İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/465 K.2025/1486

İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 22.09.2022 tarih 2021/1006 Esas 2022/806 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin....Şti'den alacaklı olduğu 420.000-TL karşılığı için 3 adet çek aldığını, söz konusu bu 3 adet çekten 130.000,00-TL bedelli olanının....şirketine ait olup, vade tarihinin 28.05.2021 olduğunu, müvekkil şirket yetkilisinin çekleri ciroladığını, ancak şirket kaşesini basmadan önce çantasına koyduğunu, sonra çantasından alarak cebine koyduğunu hatırladığını, çekleri kullanmak için aradığında ise bulamadığını, müvekkilinin karakola giderek şikayetçi olduğunu ve çek zayi davasını açtığını,

İzmir 7.ATM'nin 21/315 E sayılı dosyasında Mahkemenin çekin ibrazı yapıldığından ve şirket yetkilisi tarafından dava açılmadığından bahisle usulden red kararı verildiğini, çeki ibraz edenin davalı olduğunu, müvekkilinden sonra cirosu olan davalı ile müvekkilinin hiç bir ilişkisi bulunmadığını belirterek, davaya konu çekin müvekkil şirkete ait olduğunun tespiti ile birlikte istirdatını istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili, dava konusu çekin dava dışı ... Şirketi tarafından ... Şti'ne avans çeki olarak verildiğini ve çekleri elinde bulunduran dava dışı ....tarafından da işbu çek ve yargılamaya konu olmayan diğer iki çekin müvekkiline ciro edilerek verildiğini, davacının bir takım soyut iddialar ile müvekkilinin kötü niyetli olduğunu iddia ettiğini, çekin müvekkil tarafından Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün 2021/2811 E sayılı takip dosyası ile icraya konulduğunu,

yine işbu çek yönünden dava dışı ....Şirketi tarafından Ödemiş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 2021/332 E. Sayılı dava dosyası ile menfi tespit davası açılmış ve yine davalı firma ile organik bağı olan dava dışı ...Şirketi tarafından Ödemiş İcra HukuK Mahkemesi'nde 2021/176 E. Sayılı dava dosyası ile borca itiraz davası açıldığını, işbu davaların dahi davacı şirketin kötü niyetli olduğunu, dava dışı ...'ın haksız ve gerçeğe aykırı beyanları nedeniyle Turgutlu CBS'nin 2021/6008 soruşturma dosyası ile soruşturma yürütüldüğünü belirterek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu çekin keşidecisinin .... A.Ş, lehdarının .... Şti olduğu, lehdar tarafından çekin ...'a ciro edildiği, ...'ın çeki ...'a ciro ettiği,...'un çeki....Şirketine ciro ettiği,....

Şirketin de çeki....Şirketine ciro edildiği, çekin bankaya ibrazında karşılığının bulunmadığı ve İzmir 7.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/315 E sayılı dosyasından verilen ödeme yasağı nedeniyle çekin iade edildiği, davacı ...Şirketi'nin sözkonusu çekte ciranta olarak yer almadığı, ciranta olarak dava dışı ...'ın yer aldığı, dava dışı ... davacı şirketin ortağı ise de, çekteki cironun şirket adına yapıldığına dair şirket kaşe veya imzasının bulunmadığı ve ... imzasıyla çekin ciro edildiğinin anlaşıldığı, buna göre davacı ....

Şirketi'nin aktif dava ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, zayi nedeniyle, İzmir 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/1315 E sayılı dosyasında açılan davanın da husumet nedeni ile reddedildiğini, 7.ATM'nin 2021/315 E., 2021/594 K sayılı dosyanda şirket yetkilisi ... tarafından açılan davanın, şirket tarafından açılması gerektiği için husumet nedeniyle davanın reddedildiği, bu sebeple davanın şirket yetkilisi adına değil, şirket adına açıldığı bu kez de yerel mahkemece müvekkil şirketin çekte cirosu bulunmaması nedeniyle husumet yokluğundan reddedildiği, her iki mahkeme kararının birbiri ile çelişkili olduğunu, ...'ın....

Şti'nin yetkilisi olduğunu, müvekkili ile hiç bir ilişkisi olmayan kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçtiği ve muhatap bankaya ibrazı ile karşılığının tahsili ile müvekkil şirketin mağduriyetine sebep olduğunu belirtmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK 792. maddesi uyarınca çekin istirdatı istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davacının aktif husumeti bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. 6102 Sayılı TTK’nın 792. Maddesi uyarınca çekin herhangi bir suretle hamilin elinden çıkması halinde, çek eline geçen yeni hamilin ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde çeki geri vermekle yükümlü olduğu, buna göre ispat yükünün çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının bu hususların yanı sıra ayrıca davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ileri sürüp kanıtlaması gerekmektedir.

Somut olayda uyuşmazlık konusu çekin vade tarihinin 28.05.2021 olduğu, Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen yazı yanıtında ise 27.05.2019 tarihinden itibaren şirketi münferiden temsil ve ilzama yetkili kişinin dava dışı ... olduğu davanın açılması amacıyla vekile verilen vekaletnamede de şirket yetkilisinin...olup, dava konusu çekte davacı şirket yetkilisinin isim ve imzası ile şirket kaşesinin bulunmadığı anlaşıldığından yerel mahkemece davacı şirketin aktif husumetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilerek, yerinde görülmeyen davacı vekilinin istinaf itirazının HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.