İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/891 K.2025/1819

Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin 28.03.2023 tarih 2022/713 E. - 2023/190 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkili İsmail adına kayıtlı, sevk ve idaresindeki ....plakalı traktörün kasko poliçesinin davalı sigorta şirketince düzenlendiği, 22.12.2021 tarihinde sigortalı aracın tek taraflı olarak, tümsekte önünün yere çarpmasıyla zarara uğradığı, kazanın 23.12.2021 tarihinde ihbar edildiği, ancak zararın teminat dışı kaldığı gerekçesiyle tazminat talebinin reddedildiği gerekçesiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 TL maddi zararın kaza tarihi olan 22.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini istemiş, 07.01.2023 tarihli ıslah dilekçesiyle alacak talebin 39.814,38 TL'ye çıkartmıştır.

CEVAP

Davalı vekili, poliçe başlangıç tarihi ile kaza tarihi arasındaki yakınlık, istihap haddi üzerinde yük taşımak ve beyanda belirtilen kaza tarihi ile gerçek kaza tarihinin uyuşmaması nedenleriyle talebin teminat dışı kaldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, uyuşmazlık konusu sigorta poliçesinde ... nolu ...

Kooperatifi Müdürlüğünün daini mürtehin kaydının bulunduğu, bu durumda sigortalı durumda olan rehin hakkı sahibi olduğundan sigorta şirketinden tazminat talep etme hakkının da öncelikle ona ait olduğu, sigorta ettiren davacının, ancak sigortalı malın dain ve mürtehini olan ve lehine sigorta edilen kooperatifin açık muvafakatını almak suretiyle bu davayı açabileceği, öncelikle talep hakkının rehin hakkı sahibinde olması,

yani sigorta bedelinin rehin hakkı sahibine ödenmesi gerektiği durumda, rehin hakkı sahibinin muvafakatinin bulunması halinde sigortalıya sigorta bedelinin ödenebileceği, bu durumda dava açma hakkının da öncelikle rehin hakkı sahibine ait olduğu, bir dava şartı olarak aktif dava ehliyeti olan davacı sıfatının da rehin hakkı sahibinde olduğu, buna karşın somut olayda daini mürtehinin muvafakatinin bulunmadığı, bu nedenle dava şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, bir dava şartı olarak aktif dava ehliyeti olan davacı sıfatının da rehin hakkı sahibinde olduğunu, buna karşın somut olayda daini mürtehinin muvafakatinin bulunmadığı ileri sürülümüşse de Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ilamında yer aldığı üzere dava dışı daini mürtehin banka davaya muvafakat vermese bile davacının davada aktif husumet ehliyetinin bulunduğunun kabulü gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, kasko poliçesine nedeniyle hasar bedelinin tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Somut olayda, dava konusu sigorta poliçesinde dava dışı ...nolu ....Kooperatifi Müdürlüğünün daini mürtehin kaydının bulunduğundan, sigortadan tazminat talep etme hakkı da öncelikle ona ait olup, sigortalı ancak lehine rehin verilen alacaklının açık muvafakatini almak şartıyla ve kendi menfaati de zedelendiği takdirde tazminat isteme hakkına sahip olur. (Yargıtay 11. HD 24.09.2018 gün ve 2017/160 E. 2018/5626 K., 14.06.2010 gün ve 2009/430 E. 2010/6814 K., 12.10.2012 gün ve 2011/8534 E., 2012/16045 K., 08.03.2013 gün ve 2012/4175 E. 2013/4580 K.)

TTK'nun 1273. maddesi uyarınca rehinli bir malın maliki tarafından kendi adına yaptırılan sigorta alacaklı lehine yapılmış bir sigorta değilse de, sigorta tazminatı ancak o mal üzerinde rehin hakkına haiz olan alacakların muvafakatları alınmak sureti ile sigorta ettiren malike ödenir. Başka bir anlatımla sigorta süresi içinde riziko meydana geldiği takdirde, hasar bedeli, rehinli olan şeyin borcunun da bir güvencesidir. Bu anlamda sigortadan tazminat talep etme hakkı da öncelikle rehin hakkı sahibine ait olduğundan, hasar ödemesinin sigortalıya yapılamayacağı, yapılan bu ödemenin sigorta şirketini borçtan kurtarmayacağı kuşkusuzdur.

Davaya konu araca ilişkin poliçe içeriğinden dava dışı .... nolu ....Kooperatifi Müdürlüğünün daini mürtehin kaydının bulunduğu, dain-i mürtehin Kooperatifie yazılan yazı yanıtında kooperatifin davaya muvafakat etmediği belirtildiğinden davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilerek, istinaf itirazlarının HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.