İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/1597 K.2023/1475

İzmir 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 03.08.2023 tarih 2023/155 D.İş. 2023/155 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati haciz isteyen (alacaklı) vekili, Sigorta Tahkim Komisyonu Başkanlığının 2022.E.495022 Sayılı, 28.07.2023 tarihli K-2023/240206 nolu kararı ile aleyhine ihtiyati haciz talep edilen şirketin müvekkiline 9.170,51 TL ana para, 9.170,61 TL vekalet ücreti ve 1.600,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 19.941,02 TL borcunun bulunduğunun tespit edildiğini iddia ederek, borçlunun menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yeter miktarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, Sigorta Tahkim Komisyonu hakem heyeti kararının 28.07.2023 tarihinde verildiği, ihtiyati haciz talep tarihi itibariyle henüz kesinleşmediği, bu karardan kaynaklı alacağın tahsili için, genel kanun niteliğinde olan 2004 sayılı İİK 257 vd. hükümleri gereği ihtiyati haciz talep edilerek infaz edilebilmesinin 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/12 maddesi gereği mümkün bulunmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir. Karara karşı ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili, Sigorta Tahkim Komisyonu ilamında alacak miktarının net olarak belirtildiğini, bu kararın taraflara tebliğ edildiğini, ilama dayalı vadesi gelmiş bu alacağa ilişkin sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı gibi alacak rehinle de temin edilmediğini, ilk derece mahkemesince ilgili kararın kesinleşmediği, karara itiraz edilmesi halinde icranın duracağı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiş ise de, ihtilaf konusu miktarın yasal sınırın altında olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılarak ihtiyati hacze karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Talep, sigorta tahkim komisyonu ilamına dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

HMK'nın 355. maddesi gereği istinaf incelemesi ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar re'sen gözetilerek yapılmıştır.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/12. maddesinde “Beş bin Türk Lirası ve daha üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararlarına karşı kararın Komisyonca ilgiliye bildiriminden itibaren on gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere Komisyon nezdinde itiraz edilebilir. İtiraz talebinde bulunmak için bu madde uyarınca belirlenen başvuru ücretinin Komisyona yatırılması şarttır. İtiraz üzerine hakem kararının icrası durur.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

İhtiyati haciz, İİK'nın 257. vd. maddelerinde düzenlenmiş olup, bir para alacağının zamanında ödenmesini temin etmek için, mahkeme kararı ile borçlunun mal varlığına geçici olarak el konulması halidir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için, talepte bulunanın alacaklı olması, bu alacağın muaccel bulunması ve rehinle temin edilmemiş olması gerekir. İhtiyati haciz talep tarihi itibarıyla henüz muaccel olmayan alacaklar yönünden ise İİK'nın 257/2. maddesindeki koşulların varlığı aranacaktır. Anılan madde uyarınca muaccel hale gelmiş olan ve rehinle temin edilmemiş olan alacaklar için ihtiyati haciz kararı verilebilecektir.

Aynı kanunun 259. maddesinde "İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı taktirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 96. maddesinde yazılı teminatı vermeğe mecburdur. Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz." şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Somut olayda ihtiyati haciz talep eden vekilince, aleyhine ihtiyati haciz talep edilen sigorta şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi ile sigortalanan aracın karıştığı kaza nedeniyle araç oluşan hasar bedeli ve değer kaybının poliçe kapsamında sigorta şirketi tarafından ödenmesi için Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti'ne başvurulduğu, başvurunun kabulüne dair Hakem Heyeti Kararına dayanılarak eldeki dosyada ihtiyati haciz talep edildiği anlaşılmaktadır.

Dava konusu talep haksız fiil neticesinde uğranılan zararın tazminine yönelik olup, haksız fiilden kaynaklanan uyuşmazlıklarda haksız fiil tarihinde zarar ve tazminat ödeme sorumluluğu muaccel hale gelmektedir.

Talep konusu Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem Heyeti kararı kesinleşmediği için ilam mahiyetini haiz değil ise de, İİK'nın 257. maddesi uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcu söz konusu olup, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yasanın aradığı yaklaşık ispat şartlarının oluştuğu anlaşılmakla, talebin reddedilmesi hatalı bulunduğundan davacı tarafın istinaf isteminin kabulü ile karar kaldırılarak takdiren %15 teminat karşılığı ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Bu durumda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.