İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/737 K.2023/819

İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 01.03.2023 tarih 2023/136 D.İş 2023/136 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili, müvekkil bankaya, tahsilinde ve tahsil edildiği oranda kredi borçlarından mahsup edilmek üzere karşı taraf borçlulardan ... San. Tic.

A.Ş. tarafından, 22.12.2015 tanzim, 14.02.2023 vade tarihli, 11.000.000,00 TL bedelli bononun ciro edilerek müvekkili bankaya teslim edildiğini, söz konusu bononun vadesinin gelmesine rağmen ödenmediğini, müvekkili banka tarafından yapılan araştırmalar neticesinde, konkordato talebi reddedilen ve haklarında verilen tedbirler kaldırılan borçluların ödeme güçlüğü içinde oldukları ve mallarını kaçırma girişiminde bulunduklarının tespit edildiğini, kredilerin geri ödenmesinde borçluların temerrüde düşmesi sebebiyle, borçlu şirketin müvekkili banka nezdindeki kredi hesaplarının 19.08.2020 tarihinde kat edildiğini,

bu kapsamda borçlu ile müteselsil kefillere ve ipotekli taşınmaz malikine 20.08.2020 tarihli hesap kat ihtarnamesi gönderildiğini, senedi keşide eden ...'un 15.05.2020 tarihinde vefat ettiğini, mirasçıları ..., ... ve ...'a 17.09.2020 tarihli hesap kat ihtarnamesi keşide edildiğini, kullandırılan kredilerin teminatında bulunan toplam 8.000.000,00.-TL tutarındaki limit ipoteğine ilişkin 3 adet ipoteğin İzmir 11. İcra Müdürlüğü'nün 2020/8734 E. sayılı ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip dosyasına konu edildiğini, Karşıyaka'da bulunan ipotekli taşınmazın 3.650.000,00.-TL bedelle 3. kişiye.

Bayraklı'da bulunan 2 adet ipotekli taşınmazın 3.000.000,00'er TL bedelle alacağa mahsuben banka adına ihale edildiğini, ancak borçlular tarafından ihalenin feshi davaları açıldığını, bu davaların derdest olduğunu, borçlular tarafından 16.10.2019 tarihinde İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/481 E. sayılı dosyası ile konkordato başvurusunda bulunduklarını, mahkeme tarafından borçluların konkordato taleplerinin kabulü ile tasdikine 30.12.2021 tarihinde karar verildiğini,

ancak yerel mahkeme kararının İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nce istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak borçluların konkordato taleplerinin reddine ve tüm tedbir kararlarının kaldırılmasına karar verildiğini iddia ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, şimdilik 11.000.000,00 TL alacağın tahsilini sağlamak için borçluların borca yeter menkul ve gayrimekul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulü ile, borçlular aleyhine düzenlenen kambiyo senedine konu alacağa ilişkin ... San. Tic. Ltd. Şti. için toplam 6.000.000,00 TL bedelli ipotek, ... San. Tic.

A.Ş. için ise 2.000.000,00 TL bedeli ipotek verildiği görülmekle, Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 20.01.2023 tarih 2021/2 Esas sayılı kararına istinaden talebin kısmen kabulü ile yukarıda ismi yazılı borçluların borcunun vadesinin geldiği anlaşıldığından 3.000.000,00 TL alacağı karşılayacak miktarda haczi caiz taşınır ve taşınmaz malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının kanun dahilinde İİK'nun 257/1. maddesi uyarınca ihtiyaten haczine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

karşı tarafın ve 3. şahısların muhtemel zararlarına karşılık olarak (% 15) oranında takdir olunan 450.000,00 TL nakit veya kesin ve süresiz bir banka teminat mektubunun ibrazında kararın yerine getirilmesi için bir örneğinin İcra Müdürlüğü'ne tevdii edilmek üzere talep eden tarafa verilmesine karar verilmiştir.

Karara karşı ihtiyati haciz talep eden/alacaklı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati haciz talep eden/alacaklı banka vekili, 11.000.000,00 TL alacaklarının tahsilinin sağlanması için borçlular hakkındaki ihtiyati haciz taleplerinin ilk derece mahkemesince 8.000.000,00 TL'lik kısmının reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını, müvekkili bankanın işbu alacağının kaynağı olan kredi hesapları kat edilmekle, alacağın muaccel hale geldiğini, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için aranan yasal koşulların mevcut olduğunu, kambiyo senetlerinin sebepten mücerret olduğunu, ilk derece mahkemesince yoruma dayalı olarak 11.000.000,00.-TL bedelli kambiyo senedinin,

ipoteklere konu kredi sözleşmesi ile bağdaştırılması ve senet bedeli kadar ihtiyati haciz kararı tesis edilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, taşınır ve taşınmaz rehninin, davalı borçlular hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesine engel olmadığını, ihtiyati haciz kararındaki tespitin tam aksine tüm ipoteklerin ... A.Ş. lehine tesis edildiğini, ... Ltd.Şti. lehine tesis edilmiş ipoteğin mevcut olmadığını, asıl kredi borçlusu ...

A.Ş.'nin borcunun teminatı olmak üzere verilen toplam 8.000.000,00.-TL limitli ipoteğin davalı diğer borçlu/kefillerin kefalet borcunun teminatı olmadığından, taşınmaz ipoteğinin müteselsil kefiller hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesine engel olmadığını, kredi borçlusu ...

