İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/360 K.2024/1199

İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 05.02.2024 tarih 2024/91 Esas 2024/95 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, Almanya'da ikamet eden müvekkilinin ...

A.Ş.'nin kurulmasında ve sonraki dönemlerinde pay sahibi olduğunu, ilerleyen zamanlarda müvekkilinin ortaklık haklarının yok edildiğini öğrenmesi üzerine İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/89 E. sayılı dosyasında dava açtığını, yapılan yargılama sonucunda davanın kabulü ile "Güncel para birimi ile 0,01 TL itibari değeri olan B Tertibi hamiline yazılı hisse senedi ve güncel para birimi ile 0,01 TL itibari değeri olan B Tertibi bedelsiz hamiline yazılı hisse senetlerine davacının pay sahibi olduğunun tespitine" dair karar verildiğini,

yapılan istinaf başvurusu sonucunda İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin 27.05.2021 tarihli 2020/217 Esas 2021/429 Karar sayılı karar ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verildiğini, temyiz yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 29.12.2022 tarihli 2021/5594 Esas 2022/9633 Karar sayılı ilamı ile kararın onanmasına karar verildiğini, kararın 29.12.2022 tarihinde kesinleştiğini, kesinleşen bu mahkeme kararının yerine getirilmemesi üzerine şirkete 06.07.2023 tarihli ihtarname gönderildiğini,

öz sermayesinin tespiti istenen şirketin "Anılan kararın muhtevası itibariyle teknik olarak infazı mümkün olmayan kararlardan olduğu" açıklamasıyla olumsuz cevap verdiğini, ilgililer hakkında savcılığa şikayette bulunduklarını iddia ederek, ... A.Ş.'nin öz sermayesinin bilirkişiler marifetiyle tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davanın talep eden tarafça ... A.Ş.'de pay sahibi olduğu, İzmir 1. ATM 2015/89 Esas sayılı davasının kabul edilerek adı geçen şirkette güncel para birimi ile 0,01 TL itibari değeri olan B tertibi hamiline yazı hisse senedi ve güncel para birimi ile 0,01 TL itibari değeri olan B tertibi bedelsiz hamiline yazılı hisse senetlerine davacının pay sahibi olduğunun tespitine karar verildiği,

kararın 29.12.2023 tarihinde kesinleştiği ancak kararın yerine getirilmediği iddiasıyla, şirketin ticari devamlılığının korunması ve diğer zorunluluk nedeniyle öz sermayesinin davacıyı ilgilendiren dönemler için pasifleriyle birlikte bilirkişiler marifetiyle tespitine karar verilmesi talebiyle hasımsız olarak açıldığı, talebin TTK 342. maddesi kapsamında kalmadığı, şirkete husumet yöneltilerek açılması gerektiği gerekçesiyle talebin usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, dava dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek, mahkemeden istemlerinin esasen bir uyuşmazlığın çözümü değil, kesinleşmiş mahkeme kararının yerine getirilmesinin zararlandırıcı sonuç doğurması tehlikesine karşılık ticaretin devamlılığı saikiyle yapılmış bir tespit istemi olduğunu, İzmir 1. ATM 2015/89 E. 2017/1069 K. sayılı ilamının Anayasa Mahkemesinin ilgili kararları neticesinde alınan bir karar olduğunu, müvekkilinin mülkiyet hakkına saldırıldığını, neye ortak olduğunu bilmenin müvekkilinin hukuki hakkı olduğunu, bu hakkı kullanırken yeniden husumet oluşturacak bir durumunun bulunmadığını,

aleyhine tespit istenen şirketin kanundan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, taleplerinin nelerin öz sermaye olup olmadığına ilişkin olmadığını, kesinleşmiş mahkeme kararı ile tespit edilen müvekkilinin ortaklığının nelere şamil olduğunu şirketin de devamlılığına zeval vermeden tespitini istediklerini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, dava dışı ... A.Ş.'nin öz sermayesinin tespit edilmesi istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince istemin TTK 342. maddesi kapsamında kalmadığı, şirkete husumet yöneltilerek açılması gerektiği gerekçesiyle talebin usulden reddine karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Türk Ticaret Kanunu'nun Anonim Şirketler ile ilgili "Ayni sermaye konulabilecek malvarlığı unsurları" başlıklı 342. Maddesinde "(1) Üzerlerinde sınırlı ayni bir hak, haciz ve tedbir bulunmayan, nakden değerlendirilebilen ve devrolunabilen, fikrî mülkiyet hakları ile sanal ortamlar da dâhil, malvarlığı unsurları ayni sermaye olarak konulabilir. Hizmet edimleri, kişisel emek, ticari itibar ve vadesi gelmemiş alacaklar sermaye olamaz.

(2) 128 inci madde hükmü saklıdır." "Değer biçme" başlıklı 343. Maddesinde "(1) Konulan ayni sermaye ile kuruluş sırasında devralınacak işletmelere ve ayınlara, şirket merkezinin bulunacağı yerdeki asliye ticaret mahkemesince atanan bilirkişilerce değer biçilir.

Değerleme raporunda, uygulanan değerleme yönteminin somut olayın özellikleri bakımından herkes için en adil ve uygun seçim olduğu; sermaye olarak konulan alacakların gerçekliğinin, geçerliğinin ve 342. maddeye uygunluğunun belirlendiği, tahsil edilebilirlikleri ile tam değerleri; ayni olarak konulan her varlık karşılığında tahsis edilmesi gereken pay miktarı ile Türk Lirası karşılığı, tatmin edici gerekçelerle ve hesap verme ilkesinin icaplarına göre açıklanır.

Bu rapora kurucular (…)(1) ve menfaat sahipleri itiraz edebilir. Mahkemenin onayladığı bilirkişi kararı kesindir." şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Somut olayda, davacı vekili müvekkilinin İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/89 E. 2017/1069 K. sayılı ilamı uyarınca "Güncel para birimi ile 0,01 TL itibari değeri olan B Tertibi hamiline yazılı hisse senedi ve güncel para birimi ile 0,01 TL itibari değeri olan B Tertibi bedelsiz hamiline yazılı hisse senetlerine pay sahibi olduğunun tespitine" karar verildiğini, kararın istinaf ve Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiğini ancak şirket tarafından kararın muhtevası itibariyle teknik olarak infazının mümkün olmadığı gerekçesiyle davacıya olumsuz cevap verdiğini iddia ederek, ... A.Ş.'nin öz sermayesinin bilirkişiler marifetiyle tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince, şirketin ticari devamlılığının korunması ve diğer zorunluluk nedeniyle öz sermayesinin talep eden tarafı ilgilendiren dönemler için pasifleriyle birlikte bilirkişiler marifetiyle tespitine karar verilmesi talebiyle hasımsız olarak açılan davanın TTK 342. maddesi kapsamında kalmadığı, adı geçen şirkete husumet yöneltilerek açılması gerektiği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Davacının iddiaları ile dayandığı belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, davacı vekilinin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.