İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1204 K.2024/1830

İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 28/03/2024 tarih 2023/964 Esas 2024/176 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili, ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'ne, ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından çek keşide edildiğini, ancak ... Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti'in lehtar olarak gözüktüğü çeklerdeki imzaların ve ciroların sahte olduğunu herhangi bir ticari ilişki olmaksızın rızası hilafı elden çıktığını, taraflarınca İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/981 Esas sayılı dosyası ile çeklerdeki müvekkiline ait imzaların sahte oluşu, çek üzerindeki oynamalar ve ciro silsilesinin kopuk olması nedeniyle çeklerin iptali istemli dava açıldığını, davanın derdest olup, 22/09/2023 tarihli duruşmasınında taraflarına ilgili çekleri elinde bulunduran davalı ...

Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne karşı istirdat davası açmak üzere kesin süre verildiğini, davalının ...-.../...

Şubesine'ne ait ... seri numaralı 28/02/2023 tarihli 600.000,00-TL bedelli çeki elinde bulundurduğunu, davaya konu çekte ciro zincirinde kopukluk olduğunu, davacı ... şirketinin imzasının sahte olduğunu, müvekkili şirketlerin yetkilisinin aynı kişi olduğunu fakat imzaların birbiri ile uyumlu olmadığını, davalı tarafından çekin kötü niyetle iktisap edildiğini belirterek müvekkillerin borçlu olmadığının tespitine davaya konu edilen çekin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkili şirketin hiçbir şekilde davacı şirketlerden bir çek almadığını, davacı şirketlerden ... Ltd.Ştinin keşide ettiği ... ... Şubesine ait ... seri nolu ve 28/03/2023 tarihli çekin dava dışı üçüncü şahıs ... San. Ve Tic. A.Ş. tarafından ciro edilerek müvekkili şirkete verildiğini, müvekkili şirket tarafından 01/03/2023 tarihinde anılan çekin ... ...

Şubesine tahsil amacıyla ibraz edildiğini ve bankaca çekin karşılıksız olduğu ve ödemeden men kararı bulunduğu yönünde çekin arkasına şerh verildiğini, müvekkili şirketin, çekin karşılıksız olduğu ve ödemeden men kararı bulunduğunu görünce silsileden kendisine çeki veren ... San. Ve Tic. A.Ş.ye müracaat ettiğini ve yapılan görüşme sonrasında 08/05/2023 tarihinde teslim ve tesellüm tutanağı ile çeki ...

A.Ş.ye iade ettiğini, bu durumda müvekkili ile bir ticari ilişkisi bulunmayan davacı yanın müvekkili şirket kayıtlarının incelenmesi yönündeki talebinin yersiz olduğunu ve kötü niyetle ileri sürüldüğünü, davaya konu çekin karşılıksız olduğu ve ödemeden men kararı bulunduğunun 01/03/2023 tarihinde ilgili banka tarafından şerh edildiğini ve davacının bu durumu ıttıla etmesine rağmen huzurdaki davayı 14/12/2023 tarihinde açtığını, davacı yanın ileri sürmüş olduğu çekin istirdatı ve teslimi talepleri yönündeki davasını ispatlayamadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, 28/03/2024 tarihli duruşmada davacılar vekilinince taleplerinin çek istirdadı yönünde olup, menfi tespit taleplerinin bulunmadığını bildirdiği, dava konusu 28/02/2023 keşide tarihli 600.000,00 TL bedelli çekin kaybolduğu iddiası ile davacı şirket tarafından İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde hasımsız olarak çekin iptali davası açıldığı, sunulan çek örneğinde çekin son hamilinin davalı şirket görülmekte ise de, çekin cirantalardan ... San. ve Tic. A.Ş.ye iade edilmesi nedeniyle dava konusu çekin davalı şirket uhdesinde bulunmadığı gerekçesiyle davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacılar vekili, Dava konusu çekin iade edildiği belirtilen ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin davaya dahil edilmesi istenilmesine karşın, sözü edilen şirketin davaya dahil edilmediğini, usul ekonomisi ilkesi gereğince taraf değişikliği yapılması gerektiğini,İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/981 E. Sayılı açılan çek iptali davasının 21/12/2023 tarihli ara kararı gereğince davanın işbu dava davalı şirkete yöneltildiğini, davanın yanılgı ile davalıya yöneltildiği, dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığı, buna göre hâkimin karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebileceğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Dava, çekin istirdadı istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince dava konusu çekin davalı şirket uhdesinde bulunmadığı gerekçesiyle davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Somut olayda, davalı şirket tarafından, söz konusu çeki veren ... San. Ve Tic. A.Ş.ye müracaat edilerek, dava tarihinden önce, 08/05/2023 tarihli teslim ve tesellüm tutanağı ile çekin dava dışı ... San. Ve Tic. A.Ş.ye iade edildiği anlaşılmıştır.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları delilere göre, mahkemece uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, istinaf itirazlarının yerinde olmadığı değerlendirilerek, yerinde görülmeyen istinaf itirazlarının HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince reddine karar verilmesi gerekmiştir.