İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1469 K.2024/2043

Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin 23.07.2024 tarih 2024/200 D.İş 2024/203 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati tedbir talep eden (alacaklı) vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati tedbir talep eden (alacaklı) vekili, müvekkili ile karşı taraf arasında imzalanan 15.01.2021 tarihli satış sözleşmesiyle müvekkiline cam şişeler için madensuyu ve su dolum hattını devrettiği, sözleşmeye göre ancak makine gruplarının garanti edilen kapasiteye ulaşılması halinde kesin kabulün gerçekleşeceğini, söz konusu makine grubunun eksik ve ayıplı olarak teslim edilmesi nedeniyle makine grubunun ikisi için de garanti edilen kapasiteye ulaşılamadığını, söz konusu ayıplarının Salihli Sulh Hukuk Mahkemesinin 2024/19 D.İş sayılı dosyasıyla tespit edildiğini,

müvekkilin verimsiz çalışan tesis için yaptığı karşılığı olmayan harcamaların 20.135.345 TL olarak tespit edildiğini, tesisin tümü ile ayıplı olduğunun açık olduğunu, bu nedenle ödemezlik defi hakkını kullanarak teminat mektuplarının sonuncusu olan ... Bankası 10.06.2024 tarihli nolu banka teminat mektubunun ödenmesinin tedbiren durdurulmasını istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, ihtiyati tedbir talep eden tarafından ayıplı ifadan kaynaklı ödemezlik def'i kullanılarak sözleşmeye konu teminat mektubu ödemesinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasının talep edildiği, dosyadaki mevcut delil durumuna göre, sözleşmeden kaynaklı edimin eksik ve ayıplı ifa edildiğinin hiç ya da gereği gibi ifa edilmediği hususunun yargılamayı gerektirdiği, davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin uyuşmazlığın esasını çözmeye yönelik olduğu, davanın esasını çözmeye yönelik ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği, HMK'nın 389 ve devamı maddeleri gereğince ihtiyati tedbir şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı ihtiyati tedbir talep eden (alacaklı) vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati tedbir talep eden (alacaklı) vekili, 15.01.2021 tarihli satış sözleşmesi uyarınca kurulan makinelerin ayıplı olduğunu, ihtarnamesi ile ayıp ihbarında bulunduğunu,9 Eylül Üniversitesi ve Süleyman Demirel Üniversitesi'nden Uzman Görüş raporları alındığını, Salihli Sulh Hukuk Mahkemesinin 2024/19 D.İş sayılı dosyası ile makine gruplarının ayıpların tespit edildiğini, cam şişeler için madensuyu dolum hattında %32 oranında, 5 litre pet şişeler için su dolum hattında ise %43 oranında performans kaybı bulunduğunu, ayıplı ve ayıpsız tesis bedel farkları toplam 1.179.000 Euro olup, toplam kaybın 20.135.345 TL olarak tespit edildiğini,

400.000,00 EURO bedelli son taksitin ödeme tarihinin 19.08.2024 olduğunu, sözleşme gereği son taksit için ... Bankası 10.06.2024 tarihli banka teminat mektubunun ödenmesinin ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasını istediklerini, müvekkilin ödemezlik defi hakkını kullanabilmesinin tek yolu 19.08.2024 tarihine kadar bu mektup üzerine ihtiyati tedbir konularak ödenmesinin durdurulması olduğunu, esas dava görülünceye kadar müvekkilinin son taksiti de ödemek zorunda kalağını,

9 Eylül Üniversitesi'nden ve Süleyman Demirel Üniversitesi'nden ayrı ayrı Uzman Görüş raporları ve Salihli Sulh Hukuk Mahkemesinin 2024/19 D.İş sayılı dosyasındaki bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde yaklaşık ispat unsurunun gerçekleştiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati tedbir ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle talebin reddine karar verilmiştir.

HMK'nın 355. maddesi gereği istinaf incelemesi ihtiyati tedbir talep eden (alacaklı) vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar re'sen gözetilerek yapılmıştır.

İhtiyati tedbir bir dava olmayıp, geçici hukuki korumadır. İhtiyati tedbirin şartları 6100 Sayılı Hukuk Muhakemesi Kanununun 389/1. maddesinde genel olarak düzenlenmiştir. Bu yasa hükmüne göre, mevcut durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

İhtiyati tedbir isteminde davanın esası açısından haklılığın yaklaşık olarak, ispat edilmesi ve tedbirin uyuşmazlık konusu hususa ilişkin olması gerekir. Geçici hukuki koruma olan ihtiyati tedbirin, davanın yerine ikâme edilmemesi ve uyuşmazlığın esasını çözecek mahiyette olmaması, başka bir deyişle yargılamanın sonunda elde edilecek menfaatin ihtiyati tedbirle elde edilmemesi gerekir. Aksi halde ihtiyati tedbir hukuki kurumu ile getirilmesi amaçlanan hükümlerle bağdaşmayacaktır. İhtiyati tedbir şartları mevcut değilse veya yasanın öngördüğü ölçüde ispat edilememişse, ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmelidir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.