İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/2085 K.2024/211

İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 13.09.2023 tarih 2023/140 D.İş 2023/140 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati haciz isteyen (alacaklı) vekili, müvekkili adına Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde 13.02.2023 tarihinde yapmış oldukları başvurunun, 12.07.2023 tarihinde K-2023/216285 numarası ile karara bağlandığını, bu karar uyarınca müvekkilinin ...

Sigorta A.Ş.'den 62.097,81 TL maddi tazminat, 1.962,00 TL yargılama gideri, 9.200,00 TL vekalet ücreti olmak üzere toplam 73.259,81 TL alacaklı olduğunu, bu kararın ilam niteliğinde olduğunu, talebe konu alacağın rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcu olduğunu, ihtiyati haciz talebi için teminat aranmayacağını iddia ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 73.259,81 TL alacağın tahsilini teminen borçlu sigorta şirketinin menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yeter miktarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesinin 21.07.2023 tarihli kararı ile, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, ihtiyati haciz isteyenin talebinin kanuna uygun olduğu, borçlunun borcunun vadesi geldiği gerekçesiyle 73.259,81-TL alacağı karşılayacak miktarda haczi caiz taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının İİK'nun 257/1 mad. uyarınca teminatsız olarak ihtiyaten haczine karar verilmiştir. Karara karşı aleyhine ihtiyati haciz talep edilen borçlu vekili tarafından itiraz edilmiştir. başvurulmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece 13.09.2023 tarihli ek karar ile, 5684 sayılı Sigortacılık Kanununda öngörülen tahkim sistemine ilişkin usul ve esasları düzenleyen Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre sigortacılıkta tahkime ilişkin yargılamanın çoğunlukla tarafların yokluğunda dosya üzerinde yürütüldüğü,

tarafların ve taraf vekillerinin tahkime ilişkin nihai karardan ancak kararın taraflarına kendilerine tebliği üzerine haberdar olabilecekleri, henüz karar tebliğ edilmeden kararda hangi taraf leh ve aleyhine ne miktarda alacağa hükmedildiği bilinmeden tarafların aleyhlerine hükmedilen miktarları tespiti ile ödemelerinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, taraflar arasındaki tahkim yargılaması sonucunda Sigorta Tahkim Komisyonu hakemince 12.07.2023 tarihinde karar verildiği,

verilen kararın henüz aleyhine hüküm kurulan sigorta şirketine Tebligat Kanunu 7/a maddesi uyarınca tebliğ edilmeden karar tarihinden 7 gün sonra 19.07.2023 tarihinde ihtiyati haciz talebinde bulunduğu, güven ve itibara dayalı olarak, devletin denetimi altında ticari faaliyette bulunan ve mal kaçırma imkanı bulunmayan sigorta şirketine borcu ödeme imkanı ve zamanı tanınmadan ihtiyati haciz talebinde bulunulduğu, ihtiyati haciz talebinde bulunanın TMK'nın 2. md düzenlenen dürüstlük kuralına uygun hareket etmediği, borcun makul sürede karşı tarafça ödendiği, ihtiyati haciz şartları oluşmadan ihtiyati hacze karar verildiği,

itirazın haklı sebebe dayandığı gerekçesiyle itirazın kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.

Karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili, mahkemenin gerekçesinin aksine, ihtiyati haciz talebinde mal kaçırma iddiasında bulunmadıklarını, ihtiyati haciz taleplerinin İİK 257/1 md. dayandığını, ortada vadesi geçmiş bir ilam bulunduğunu, müvekkilinin rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı olduğunu, Sigorta Tahkim Komisyonunun 2023.E.60195 Başvuru ve K-2023/216285 numaralı ilamının 19.07.2023 tarihinde taraflarına tebliğ edildiğini, davalı aleyhine icra takibine başlattıklarını, davalı sigorta şirketinin muaccel borcu ödememesi sebebiyle ihtiyati haciz talep ettiklerini,

ilk derece mahkemesinin ihtiyati haczin kaldırılmasına dair kararının hukuka aykırı olduğunu, ilk derece mahkemesinin sigorta şirketlerinin mal kaçırma şüphesi bulunmadığına dair gerekçesinin de hatalı olduğunu, ancak ancak bu şartın vadesi gelmemiş borç için aranacağını, mevcut uyuşmazlıkta vadesi gelmiş bir borcun bulunduğunu, dava tarihi itibariyle AAÜT uyarınca ihtiyati haciz talebine ilişkin hükmedilen maktu vekalet ücretinin 2.400,00-TL olduğunu, ihtiyati haciz kararına itiraz sebebi ile verilen kararda ise karar tarihi itibari ile AAÜT uyarınca maktu vekalet ücretinin 4.700,00 TL olduğunu,

hükümde belirtilen 3.000,00 TL'nin neye göre belirlendiğinin belirsiz olduğunu, sigorta şirketi lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati hacize ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle, ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.

HMK'nın 355. maddesi gereği istinaf incelemesi ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar re'sen gözetilerek yapılmıştır.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/12. maddesinde “Beş bin Türk Lirası ve daha üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararlarına karşı kararın Komisyonca ilgiliye bildiriminden itibaren on gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere Komisyon nezdinde itiraz edilebilir. İtiraz talebinde bulunmak için bu madde uyarınca belirlenen başvuru ücretinin Komisyona yatırılması şarttır. İtiraz üzerine hakem kararının icrası durur.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

İhtiyati haciz, İİK'nın 257. vd. maddelerinde düzenlenmiş olup, bir para alacağının zamanında ödenmesini temin etmek için, mahkeme kararı ile borçlunun mal varlığına geçici olarak el konulması halidir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için, talepte bulunanın alacaklı olması, bu alacağın muaccel bulunması ve rehinle temin edilmemiş olması gerekir. İhtiyati haciz talep tarihi itibarıyla henüz muaccel olmayan alacaklar yönünden ise İİK'nın 257/2. maddesindeki koşulların varlığı aranacaktır. Anılan madde uyarınca muaccel hale gelmiş olan ve rehinle temin edilmemiş olan alacaklar için ihtiyati haciz kararı verilebilecektir.

Aynı kanunun 259. maddesinde "İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı taktirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 96. maddesinde yazılı teminatı vermeğe mecburdur. Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz." şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Somut olayda ihtiyati haciz talep eden vekilince, aleyhine ihtiyati haciz talep edilen sigorta şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi ile sigortalanan aracın karıştığı kaza nedeniyle araç oluşan hasar bedelinin poliçe kapsamında sigorta şirketi tarafından ödenmesi için Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti'ne başvurulduğu, başvurunun kabulüne dair Hakem Heyeti Kararına dayanılarak eldeki dosyada ihtiyati haciz talep edildiği anlaşılmaktadır.

Dava konusu talep haksız fiil neticesinde uğranılan zararın tazminine yönelik olup, haksız fiilden kaynaklanan uyuşmazlıklarda haksız fiil tarihinde zarar ve tazminat ödeme sorumluluğu muaccel hale gelmektedir.

Talep konusu Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem Heyeti kararı kesinleşmediği için ilam mahiyetini haiz değil ise de, İİK'nın 257. maddesi uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcu söz konusu olup, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yasanın aradığı yaklaşık ispat şartlarının oluştuğu anlaşılmakla, 21.07.2023 tarihli karar ile konulan ihtiyati haczin kaldırılması hatalı bulunduğundan davacı tarafın istinaf isteminin kabulü ile karar kaldırılarak takdiren %15 teminat karşılığı ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Bu durumda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.