İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/743 K.2025/1667

İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 23.12.2022 tarih 2018/1238 Esas 2022/1101 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ..... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, ZMMS poliçesi davalı sigorta şirketince düzenlenen, davalı ... adına tescilli ... plakalı aracın 17/01/2017 günü davalı yönetiminde trafik polisi olarak görev yapan müvekkili ...’a çarpması sonucu müvekkilinin hayati tehlike geçirecek şekilde yaralandığını, Karşıyaka 7. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2017/361 E-2018/250 K sayılı dosyasında davalının taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma suçunundan mahkum olduğunu belirterek, HMK'nun 107. Maddesi uyarınca şimdilik 10.200,00 TL maddi tazminatın müteselsilen ve müştereken davalılardan tahsiline, 300.000,00 TL manevi tazminatın davalı sürücüden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili; yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin olduğunu, ... plakalı aracın ZMMS poliçesinin müvekkili tarafından düzenlendiğini, ölüm ve sakatlık durumunda kişi başı teminat limitinin azami 330.000,00 TL olduğunu, kazanın oluşmasında sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığının ve kusur oranının, SGK’dan davacıya herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığının ve maaş bağlanıp bağlanmadığının sorulması gerektiğini, tazminata dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili; açılan davanın haksız olduğunu, davaya konu kazada müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığını, zararın sigorta tarafından karşılanması gerektiğini, sigorta şirketine başvurunun dava açma şartı olduğunu, istenen manevi tazminat tutarının fahiş olduğunu ve sebepsiz zenginleşmeye yol açacağını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı sürücü ve aynı zamanda işleten ...'nın sahibi olduğu ve 17/01/2017 kaza tarihinde yönetimindeki ... plakalı araç ile çevre yolunda görevli trafik polis memuru olan davacıya emniyet şeridi içerisinde çarptığı, kazanın oluşunda davalı sürücünün % 100 oranında tam kusurlu olduğu, Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen rapora göre davacının sürekli iş göremezlik oranının % 15.3 olduğu,

iyileşme süresinin ise kaza tarihinden itibaren 16 aya kadar uzayabileceği, bu çerçevede davacının isteyebileceği geçici iş göremezlik tazminatı tutarının 2.674,12 TL olduğu, sürekli iş göremezlik tazminati tutarının 406.996,52 TL olup, toplam zararının 409.670,64 TL olduğu, davalı sigorta şirketinin bu zararın poliçe teminat limiti olan 330.000,00 TL'lik kısmı ile sınırlı olarak olduğu,

kazanın oluş şekli, kusur durumu, kazanın gerçekleştiği tarih, davacının yaşadığı sıkıntı, iş göremezlik süresi, tarafların ekonomik ve sosyal durumları göz önüne alındığında davacının manevi tazminat talebinin 200.000,00 TL üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, hesap raporlarına itirazlarının ilk derece mahkemesince dikkate alınmadığını, manevi tazminat tutarının yetersiz olduğunu, kök rapora itirazları üzerine düzenlenen 24.05.2021, 09.03.2022 ve 08.11.2022 tarihli bilirkişi ek raporlarında müvekkilin polis olduğundan bahisle aktif dönemin 55 yaş olarak kabul edildiğini, aktif dönemin 55 yaş olarak sınırlandırılmasının rapordaki diğer hesaplama kriterleriyle de çeliştiğini, aktif dönem süresi bakımından da müvekkilinin "düz işçi" olarak kabul edilip aktif dönemin 60 yaş olarak hesaplanması gerekirken, "düz işçi" değil de "polis" olarak kabul edilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu,

davalı sürücünün müvekkilimize çarptıktan sonra, çarpışma noktasında durmadığı, kaza yerinden kaçmak için yoluna bir süre devam ettiği, ancak yolun durumu nedeniyle ilerleyemediğinden durmak zorunda kaldığı da dikkate alındığında manevi tazminatın tümden kabul edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili.

2330 sayılı yasa uyarınca ödenen nakdi tazminat miktarının hesaplama tarihine göre güncellenerek mahsup edilmesi ve poliçe limitinden düşürülmesi gerekirken güncellenmeden mahsup edildiğini, davacının memur olup geçici işgöremezlik ödeneği için hak sahibi olmadığını, yine ayrıca geçici iş görememezlik talebinin tedavi gideri sayılması sebebiyle SGK’nın sorumluluğunda olması gerektiğini, prograsif rant yönteminin esas alınmasının hatalı olduğunu, 1.8 teknik faiz kullanılarak tazminatın hesaplanması gerektiğini, davacının güncel maaş bordroları talep edilerek hesaplama yapılması gerektiğini,

