İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/1521 K.2026/334

İzmir 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 04.07.2023 tarih 2021/884 E. - 2023/539 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ..... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, 02.06.2021 tarihinde maliki ve sürücüsü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, maliki müvekkili olan ... plakalı araca arkadan çarptığını, aracın davalı sigorta şirketince hem ZMMS hem de İMMS poliçesiyle sigortalandığını, müvekkiline hasara ilişkin yapılan 40.000 TL ödemenin gerçek zararı karşılamadığını, davalının ZMMS teminat limitinde bakiye 3.000 TL daha mevcut olduğunu, bu limiti aşan kısımdan İMMS olarak sorumluluğu bulunduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 3.000-TL'nin kusurlu araç trafik sigortacısı olarak, 3.000TL'yi aşan 100,00 TL'nin ise kusurlu araç İMM sigortacısı olarak davalıdan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili 24/05/2023 tarihli bedel arttırım dilekçesinde dava dilekçesinde talep edilen 3.000,00 TL'nin ZMMS poliçesi kapsamında 2.990,00 TL'sinin bakiye hasar bedeli, 10,00 TL'sinin değer kaybı bedeli; İMMS poliçesi kapsamında talep edilen 100,00 TL'nin ise 90,00 TL'sinin bakiye hasar bedeli ve 10,00 TL'sinin değer kaybı istemine ilişkin olduğunu belirterek 2.990,00 TL bakiye hasar bedelinin ZMMS poliçesi kapsamında, ZMMS poliçesi teminat limitini aşan 47.000,00 TL bakiye zararın İMMS poliçesi kapsamında davalı ... A.Ş.'den temerrüt tarihlerinden itibaren işleyecek ticari temerrüt(avans) faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, başvurucu sigorta tahkim komisyonuna başvurmadan önce sigorta şirketi tarafından 40.000 TL ödeme yapıldığını, ZMMS teminat limitinin 43.000 TL olduğunu, 3000 TL'yi aşan tazminat için herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davacının hasarın onarımına dair herhangi bir fatura sunmadığını, KDV’ye hükmedilemeyeceğini, rapor düzenleyen firma ile davacı vekili arasında organik bağ olup olmadığı hususunun araştırılması gerektiğini, KTK 97. Maddesi gereğince başvurunun dava şartı eksiliğinden ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, hükme esas alınan makina mühendisi bilirkişi kök ve ek raporuna göre davacıya ait ... plakalı araçta trafik kazası nedeniyle yedek parça, işçilik ve KDV dahil 168.502,01 TL'lik hasar meydana geldiği, kaza ile hasarın örtüştüğü, aracın riziko tarihi itibariyle değerinin 290.000,00 TL olduğundan aracın onarımın ekonomik olmadığını, pert-total işlemine tabi tutulması gerektiği, sözkonusu aracın sovtaj değerinin 200.000,00 TL olduğu, buna göre davacının gerçek zararının 90.000,00 TL olduğu, davacıya ait aracın pert-total işlemine tabi tutulması gerektiğinden değer kaybı oluşmadığı,

davalı sigorta şirketinin ... plakalı hususi aracı ZMSS poliçesiyle araç başına maddi hasar bedeli olarak 43.000,00TL limitle, İMSS poliçesiyle araç başına maddi hasar bedeli olarak 100.000 TL limitle sigortaladığı, davalı sigorta şirketinin dava dışı araç sürücüsü olan ...'ın kusuru olan %75 oranında meydana gelen zarardan sorumlu olduğundan hasar bedelinin 67.500,00 TL'sinden sorumlu olduğu, yapılan 40.000 TL ödeme düşüldüğünde bakiye hasar bedelinin 27.500,00 TL olduğu, davalı sigortanın 3.000,00 TL bakiye ZMMS limitiyle sorumlu olduğu,

bedel arttırım dilekçesi ile bakiye ZMMS limiti yönünden talebini 2.990,00TL'ye İMMS sigortası yönünden ise 47.000,00 TL'ye yükselttiği, davalı sigorta şirketinin kısmi ödeme tarihi olan 06.08.2021 tarihinde temerrüde düştüğü, hasar miktarının ZMSS poliçe limiti üzerinde kalan kısmından ise İMMS poliçe limitiyle sorumluluğu bulunduğundan, bakiye hasar bedeli olan 27.500,00 TL'nin 2.990,00 TL'sinin ZMMS poliçesi kapsamında, 24.510,00 TL'lik kısmının ise İMMS poliçe limitiyle sorumlu olduğu,

