracı, ..... Sit. ... Blok ... Sk.

No:.. .../.... adresinde onarıldığını, hasar onarım bedeli olarak davacı adına KDV dahil 14.655,90.-TL, 17.11.2021 tarihli proforma fatura düzenlendiğini, davalı sigorta şirketi 19.11.2021 tarihinde 7.351,41.-TL hasar tazminatına ilişkin ödeme yapılmış olup iş bu ödeme davacının zararını karşılamamakla birlikte yetersiz olduğunu, eksik ödenen hasar tazminatının ödenmesi için davalı sigorta şirketinin.... adresine yazılı talepte bulunulmuş ancak tarafımıza olumlu yada olumsuz bir cevap verilmediğini belirterek fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile 6100 Sayılı HMK 107.

Maddesine uygun olarak kusurunun bulunmadığı, davacıya ait ....plakalı aracın zarara uğraması sebebiyle eksik ödenen hasar tazminatı olarak şimdilik 100,00.-TL’nin Yargıtay kararları uyarınca iskontosuz gerçek zarar fiyatları ve rakama KDV dahil hesabı ile temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, Arabuluculuk faaliyetinin anlaşmazlık ile sonuçlanması sebebiyle karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT tarifesi 16/2-c gereğince maktu vekalet ücretinin davalı yana hükmedilmesine, yargılama giderleri ile mahkeme vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davalı şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, dava dilekçesinde bahsi geçen .... plaka sayılı araç, davalı şirkete 09/09/2021-09/09/2022 tarihleri arasında 358081275 numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile ..... adına sigortalı olduğunu, bu poliçeden dolayı sorumluluğumuz, sigortalımızın kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 86.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, davacı tarafın,

arabuluculuk faaliyetinin anlaşmazlık ile sonuçlanması sebebiyle karar tarihinde yürülükte olan aaüt tarifesi 16/2-C gereğince maktu vekalet ücreti talebi trafik sigortası teminatı dışında olduğunu, talep edilen hasar bedelinin davacı tarafından ödendiğine ilişkin dosyada belge bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, 12/01/2023 tarihli bilirkişi raporu kapsamında; davacı yana ait .... plaka sayılı araç ile davalı yana kaza tarihi itibariyle ZMMS'li .... plaka sayılı araçlar arasında meydana gelen trafik kazasının neticesinde davalı yanca hasara yönelik yapılan 7.351,41 TL bedelin onarımı yapan firmaya yapılan ödendiğine göre bakiye hasar bedelinin olmadığı kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, mahkemece dava konusu talep yönünden yapılan incelemelerin ve kapsamda kazandırılan bilirkişi raporunun karar vermeye ve incelemeye yeterli olmadığı gibi denetlemeye elverişli olmadığı, bilirkişi raporunun hasar inceleme bölümünün baştan aşağıya hatalı olduğu, davacının zararının orjinal parça üzerinden değerlendirmesi gerekmesine karşılık bu hususun gözden kaçırılarak oluşturulan raporun yerinde olmadığı gibi KDV hariç hasar değerlendirmesi içerir rapor kanaatinin de yerinde olmadığı belirtilerek eksik inceleme sebebiyle kararın kaldırılmasını istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, 04/11/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazasından kaynaklı davalı yanca yapılan ödemenin üzerinde davacı aracında oluştuğu belirtilen bakiye hasarın tazmini istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Sigorta şirketi poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın yada yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun yada olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV' yi de zarar görene ödemek zorundadır. (Yargıtay 17 HD'nın 05.06.2014 tarih ve 2014/9038 E. - 2014/9078 K. ) Motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen zararlardan dolayı sorumluluk zarar görenin uğradığı gerçek zarar ile sınırlıdır.

BK’nun 42. (6102 sayılı Kanun 50. Md.) 6762 sayılı TTK'nın 1283. ( 6102 sayılı TTK'nın 1427 vd ) maddeleri gereğince sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan yararlananın uğradığı gerçek zararı tazminle yükümlü olup motorlu aracın neden olduğu zarar nedeniyle meydana gelen gerçek zarar giderilmelidir. Gerçek zarar, zarar gören şeyin eski hale getirilebilmesi için gereken onarım ve işçilik giderlerini kapsar.

Davalı sigorta şirketi gerçek zarardan sorumlu olup araç hiç tamir edilmemiş olsaydı dahi zarar gören kişinin gerçek zararına göre tazminat miktarı hesaplanması gerekmektedir. Zira, zarar görenin çıkma ve eşdeğer parçalarla aracı tamir etmesi beklenemeyeceği gibi gerçek zarar ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle karşılanır.