bilirkişi raporunda davacının aylık gelirine ilişkin belge bulunmadığı belirtilmesine rağmen, hesaplamanın asgari ücretin 1.36 katı üzerinden yapılmasının hatalı olduğunu, 5510 Sayılı yasa uyarınca hizmet akdi ile çalıştırılanlar ile muhtarlar, ticari ya da tarımsal faaliyetlerde bulunanlar, esnaf ve sanatkar siciline kayıtlı olanların iş kazası geçirmesi durumunda istirahatli olduğu süre boyunca çalışamadıkları her gün için kısa vadeli sigorta kollarından sağlanan yardımlardan biri olan geçici iş göremezlik ödeneği ödeneceğini, memurların geçici işgöremezlik ödeneğine hak kazanamayacaklarını,

müvekkil şirketin temerrüde düşmemesi nedeniyle davacının faiz isteme hakkı doğmadığını belirtmiştir.

Davalı ... vekili. İç İşleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 01/08/2019 tarihli yazıda; davaya konu kazada yaralanan polis memuru davacıya 2330 sayılı Nakdi Tazminat kanunu uyarınca 25/12/2018 tarihinde ödenen 22.408,60 TL maddi tazminatın güncellenerek hesaplanan maddi tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, davacının 16 ayda iyileşeceğinin belirtildiği,

dosyaya davacının iyileşme sonrası sağlık durumunu gösterir kati rapor alınmadan tazminat hesabı yapıldığını, bu nedenle hatalı tutarda maddi tazminat hesabı yapıldığını, olayın olduğu gün havanın yağmurlu oluşu ve davacının her ne kadar görevli olduğunu beyan etmesine rağmen dikkatsiz ve tedbirsiz davranarak durmaması gereken yerde durarak kazaya sebebiyet verdiğini, davacının nerede görevli olduğuna dair görev belgesi alınmadığını, davacının kazadan dolayı aldığı maaşın düşmediği görevinin değişmediği,

bu yönü ile maddi zararının olmadığını, hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, hükmedilen tazminatlara işletilen faiz tutarı ve başlangıç tarihlerinin de hatalı olup, yargılama gideri ve vekalet ücretinin de hatalı olduğunu belirtmiştir.

GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın maddi tazminat yönünden kabulüne, manevi tazminat yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile oluşan davacının maddi zararından davalı sigorta şirketi ile işleten sıfatına haiz araç maliki ve sürücünün, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğu amirdir.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K.,

17. HD' nın 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K.) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanun’unun 92. maddesinin (f) bendi ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının gereği manevi tazminat poliçe kapsamı dışında olduğundan davalı sigorta şirketinin manevi tazminat talebi yönünden her hangi bir sorumluluğu söz konusu değildir.

Buna karşın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve 90. maddeleri kapsamında davacıların manevi zararından işleten sıfatına haiz araç maliki ile araç sürücüsünün, sürücünün kusuru oranında sorumludur.

Mahkemece aldırılan kusura ilişkin bilirkişi raporunun ceza dosyasında aldırılan kusura ilişkin bilirkişi raporuyla uyumlu olduğu, TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant sistemine göre tazminat hesabının yapılmasında ve kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik hükümleri uyarınca davacının maluliyet oranının tespit edilmiş olmasında isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Bu durumda, dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları delilere ve mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporlarındaki tespit ve değerlendirmelerin dosya kapsamına uygun olmasına, özellikle de mahkemece aldırılan kusura ilişkin bilirkişi raporunun ceza dosyasında aldırılan kusura ilişkin bilirkişisi raporuyla uyumlu olmasına, tazminat hesabının TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant sistemine göre yapılmasına,

davacının maluliyet oranının kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik hükümleri uyarınca tespit edilmiş olmasına, 2330 sayılı yasa uyarınca ödenen nakdi tazminat miktarının hesaplanan tazminat tutarından mahsup edilmiş olmasına, EGM Personel Dairesi Başkanlığından davacının emeklilik yaşının tespit edilip, davacının aktif dönem çalışma süresi bakımından bu tarihin dikkate alınmasına, taraflarca istinaf itirazı olarak ileri sürülen hususların mahkemece alınan ek bilirkişi raporlarıyla karşılanmış olmasına,

davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olarak belirlenmesinde, zararın poliçe kapsamı dışında kaldığının davalı sigorta şirketince kanıtlanamamış olmasına, mahkemece hükme esas alınan raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmasına, mahkemece uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine, mahkemece, manevi tazminatın takdirine ilişkin açıklanan ilkeler dikkate alınarak,

kazanın meydana gelmesindeki kusur durumu, davacının yaralanma derecesi, paranın alım gücü ve tarafların sosyal ekonomik durumu ve olayın oluş biçimi göz önünde bulundurulmak suretiyle manevi tazminata hükmolunmuş olmasına göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, istinaf itirazlarının yerinde olmadığı değerlendirilerek, yerinde görülmeyen istinaf itirazlarının HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.