İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/684 K.2023/797

İzmir 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 03.02.2023 tarih 2021/875 Esas 2023/84 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, ... ortağı olan çiftçilere tarımsal faaliyetlerini sürdürebilmek amacıyla, ürün ve ilaç esteğinde bulunmakta,ihtiyaç duyulan tarımsal ürünleri satmakta, piyasada diğer kredi veren kuruluşlardan çok daha düşük faizlerle üyelerine kredi verdiğini, davacı kooperatifin müvekkili ile davalı arasında 22/09/2016 tarih 1546 sayılı sözleşme ile Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Genel Sözleşmesi imzalanmıştır.

Ancak bu sözleşme kooperatif evrakları arasında maalesef bulunamamıştır. Ancak bu sözleşmeye dayanarak davalı 27035, 27100, 27103, 27196, 27265, 27282, 27346, 27408, 27428, 27488, 27501, 27520, 27560, 27579, 27587, 27634, 27640, 27684, 27736, 27743, 27760 no'lu senetler ile davacı müvekkilinden çeşitli ürünler ve kredi aldığını ancak vade tarihinde borcunu ödemediğini, senetlerin hepsinde davalının imzasının mevcut olduğunu,

ayrıca geçmiş dönem kooperatif yetkilileri hakkında yürütülen savcılık soruşturma evrakları içerisinden taraflarınca evrak taraması yapılarak kooperatif evrakları arasında davalının imzalarının bulunduğu faturalar ve davalının eşi ...'nın imzasının bulunduğu stok çıkış fişinin mevcut olduğunu, müvekkili adına arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak müvekkili ile davalı arasında anlaşma sağlanamadığını, davalının senetler ve diğer alacağı belgeleyen evraklar nedeniyle müvekkiline, 19/11/2021 tarihi itibariyle, 43.583,40-TL borçlu olduğunu,

ana para borcu ve faiz hesaplanırken sözleşme maddeleri gereğince hesaplama kooperatif otomasyon sistemi tarafından sözleşmeye uygun olarak ve değişen genelge faizleri oranları dikkate alınarak yapıldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 43.583,40 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek %29 genelge faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, aleyhlerine açılan davayı kabul etmediklerini, dava konusu yapılan borç senetlerinin hukuka aykırı ve sahte olarak düzenlendiğini, davalı adına sahte imza atılarak borçlandırıldığı, dava konusu alacağın mükerrer istenen bir alacak olabileceğini, bu nedenle derdestlik itirazında bulunduklarını, senetlerin düzenlendiği tarihte Kooperatif Müdürü olan ... ile yetkili Ziraat Mühendisi olan ... ortaklardan teminat olarak aldıkları senetleri kullanarak,

sahte işlemler yapmış, zimmet ve görevi kötüye kullanma suçlarını işlemiş, kooperatife de büyük miktarda zarar verdiklerini, bu şahıslarla ilgili soruşturma Menderes Cumhuriyet Savcılığının 2019/193 sayılı soruşturma dosyasında devam ettiğini, soruşturma sırasında alınan 16.03.2020 tarihli raporda.

Kooperatif Müdürü ve Ziraat Mühendisinin ortak olmayanlara açıktan mal sattıkları, paraların ödenmemesi sonucunda ortaklara fatura edilerek ortakların borçlandırıldığı sabit olduğunu, davalının besi hayvanı yetiştiren bir çifçi olduğunu, borç senetlerine bakıldığında alanıyla hiç ilgisi olmayan gübre, tohumluk, Zirai alet, sera naylonu gibi hiç ilgisi olmayan borçlandırmalar yapıldığının görüldüğünü, nakit ödemelerle ilgili borçlandırmalar da da müvekkilin hesabına yapılmış havale olmadığı halde borç hanesine yazıldığını, müvekkil 27.11.2017 2017.11.000421 nolu fişle tüm borçlarını kapattığını,

dava konusu yapılan senetlerdeki miktarları karşılayacak fatura, depo çıkış fişi ve ihtiyaç cetveli olmadığı, senetlerde belirtilen mal ve hizmetlerin müvekkile teslim edilmediği davacı kooperatif kayıtlarıyla sabit olacağını, kabul anlamına gelmemesi kaydıyla istenen faiz oranına da itiraz ettiklerini, istenen faiz oranının fahiş olduğunu, dava dayanağı belgelerdeki imzaları ve istenen faizi, faiz oranını kabul etmediklerini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dosyanın 06.10.2022 tarihli duruşmasına davacı vekilinin katılmayarak mazeret de bildirmemesi nedeniyle işlemden kaldırıldığı, işlemden kaldırılma tarihi olan 06.10.2022 tarihinden itibaren aradan 3 ay geçmiş olmasına rağmen dava taraflarca takip edilip yenilenmediğinden 6100 s. HMK.nın 150/5. maddesi uyarınca davanın 03/02/2023 tarihi itibariyle davanın açılmamış sayılmasına, esas defterindeki kaydın bu şekilde kapatılmasına,

Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkere yazılmasına karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, 1585 Sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu 19.madde gereği davacı kooperatifin her türlü harçtan muaf olmasına karşın mahkemece verilen kararda 179,90 TL harç ödemesine karar verilmesinin kanuna aykırı olduğunu, davalının kooperatif tarafından aleyhine başlatılan Menderes İcra Müdürlüğü'nün 2020/261 sayılı icra takibine itiraz ederek takibi durdurduğu,

bu nedenle davacının alacak davası açmak ve öncesinde arabuluculuğa başvurmak zorunda kaldığını, davalının bu aşamalarda davacı ile sulh olmayarak davacıyı dava açmak zorunda bıraktığını, ancak yargılama sırasında yapılandırma konusunda genelge yayınlanınca ödeme talebi ile yapılandırma başvurusunda bulunduğunu ve yapılandırma başvurusu esnasında alacak davası nedeniyle herhangi bir vekalet ücreti talepleri olmadığını kabul ettiğini, tarafların aralarında sulh olduklarını,

davacının kredi kullanımı ve davacıdan mal alması sonucu oluşan borcunu inkar ederek ödemekten kaçınan yapılandırma konusunda genelge yayınlandığında ise borcunu kabul ederek yapılandırmaya başvuran ve sonrasında indirimli olarak borcunu ödeyen davalı yüzünden zarara uğradığını, bu nedenle davacı kooperatif aleyhine arabuluculuk ücretine ve yargılama giderine hükmedilmesinin somut durum dikkate alındığında hukuka aykırı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki 22.09.2016 tarihli Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Genel Sözleşmesi'ne dayalı olarak davacı kooperatifin davalıdan alacak istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

İDM'ce açılan işbu alacak davasında yargılamaya başlanıldığı, ön inceleme tutanağının tanzim edilmesinden sonra taraflarca takip edilmeyen davanın mahkemenin 3 nolu oturumunda HMK 150.maddesi gereğince 06.10.2022 tarihinde yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği,

işbu kararı müteakip davacı vekili tarafından tarafların 15.09.2022 tarihinde mahkeme dışı sulh oldukları, davaya devam edilmeyeceği ve davalıların vekalet ücreti talepleri olmadığını belirtir dilekçesi ve ekinde ... ve ... isim ve altında imza içerir tutanak başlıklı belgeyi ibraz ettiği, "TUTANAKTIR" başlıklı belge içeriğinde "Kooperatif ortağı....1033 nolu ...'nın...İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/875 Esas sayılı dosyaları 2022 yılı Kurumsal Yapılandırmadan faydalanarak 15.09.2022 tarihinde defaten senet borçlarının kapatılması sebebiyle;

devam etmekte olan davalara devam etmeyeceğimizi, vekilimiz olan Av. ...'a talimat vereceğimizi ve bu davalar ile ilgili 2324 Sayılı ...'nden dava vekalet ücreti istemeyeceğimizi, takip edilen davaların vekalet ücretini kooperatif avukatı ...'ya elden teslim edeceğimizi, vekalet ücreti ödemesinden sonra dosyaların kapatılacağını biliyor, kabul ve taahhüt ediyoruz" şeklinde tanzim edildiği, Mahkemece 03.02.2023 tarihinde dosyanın işlemden kaldırılma tarihinden itibaren üç aylık yasal süre geçmesine rağmen dava yenilenmediğinden davanın 03.02.2023 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına karar verildiği görülmüştür.

Öncelikle 1581 Sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu'nun 19.maddesi gereğince davacı kooperatifin harçtan muaf olduğu gözetilmeksizin mahkemece verilen kararda bakiye 179,90 TL harcın davacıdan tahsiline karar verilmesi yerinde olmamıştır.

Öte yandan davacının işbu alacak davasında davanın açılmasına sebebiyet vererek daha sonra kurumca yapılan yapılandırma hükümlerinden istifade etmek suretiyle tarafların mahkeme dışı sulh olarak davalı yanca davacı kooperatife ödemede bulunularak, davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen "TUTANAKTIR" başlıklı belgenin davacı vekilince karar tarihinden evvel dosyaya ibrazla durumun bildirilmiş olduğu görülmekle, davacı vekilinin arabuluculuk ücreti yönünden de istinaf istemleri yerindedir.

Bu durumda, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.