İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/1135 K.2026/154

İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 25.05.2023 tarih 2023/175 Esas 2023/382 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, 08.10.2015 tarihinde, davalının işleteni, dava dışı ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı çekici ve ... plakalı dorsenin müvekkili şirketin ZMMS sigortacısı olduğu ... plakalı traktöre çarptığını, çekicinin hasarının kasko sigorta şirketi olan dava dışı ...

A.Ş. tarafından ... plakalı dorse için %75 kusur oranına istinaden 14.264,25 TL'nin ve ... plakalı çekiçi için %50 kusur oranına istinaden 25.993,33 TL'nin müvekkili şirkete rücu edildiğini, müvekkili şirket tarafından ödeme yapıldığını, daha sonra müvekkili şirkete rücu edildiğini, müvekkili tarafından ödeme yapıldığını, müvekkili şirket tarafından sigortalanan ve hasara sebebiyet veren aracın sahibi davalı ...'ın işleten sıfatı ile KTK 85/son maddesi gereği araç sürücüsünün kusurundan sorumlu olduğunu, ödenen bedelin rücuen tazmini için Dikili İcra Müdürlüğü'nün 2018/82 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını,

davalının itirazı üzerine takibin durduğunu iddia ederek, itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkiline atfedilecek kusur bulunmadığını, müvekkile ait traktörün tıra değil, tırın müvekkiline ait traktöre arkadan çarptığını, kazanın meydana geldiği yerin köy içi olduğunu, hız sınırının 50 km/s olduğunu, kaza tespit tutanağında kaza yerinin hatalı belirtildiğini, tutanakta emniyet şeridinin bulunmadığı belirtilmiş ise de kaza mahallindeki yolda emniyet şeridi bulunduğunu, kaza tespit tutanağında traktör römorkunda reflektör ve lamba bulunmadığı belirtilmiş ise de, römorkta hem reflektörler ve hem de lambalar bulunduğunu, tırın aşırı süratli olduğunu, müvekkilinin kasti veya ağır kusurunun bulunmadığını,

alacağın likit olmadığını, icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiğini, talebin zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, mahallinde trafik bilirkişi refakatinde yapılan keşif neticesi hazırlanan 20.02.2019 tarihli kök raporda kazanın oluşumunda ... plakalı çekici ve buna bağlı ....plakalı yarı römork sürücüsü dava dışı ...'ın %75 oranda, ... plakalı traktör sürücüsü dava dışı ....'ın ise %25 oranında kusurlu olduğu yönünde görüş bildirildiği.

01.05.2019 tarihli ek raporda ise ...'ın %60 oranında, dava dışı ....'ın ise %40 oranda kusurlu olduğu; çelişkinin giderilmesi amacıyla İstanbul ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan 09.12.2019 tarihli raporda tarafların %50'şer oranda kusurlu olduğu yönünde görüş bildirildiği, makine mühendisi ve sigortacı bilirkişilerden alınan 23.03.2020 tarihli kök raporda ... plakalı çekicideki %50 kusura isabet eden hasar bedelinin KDV dahil 25.993,33 TL, ... plakalı dorsedeki %50 kusura isabet eden hasar bedelinin ise KDV dahil 9.509,52 TL olduğu, davacının ZMMS sigortacısı olduğu traktör sürücüsünün söz konusu kazadaki kusur oranının %50 olduğu,

bu oranın davacının davalıya rücu hakkını doğurmayacağı, %50 kusur durumunun ağır kusura sebebiyet vermediği gibi traktör sürücüsünün kasıtlı bir davranışının da olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, kazanın davalının ağır kusuru ile gerçekleştiğini, müvekkili şirketin rücu şartlarının oluştuğunu, KTK 30/1-a maddesi ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 64/1-a maddesi uyarınca sigortalı araçta iki adet arka işaret levhası ve araç üzerine yerleştirilmiş geri yansıtıcılı şerit bulunması zorunlu iken davalı tarafın bu gereçleri bulundurmadığını, davalıya ait araç sürücüsünün kazaya sebebiyet verecek şekilde ağır kusurlu olduğunu, davalı/borçlu araç malikinin zararın tazmininden işleten sıfatıyla KTK 85/son maddesi gereği sorumlu olduğunu, mahkemece itirazları değerlendirmeksizin dayanaksız ve hatalı bilirkişi raporlarının hükme esas alındığını istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, ZMMS poliçesi uyarınca dava dışı 3. kişiye ödenen tazminatın sigorta genel şartları uyarınca davalı sigortalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Sigortacının rücu hakkı, TTK’nun 1301/2 ve 2918 sayılı KTK'nun 95/2 maddesi ile ZMSS poliçesi genel şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. ZMSS Poliçe Genel Şartlarının 4. maddesinde düzenlenen ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işletenin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir.

Eldeki davada dava dışı üçüncü kişinin zararının karşılanması üzerine, söz konusu bedelin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca davalı sigortalı araç işleteninden rücüen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptalinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

Somut olaydaki uyuşmazlık; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B4-a bendi uyarınca, davalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde ağır kusurlu olup olmadığı, bu itibarla Sigorta Genel Şartların 4. maddesinin "a" bendi uyarınca davacı yararına rücu şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece aldırılan bilirkişi raporuna göre sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %50 oranında kusurlu olduğu anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere somut olayda ispat yükü davacı üzerinde olup, davacı ... ZMMS Genel Şartlarının 4. maddesi uyarınca kazanın davalı sürücünün kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana geldiğini ispatla mükelleftir.

ZMSS poliçesi genel şartlarının 4/a maddesinde tam kusurdan değil, kasıt veya ağır kusurdan söz edilmekte olup, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %50 kusurlu olduğunun tespit edildiği, ağır kusur kavramının özel hukuk kavramı olup kasıt olmamakla beraber kasta yakın bir kusurun mevcudiyetini ifade ettiği, dava konusu olayda dava dışı sigortalı araç sürücüsünün trafik kurallarına aykırı davranışı nedeniyle kasıtlı ya da ağır kusuru bulunduğunun kanıtlanamadığı,

Sigorta Genel Şartların B4 maddesinin "a" bendi uyarınca sigortalıya rücu şartlarının gerçekleşmediğine yönelik yerel mahkeme kararında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Yukarıda belirtilen gerekçelerle ve davalı tarafın istinaf başvurusu sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda; söz konusu istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden ve ilk derece mahkemesinin istinafa konu edilen nihai kararının HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince usul veya esas yönünden hukuka uygun olduğu değerlendirildiğinden, istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.