TTK’nun 1427/2. fıkrası uyarınca sigorta tazminatının her halde ihbardan itibaren 45 gün sonra muaccel olacağı, davalıya İMMS sigortacısı kapsamında 20.10.2021 tarihinde başvuru yapıldığından 45 gün sonrası olan 05.12.2021 tarihinde temerrüde düştüğü, karşı aracın ticari araç olmadığından avans faizi talep edilemeyeceği gerekçesiyle davacının davasının kısmen kabulüne, 27.500,00 TL bakiye hasar bedelinin ZMMS poliçesi kapsamındaki 2.990,00TL'lik kısmının temerrüt tarihi olan 06.08.2021 tarihinden itibaren,

İMMS poliçesi kapsamındaki 24.510,00 TL'lik kısmının ise temerrüt tarihi olan 05.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin ve değer kaybı isteminin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, yerel mahkeme kararı dinlenen karşı araç sürücüsü olan tanığın beyanına göre müvekkile ait araç sürücüsünün trafik kuralları gereği sarı ışıkta yavaşlamasına rağmen müvekkile ait aracın sürücüsüne gereksiz yavaşladığı gerekçesi ile kusur izafe edilmesi, müvekkile ait aracın kaza öncesi rayiç değerinin düşük sovtaj değerinin yüksek belirlenmesi nedeniyle gerçek zararının çok düşük belirlenmesi,

kazada kusurlu olan karşı aracın İMMS poliçesini tanzim eden sigorta şirketinin de ZMMS poliçesinde olduğu gibi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içinde ödeme yapılmaması halinde temerrüt oluşmasına karşın başvuru tarihinden 45 gün sonra temerrüt oluştuğunun kabulü hatalı olduğundan açıklanan yönleriyle kararın kaldırılarak zarar bedelinin gerçeğe uygun tespiti, müvekkile ait aracın sürücüsünün kusursuz olduğunun kabulü ve doğru temerrüt tarihinin belirlenmesi gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

Davalı vekili, bilirkişi raporundaki tespitlerin afaki olduğunu, müvekkili şirket tarafından görevlendirilen ekpertiz incelemesi sonucunda tespit edilen bedel üzerindeki bedelleri kabul etmediklerini, imms poliçesine rastlanmadığını, davacının iddiasını kanıtlaması gerektiğini, davacıya 40.000 TL hasar ödeme yapıldığını, ZMMS limiti kapsamında bakiye 3.000 TL'yi aşan tazminatlar sorumluluğu bulunmadığını, davacının müvekkili şirketi ibra ettiğini, ibranamenin iptaline ilişkin KTK md.111/2'de öngörülen 2 yıllık hak düşürücü sürenin değerlendirilmesi gerektiğini, pert talepli yapılan başvuruda bulunması gereken çekme belgesinin sunulmadığını,

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.2. Tazminat ve Giderlerin Ödenmesi maddesinin 2.3. fıkrası ile Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarının 3.3.2.

Tazminatın Hesabı ve Ödenmesi bendinin 3.3.2.2. alt bendi; “onarım masraflarının zarar gören aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporu ile aracın onarım kabul etmez bir hale geldiğinin tespit edilmesi durumunda, araç tam hasara uğramış sayılır. bu durumda, aracın ilgili mevzuat doğrultusunda hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez. onarım masrafları sigortalı aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşsın veya aşmasın,

ağır hasarlı aracın onarımının mümkün olduğunun eksper raporu doğrultusunda tespit edilmiş olması durumunda, aracın ilgili mevzuat doğrultusunda trafikten çekildiğine dair “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez.” hükümlerini amir olduğunu belirtmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının aracında meydana gelen hasar ve değer kaybı bedelinin ZMMS ve İMMS poliçeleri kapsamında davalı sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile davacının aracında oluşan maddi zarardan davalı sigorta şirketi, işleten sıfatına haiz sigortalı araç maliki ile araç sürücüsünün, sürücünün kusuru oranında sorumlu oldukları amirdir.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD'sinin 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K. )

Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. (Yargıtay 17.HD'sinin 2019/1797 E-2020/8207 K sayılı kararı)

Toplanan tüm delillere, dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları delilere göre, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmelerin dosya kapsamına uygun olmasına, raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmasına, aracın onarımının ekonomik olmadığının tespit edilmiş olması nedeniyle per total olarak değerlendirilerek, aracın ikinci el rayiç değerinden sovtaj değeri düşülerek hasar bedelinin belirlenmiş olmasına, aracın pert total olduğu gözetildiğinde araç değer kaybı bedelinin reddine karar verilmiş olmasına,

hasarın teminat kapsamı dışında kaldığının davalı sigorta şirketince kanıtlanamamış olmasına, trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı arasındaki sıralı sorumluluğun gözetilmiş olmasına, KTK'nun 111/2 ibraname tarihi ile dava tarihi arasında 2 yıllık hak düşürücü sürenin dolmadığının anlaşılmış olmasına, mahkemece uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine,

hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, istinaf itirazlarının yerinde olmadığı değerlendirilerek, yerinde görülmeyen istinaf itirazlarının HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.