A.Ş.'nin borcunun teminatı olmak üzere verilen yukarıda belirtilen ipoteklerin, diğer borçlu müteselsil kefillerin kefalet borcunun teminatı olmadığını belirtilerek ilk derece mahkemesi kararının 11.000.000,00.-TL alacaklarının tahsilinin sağlanması için borçlular hakkında ihtiyati haciz talebinin 8.000.000,00.-TL tutarındaki kısmının reddine dair verilen kararın kaldırılarak, talebin tamamının kabulü ile ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

İİK'nın 257/1. maddesi gereğince rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İİK'nın 258/1 maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yaklaşık ispat yeterlidir.

Somut olayda ihtiyati haciz talep eden ... A.Ş. ile karşı taraf ... San. ve Tic. A.Ş. arasında imzalanan kredi sözleşmelerine istinaden kredi açılarak kullandırıldığı, karşı taraf ... ve ... Ltd. Şti.'nin ise kredi sözleşmelerini müşterek borçlu-müleselsil kefil sıfatıyla imzaladıkları; bu kredilerin teminatını teşkil etmek üzere, ... Ltd. Şti'ye ait ... İli, ... İlçesi, ... Mah. ... Ada, ... Parsel ... ve ... nolu bağımsız bölümler üzerinde ayrı ayrı, banka lehine 03.04.2018 tarihli 3.000.000,00'er TL bedelli 1. derecede ipotekler tesis edildiği; ayrıca ...'a ait ... İli, ... ilçesi, ... Mah. ... Ada, ... Parsel ... nolu bağımsız bölüm üzerinde, banka lehine 03.04.2018 tarihli 2.000.000,00 TL bedelli 1. dereceden ipotek tesis edildiği anlaşılmıştır.

Alacaklının müteselsil kefillere başvurma koşullarının düzenlendiği 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 586. maddesine göre, kefil, müteselsil kefil sıfatıyla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girmeyi kabul etmişse alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebilir. Ancak, bunun için borçlunun, ifada gecikmesi ile ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir. (Uygur, Turgut.

6098 Türk Borçlar Kanunu Şerhi, Ankara, Nisan 2012, Cilt II. s. 2541). Madde metninden de anlaşılacağı üzere, TBK'nın yürürlüğe girmesinden önce asıl borçluya başvurulmadan müteselsil kefile gidilebilmesi mümkün iken, TBK'nın anılan düzenlemesi ile bu artık mümkün olmamaktadır. Bu itibarla, müteselsil kefil yönünden talepte bulunabilmek için öncelikle asıl borçluya kat ihtarının tebliği gerekmektedir (Yargıtay 11. H.D'nin 2016/11919E, 2016/8568K).

Asıl borçluya kat ihtarının tebliği yeterli olup kefile ayrıca kat ihtarının tebliği gerekmemektedir.

Somut olayda, alacaklı bankaca, kullandırılan krediye istinaden 20.08.2020 tarihli kat ihtarnamesi ile asıl borçlu şirket, müteselsil kefil ... Ltd. Şti. ve ...'dan (müteveffa) kat ihtarı tarihi itibariyle toplam 5.626.096,64 TL'nin tahsili istenmiş, kat ihtarı asıl borçlu şirkete ve müteselsil kefillere tebliğ edilmiştir. Müteselsil kefiller tarafından lehtarı asıl borçlu ...

A.Ş. olan 22.12.2015 düzenleme 14.02.2023 vade tarihli 11.000.000,00 TL tutarında bono düzenlendiği, bu bononun asıl borçlu şirket tarafından, ihtiyati haciz talep eden bankaya ciro edildiği anlaşılmıştır. Dava konusu kredi için müteselsil kefillere ait taşınmazlar üzerinde toplam 8.000.000,00 TL değerinde ipotek tesis edilmiştir.

Alacaklı banka tarafından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılmış, takip dosyasında asıl borç ve ferileri olmak üzere toplam 6.370.552,30 TL'nin tahsili talep edilmiş olup, alacaklı vekili talep dilekçesinde Karşıyaka'da bulunan ipotekli taşınmazın 3.650.000,00.-TL bedelle 3. kişiye.

Bayraklı'da bulunan 2 adet ipotekli taşınmazın 3.000.000,00'er TL bedelle alacağa mahsuben banka adına ihale edildiğini, ancak borçlular tarafından ihalenin feshi davaları açıldığını, bu davaların derdest olduğunu beyan etmiştir.

Alacaklı vekilince 11.000.000,00 TL tutarındaki bonoya dayalı olarak ihtiyati haciz talebinde bulunmuştur. İlk derece mahkemesince, kredi borçlusu ... San. Tic.

A.Ş. tarafından kullanılan kredilere ilişkin kredi sözleşmeleri, kefalet sözleşmeleri, kefaletin üst limit olup olmadığı, ipotekli taşınmazların satılıp borçtan mahsup edilip edilmediği değerlendirilerek istenebilecek alacak kalemleri ile müteselsil kefillerin sorumlu oldukları tutarlar yönünden gerekli belgeler temin edildikten sonra, ihtiyati haciz istemi yönünden bir karar verilmesi gerekmektedir.

Diğer bir anlatımla, her ne kadar alacaklı banka tarafından asıl borçlu ile müteselsil kefiller aleyhine 11.000.000,00 TL tutarlı bonoya dayanılarak ihtiyati haciz talep edilmiş ise de, söz konusu bononun ... San. Tic.

A.Ş.'nin kullandığı kredilerin teminatı olarak alındığı, ancak aynı kredi borcu için tesis edilen ipotekli taşınmazların icra kanalıyla satıldığı da anlaşılmakta olup, bu satışların neticesi ve satışlardan elde edilen bedelin kredi borcundan mahsubu sonucunda bakiye borcun tespiti gerekirken, mahkemece eksik inceleme ile 3.000.000,00 TL alacak yönünden ihtiyati haciz kararı verilmesi hatalı olup, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmüştür.

Bu durumda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.