İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/900 K.2025/1019

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/900 Esas

KARAR NO: 2025/1019

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 26/12/2023

KARAR TARİHİ: 19/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil Şirket --------- (Bundan böyle "Müvekkil Şirket" olarak anılacaktır.) yurtiçi ve yurtdışı taşımacılık işi ile iştigal eden, lojistik sektöründe namını duyurmuş ve tanınan saygın bir tüzel kişilik olduğunu, Davalı ---- yurtdışına mal ihraç etmek istediğinden bahisle 22 ton kese kağıdı emtiasının taşınması işi için Müvekkil Şirket ile anlaşma sağladıklarını Söz konusu hizmetlerin Müvekkil Şirket tarafından ifası için fiyat teklifleri e-mail yoluyla gönderilmiş ve yine Davalı şirket yetkilileri tarafından ilgili teklifler kabul edilmekle taşıma sözleşmesi kurulduğunu,

Söz konusu emtianın alıcısının yurt dışında bulunması nedeniyle ilgili taşımada tarafların hak ve yükümlülüklerini düzenleyen CMR Konvansiyonu uygulama alanı bulacaktır.

Eşyanın taşıyıcıya teslimi CMR Konvansiyonu md. 4 ve 5 uyarınca da taşıma sözleşmesinin varlığına karine teşkil ettiğini, Bu durumda somut olayda taraflar arasında usulüne uygun olarak kurulmuş taşıma sözleşmeleri ve ticari ilişki mevcut olduğunu, Müvekkil Şirket emtianın taşınması işini bizatihi kendisi yapmamış, Davalı Şirket ile anlaşılan şartlar kapsamında yapılması planlanan taşıma işi için alt taşıyıcı dava dışı ---- firması ile anlaşmıştır.

Bahse konu emtia ------ götürülmek üzere yola çıktığını, Müvekkil Şirket taşıma konusu emtiaları alıcıya tam, eksiksiz ve hasarsız olarak teslim etmiş ancak Davalı taraf taşıma ücretini Müvekkil Şirket'e ödemediğini, Bu nedenle Müvekkil Şirket tarafından Davalı tarafından ödenmeyen navlun ücreti için müteaddit defa talepte bulunmuş ise de Davalı Şirket herhangi bir ödeme yapmadığını, Müvekkil şirket taşıma sözleşmesinden doğan edimini taşıtan sıfatıyla eksiksiz olarak yerine getirmiş, malları alıcıya hasarsız ve eksiksiz olarak teslim ettiğini,

Davalı Şirket aleyhine--------Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını davalının takibe itiraz ettiğini, takibin durduğunu arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, tüm bu nedenlerle açılan davanın kabulüne, itirazın iptaline, takibin devamına, davalının takibe konu alacak üzerinden %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Mahkememizin yetkisiz olduğunu yetkili mahkemenin------ mahkemeleri olduğunu, müvekkil şirketin davacı şirkete borcu olmadığını borca ve ferilerine itiraz ettiklerini, müvekkil şirketle davacı şirket arasında, fatura içeriğinde belirtilen hizmete ilişkin usulüne uygun bir taşıma sözleşmesi kurulmadığını. taraflar arasında taşıma sözleşmesi düzenlenmemişse, taşıyıcının, müvekkil şirkete eşya ve taşıma hakkında yeterli bilgileri içeren bir yük senedi imzalayıp tarafımıza göndermesi gerekmektedir. davacı üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmediğini,

faturaya dayalı takibe itirazın iptali yada faturaya dayalı alacak davalarında davalı akdi ilişkiyi açıkça kabul etmemiş ise taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunduğunu ispat külfeti faturayı düzenleyen alacaklı tarafa düştüğünü, müvekkilinin icra takibinin yetkili icra dairelerinde açılmadığı gerekçesi ve davacı tarafa borcu olmadığı için itiraz etmiş olup herhangi bir kötü niyeti bulunmadığını, taraflar arasında imzalanan bir taşıma sözleşmesi bulunmadığını, davacı tarafça yetkisiz mahkemede açılan iş bu davanın öncelikle yetki itirazı kabul edilerek usulden reddine,

mahkeme aksi kanaatte ise haksız ve kötü niyetli açılan davanın esastan reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle-------- Esas sayılı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67. maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.

