İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/1607 K.2023/1390

Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin 14.09.2023 tarih 2023/446 Esas 2023/484 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, başkan ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirkete ait defter ve belgelerin iş yerinde muhafaza edilmekte olup, yapılan kontroller esnasında karar defterinin yerinde olmadığının görüldüğünü, defterin hırsızlığa konu olmuş olabileceğinin değerlendirildiğini, ancak hırsızlığın yapıldığı tarih bilinmediğinden ve başkaca bir emare bulunmadığından soruşturmaya konu edilemediğini, bu konuda ilan verilip Vergi Dairesine başvurulduğunu ileri sürerek ziyaına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre, 6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesi hükmü gereğince yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet ve hırsızlık sebebi ile zayi belgesi talep edilebileceğini, tacirin defterlerinin korunması amacıyla, gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olmasını ve onun iradesi dışında elinde olmayan bir nedenle zayinin gerçekleşmiş olması gerektiğini, talep konusu karar defterinin saklanmasında gerekli dikkat ve özenin gösterilmediği ve zayi belgesi verilmesi şartlarının mevcut olmadığı kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, dava dilekçesi içeriğini tekrar ederek, müvekkilinin defter ve belgelerinin korunmasında gerekli önemi gösterdiğini, kasten sebep olması düşünülemeyeceğine göre ziyaın müvekkiline rağmen gerçekleştiğinin kabulünü gerektiğini, her zaman çelik kasada saklama şeklinde bir beklentinin mümkün olamayacağını, yerel mahkemenin karar defteri için bu nitelikte zorlaştırıcı bir arayış içinde olmasının mağduriyete sebep olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istinaf konusu etmiştir.

GEREKÇE

Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğraması halinde, tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.

Davacı taraf bir şirket olup TTK hükümlerine göre yaptığı tüm işlemlerinde basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü vardır. Ziyaını talep ettiği defter ve belgelerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı gösterdiği halde iradesi dışında olayın meydana gelmiş olması gereklidir. Yangın, deprem, su baskını gibi ya da başka sebeplerle zayi olduğu bildirilen defterin zayine ilişkin somut delillere dayanılmayıp anılan defterlerin saklanmasında gerekli dikkat ve özeni göstermediği anlaşılmaktadır. Açıklanan bu nedenlerle zayi belgesi verilmesine ilişkin şartlar mevcut olmadığından ilk derece mahkemesi kararında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Dosya üzerinde yapılan incelemede istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.