İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/414 K.2025/1473

Taraflar arasındaki davadan dolayı İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 02/11/2022 gün ve 2021/257 Esas - 2022/747 Karar sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye...... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili, 09.06.2020 tarihinde, bir kısım davacıların murisi ...’ın işleteni, davalı ...

A.Ş.'nin ZMMS sigortacısı, davacılar ... ve ...'ın murisi ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile davalı ...Sigorta'nın ZMMS sigortacısı, dava dışı ...’in işleteni olduğu ... plakalı araçların karıştığı trafik kazasında, ...’ın ve ...’ın vefat ettiğini, ayrıca muris ...'a ait araçta kazadan dolayı değer kaybı meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde karşı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğunu iddia ederek,

belirsiz alacak davası niteliğinde olmak üzere, 1.000,00 TL değer kaybı zararının davalı ...Sigorta A.Ş.'den, ayrıca her bir davacı için 1.000,00’er TL destekten yoksun kalma tazminatının da her iki davalıdan temerrüt tarihlerinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekili, 29.03.2022 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile, davalı ... A.Ş. yönünden dava değerini müteveffa ... miraçılarından davacı ... için 224.474,77 TL, davacı ... için 65.832,50 TL, davacı..... için 14.760,44 TL, davacı ..... için 12.024,43 TL, davacı..... için 9.031,63 TL; Müteveffa ... mirasçılarından davacı ... için 154.913,48 TL, davacı .... için 205.954,28 TL'ye yükseltmiştir.

CEVAP

Davalı ...Sigorta AŞ vekili, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili, davacıların başvuru şartını yerine getirmediğini, müteveffa ...'ın sigortalı aracın işleteni konumunda olması sebebiyle mirasçılarının destekten yoksun kalma tazminati talep edemeyeceklerini, müteveffa ...'ın eşi ve çocuklarından başka anne-babasının yaşayıp yaşamadığının tespit edilmesi gerektiğini, müteveffaların kaza sırasında emniyet kemeri takıp takmadıklarının tespit edilmesi, takmamış olmaları halinde müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin değer kaybı zararlarından sorumlu olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, Kula Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2020/818 soruşturma dosyasında alınan ATK Trafik İhtisas Dairesi raporuna göre, müteveffa sürücü ...'ın kazanın meydana gelmesinde asli derecede kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ...'in kusurunun bulunmadığı, 14.04.2016 tarih ve 6704 sayılı kanunun 4. Maddesi ile değişik 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 92/g.

Maddesi gereğince hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamı dışında olduğu, kazanın oluşumunda bir kısım davacıların murisi olan ...'ın asli ve tam kusurlu olduğu, bir kısım davacının murisi olan ...'ın ise bu aracın işleteni olduğu, araç işleteni ve sürücüsünün kusuruna denk gelen maddi tazminat istemlerinin ZMSS poliçesi kapsamı dışında olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacılar vekili, ilk derece mahkemesince davanın reddi sebebi olarak müteveffa sürücü .....'ın asli kusurlu olmasının gösterildiğini, dosya kapsamında mahkeme tarafından temin edilen bir kusur raporunun mevcut olmadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini, kaza yerine sonradan gelen trafik ekiplerinin, kendilerince tutanak düzenlediklerini, tutanağa göre kaza yerine varıldığında kaza yerinde kimse bulunmadığını ve hastaneye sevklerinin yapılmış durumda olduğunu, Kula Trafik Denetim Amirliği'nce salt şekli bir tutanak tanzim edildiğini, davalının beyanlarının aksine olayın en yakın tanıklarının da trafik ekipleri olmadığını,

trafik kazası tespit tutanağında müteveffaya yükletilen kusur oranının kabulünün mümkün olmadığını, müteveffanın kendi sol tarafı ile önündeki giden araca arkadan çarpması ve bu çarpmanın etkisiyle ölümlü bir trafik kazasının meydana gelmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, tutanakta yer alan çarpma ve durma noktaları incelendiğinde karşı aracın şerit ihlali yaptığı, hatalı sollama ile kazaya sebebiyet verdiği ve kazada asli kusurlu olduğunun anlaşılacağını, arkadan çarpan bir aracın yönünün değişmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

mahkeme tarafından Manisa Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak yapılacak keşif akabinde karar verilmesi gerektiğini, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun doğduğu zorunlu mali sorumluluk sigortasının kusur sorumluluğa değil, KTK'da yer alan kusurdan bağımsız tehlike sorumluluğuna dayandığını, sigortalının işleten olması ve trafik kazası sebebiyle bir bedensel ya da eşya zararının doğması sorumluluk için aranan ve yeterli olan koşullar olduğunu; kararı kabul etmemekle birlikte dava değerinin salt davalı ...

A.Ş. yönünden artırıldığını, davalı......Sigorta A.Ş. yönünden davanın değerinin 1.000,00 TL olduğunu, bu nedenle red vekalet ücretinin de 1.000,00 TL olması gerekirken 9.200,00 TL hükmedilmesinin hatalı olduğunu, dosyada destekten yoksun kalma tazminatı yönünden bir değerlendirme yapılmadığını belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 53. maddesi (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 74. md.) gereğince; hukuk hakimi, kusurun bulunup bulunmadığı ve oranına ilişkin ceza mahkemesi kararı ile bağlı olmadığı gibi, kusura ilişkin saptamaya dayanan beraat kararı ile de bağlı değil ise de; hukuk hakimi, ceza mahkemesince belirlenmiş ve kesinleşmiş olan maddi olgu ile bağlıdır.

Somut olayda mahkemece, kusur raporu alınmaksızın soruşturma dosyasında ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan, müteveffa sürücü ...'ın tam kusurlu olduğu yönündeki rapor benimsenerek hüküm kurulmuştur. Oysa ki, soruşturma dosyasında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiğinden, kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunmadığı için, müteveffa sürücünün eyleminin hukuka aykırılığı yönündeki tespit hukuk hakimini bağlamaz.

Kazaya karışan aracın müteveffa işleteni ve müteveffa araç sürücüsünün mirasçıları olan davacılar vekili de müteveffa sürücünün kazada hiç kusurunun bulunmadığını iddia etmiştir.

Mahkemece soruşturma dosyasındaki delilleri ve alınan bilirkişi raporunu, kaza tespit tutanağını ve dosyadaki delilleri irdeleyen bir kusur raporu alınarak ortaya çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, davanın esasına doğrudan etkili bu delil yerine getirilmeksizin takipsizlik kararı ile sonuçlanan soruşturma dosyasında alınan bilirkişi raporuna göre karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

Bu durumda, ilk derece mahkemesince tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdiği deliller toplanmadan ve deliller değerlendirilmeden karar verildiğinden, istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.