İİK. mad. 67/I -III, V‟de düzenlenmiş bulunan itirazın iptali davası, borçlunun itirazının hükümsüz kılınarak, itiraz ile duran ilâmsız takibe konu olan alacağın varlığının saptanarak, icra takibinin devam etmesini (ve bu suretle, takip konusu alacağın borçludan alınmasını) sağlamak amacı ile açılır.İtirazın iptali davası açılabilmesi için; a) Yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir ilamsız icra takibi bulunmalıdır.

İtirazın iptal davası, icra takibi ile bağlantılı olduğundan, davalı aleyhine yapılmış geçerli bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası dinlenmez. Yetkili icra dairesinde yapılmış usulüne uygun bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası açılamaz. Eğer, icra mahkemesince “ödeme emrinin iptaline” ya da “icra takibinin iptaline” karar verilmişse, iptal davası konusuz kalır.

b) Borçlu tarafından süresi içinde yapılmış -ve hakkındaki takibi durdurmuş olan- geçerli bir itiraz bulunmalıdır. Borçlu tarafından süresinden sonra ödeme emrine itiraz edilmiş olduğu için ya da süresi içinde olmakla beraber yanlış (yetkisiz/görevsiz) yere itiraz edildiği için takip kesinleşmisse veya takip, borçlunun itirazı nedeniyle değil de icra mahkemesinin kararıyla durdurulmuşsa bu gibi durumlarda itirazın iptali davası açmakta hukuki yarar bulunmayacaktır.

c) Alacaklı tarafından, borçlunun itirazının kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davasının açılmış olması gerekir. Alacaklının, “itirazın kendisine tebliğinden itibaren” bir yıl içinde borçlunun itiraz ettiği alacağının tespiti ve itirazın iptali dileğiyle açtığı dava “itirazın iptali” davası niteliğini taşır. Bu davanın açılabildiği, “bir yıllık süre” hak düşürücü süredir.

Bir yıllık dava açma süresinin başlangıcı, “itirazın alacaklıya tebliğ tarihi”dir. Bu halde; borçlunun itirazı, alacaklıya tebliğ edilmemişse, bir yıllık dava açma süresi işlemeye başlamayacaktır. Davacının, itirazı herhangi bir şekilde öğrenip öğrenmemesi de sürenin başlamasını gerektirmez.

İtirazın iptali istemine konu,------ Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine genel haciz yolu ile icra takibinde bulunduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği; borçlu tarafından borca itiraz edildiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği huzurdaki davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Talimat mahkemesince mahkememize sunulan Bilirkişi raporunda özetle. Davalı şirkete ait 2023 yılı ticari defterlerinin, genel olarak, muhasebenin temel kavram ve genel kabul görmüş ilkeleri ile yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun olarak tutulduğu birbirini teyit ettiği, yevmiye defterinin Türk Ticaret Kanunun 64.Madde hükümlerine göre “ kapanış tasdikinin yaptırılmış olduğu” davalıya ait 2024 yılı ticari defterlerinin,

------- kontrolünde geçen e- defter kapsamında olması nedeniyle muhasebenin temel kavram ve genel kabul görmüş ilkeleri ile Türk Ticaret Kanunu ve yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun olarak tutulduğu anlamına gelmekte olup "açılış ve kapanış onaylarının (oluşturulduğu) bulunduğu Davalı ---- incelenen ticari defter kayıtlarına göre; davacı ----- düzenlemiş olduğu dava ve takibin dayanağı ---- borcuna karşılık yapmış olduğu toplamı ----- ödeme kaydı düşüldüğünde davalının -----esas nolu icra takip dosyasının ---- borcu olduğu hususları beyan ve rapor edilmiştir.