Hasar bedeli tespit edilirken davalı sigorta şirketiyle servis arasında yapılan anlaşma vb nedenlerle yedek parça ve işçilik bedellerinin değerinde indirim yapılmaksızın meydana gelen gerçek zarar giderilmelidir. ( Yargıtay 17 HD'nın 15.12.2011 tarih 2011/4075 E. 2011/12321 K., 28.03.2016 tarih 2015/17481 E. 2016/3833 K., 04.04.2016 tarih 2015/14700 E. 2016/4229 K., 17.03.2014 tarih 2014/4531 E. 2014/3704 K.) Somut olayda davacı yana 19/11/2021 tarihinde davalı şirketi ekspertiz raporu neticesinde 7.351,41 TL tutarında KDV hariç olmak üzere hasar ödemesinin yapıldığı,

davacı aracındaki hasara ilişkin düzenlenen 17/11/2021 tarihli proforma faturada ise hasar bedelinin 14.655,90 TL olduğu görülmüştür.

Mahkemece bilirkişi incelemesine başvurulduğunda; raporun, olayın özelliklerine ve uyuşmazlığın çeşidine göre yapılması gerekli olan inceleme ve değerlendirmeleri içermesi, raporda hâkimin uyuşmazlığı çözmesi için gerekli olan tüm özel ve teknik bilgilere ve açıklamalara usulünce yer vermesi, tarafların iddia, savunma ve itirazlarını gerekçeleriyle ve olayın teknik özellikleriyle tartışması, bu tartışmanın da denetime elverişli olması gerekmektedir.

Bilirkişi raporunun teknik özellikleri taşımaması, denetime elverişli olmaması, mevcut bilirkişi raporları ile çelişki oluşturması ya da verilen bilgilere göre somut olayın özellikleri ve var olan teknik verilere göre kendi içinde çelişki oluşturur tarzda olması hâlinde söz konusu rapor hükme esas alınamayacaktır.

Hâkim bu durumda, davayı aydınlatma yükümlülüğünün de bir gereği olarak, eksiklik veya belirsizliğin ya da çelişkilerin giderilmesi ve gerçeğin ortaya çıkarılması için bilirkişiden ek rapor almalı ya da yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırmalıdır.

Bu çerçevede; dosyaya sigortacı ve trafik hasar uzmanı bilirkişi tarafından 10/01/2022 tarihli rapor sunulmakla bu rapor kapsamında bakiye hasar bedelinin olmadığı kabul edilerek mahkemece değerlendirme yapılmış ise de bilirkişinin hasara yönelik inceleme kanaatinin ikinci el veya muadil yerli üretim parçalar ile onarımının yapılabileceği, davalı sigorta tarafından orjinal parça üzerinden iskontolu temin yapıldığı,

parça bedeli ile işçilik bedelinin KDV hariç karşılığı üzerinden davacı yana yapılan ödemenin yeterli olduğu belirtilmiş olmakla birlikte aynı zamanda kazaya karışan tarafların kusur durumuna ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadan takdiri mahkemeye bırakıldığı anlaşılmış ise de az önce belirtilen açıklamalar ve hasar yönünden inceleme ilkeleri gözönüne alındığında kazandırılan raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığı gibi kusur durumunun mahkeme tarafından takdirinin de yapılmadığı gözönüne alındığında kusura yönelik bilirkişi değerlendirmesinin de dosyada olmadığı anlaşılmakla raporun bu hali ile yetersiz inceleme neticesi

oluşturulduğu gibi denetime elverişli olmadığından mahkemece yapılan araştırma eksiktir. Eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulamaz.

Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; ilk derece mahkemesi tarafından kazaya karışan tarafların kusuruna ilişkin değerlendirme kanaatinde bulunulması bunun yanında hasar bilirkişisi tarafından talep konusu bakiye hasara yönelik yukarıda açıklanan ilkeler kapsamında davalı sigorta şirketi ile aracın tamir edildiği servis arasında anlaşma olmadığı gözönüne alınarak iskontosuz KDV dahil olmak üzere yedek parça ve işçilik bedelleri üzerinden davacı aracında oluştuğu belirtilen hasara yönelik inceleme yapılarak varsa davalı ödemesinin mahsubu neticesi bakiye hasar bedelinin net, açık,

anlaşılabilir ve infaza elverişli şekilde tespitine yönelik ek rapor alınarak ve varsa rapora yönelik itirazlar da giderilip, oluşacak sonuca göre infazda tereddüte neden olmayacak şekilde davalının sorumluluk tutarının belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve incelemeyle yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.