Bilirkişi tarafından mahkememize sunulan raporda özetle.

Taraflar arasında kurulan taşıma sözleşmesine istinaden, davalının------ sattığı emtianın ------ naklivesinin davacı tarafından asıl/akdi taşımacı olarak üstlenildiği, taşınan emtianın sağlam ve eksiksiz olarak alıcısına teslim edildiğinin anlaşıldığı, davacının navlun sözleşmeye ile belirlenen 3.450,00 Euro navlun ücretine hak kazandığı ve bu tutarda takip dayanağı faturanın davalıya keşide edildiği, Davacının düzenlediği ve takipte dayandığı faturanın davacının usulüne uygun tutulan ticari kayıtlarında yer aldığı, davacının takip konusu fatura tutarı kadar davalıdan alacağının bulunduğunun kayıtlarında yer aldığı,

Davacı alacağına konu faturanın davalı tarafından bağlı olduğu vergi dairesine bildirildiği, bu hali ile davacı faturasının davalı kabulünde olduğu, Davalıya navlun hizmeti veren davacının düzenlediği ve takipte dayandığı 4.350,00 Euro fatura tutarı kadar davalıdan alacağı bulunduğu, Dosyaya sunulu----- ----- incelendiğinde davalı şirketin gönderi olduğu, alıcının----- olarak belirtildiği,

taşımaya konu emtianın baskılı kese kağıdı olarak belirtildiği anlaşıldığı davacı---- incelendiğinde, davacı tarafın ----- yılına att davalı adına kesilen toplam 1 adet faturayı bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirdiği davalı--- incelendiğinde ise yine davalı tarafın ------ faturayı bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirdiği Tarafların ilgili vergi dairelerine karşılıklı bildirilen beyanları uyumludur.

Davalı şirket davacı faturasını bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirmiştir. Bu durumda davacı alacağına dayanak faturanın davalı kabulünde olduğu sonucuna ulaşıldığı davacının takipteki asıl alacak tutarı kadar vaki itirazın iptalini talep edebileceği hususları beyan ve rapor edilmiştir.

Bilirkişi raporunda davalını davacıya ---- olduğunun tespit edildiği, davacı defterlerine göre davacının davalıdan ---- alacaklı olduğu anlaşılmıştır. Uyuşmazlığın,---- bedelli faturadan kaynaklandığı belirlenmiş olup, her ne kadar taraf defterleri arasında tam bir mutabakat bulunmasa da davalının ----- ödeme kaydının dava konusu faturaya ilişkin olmadığı 28/11/2025 tarihli bilirkişi raporunda tespit edilmiştir.

HMK’nın 222/3. maddesinde, ikinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği, ayrıca bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtların birbirinden ayrılamayacağı hüküm altına alınmıştır.

Anılan yasal düzenleme çerçevesinde, tarafların ticari defterlerinin birbirini doğruladığı, alacağa konu faturaların her iki tarafın defterlerinde de kayıtlı olduğu, ---- tarihli ek bilirkişi raporu --- tarihli kök bilirkişi raporu ile sabit olup, her iki raporun da usul ve yasaya uygun olduğu,

taraflar arasındaki ticari ilişkinin davacı tarafından ispatlandığı anlaşılmakla, usul ve yasaya uygun bilirkişi raporları hükme esas alınarak davalının dava konusu faturadan kaynaklı olarak davacıya borçlu olduğu gözetilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.İcra ve İflas Kanununun 67.maddesinin 2.fıkrası gereğince, icra tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır.

Borçlunun itirazının kötüniyetli olması ise yasal koşul değildir. İcra inkar tazminatı, aleyhindeki icra takibine itiraz eden ve işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Alacağın likit ve belli olması da gerekir.

Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte ya da bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından borcun tutarının tahkik ve tayini mümkün ise; başka bir ifadeyle borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise, alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur.

Takip talebi ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde alacak likit olduğu anlaşılmakla asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalının tahsiline ilişkin talebin kabulüne karar verilmiştir.