İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/727 K.2024/853

Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin 05.03.2024 tarih 2024/178 Esas 2024/124 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, başkan ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, davalının maliki olduğu ... plakalı aracın müvekkili tarafından zmss poliçesi kapsamında sigortalandığını, 20.03.2023 tarihinde dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sol iki kapı orta kısmına çarparak hasarlandığını, tutulan tutanağa göre ... plakalı aracın sürücüsünün kusurlu olup alkollü kullandığını, müvekkili şirket tarafından karşı araç için ödeme yapıldığını, sigortalının alkollü ve asli kusurlu olup Genel Şartlar B.4 maddesi C bendine göre rücu haklarının doğduğunu, bu kapsamda başlatılan takibe haksız itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davalıya ait sigortalı aracın kullanım cinsinin hususi olup görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğu sonuç ve kanaatine varılarak davanın usulden reddine görevli mahkemenin Bozdoğan Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) olduğunun tespitine karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, dava dilekçesi içeriğini tekrar ederek mahkemece eksik ve hatalı inceleme yapılarak karar verildiğini, sigortalı araca ilişkin bilgi ve belge toplanmadan açıkça hukuka aykırı karar verildiğini, sigortalı aracın kamyon olduğunu, poliçeye göre kullanım tarzının kamyonet olarak belirlendiğini, davalının Esnaf Ve Sanatkarlar Odası'na deri aksesuar imalatı ve ticareti ibaresi ile kayıtlı bir esnaf olduğunu, buna göre aracın türü ve işin mahiyetine göre ticari nitelik taşıdığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istinaf konusu etmiştir.

GEREKÇE

Dava, zmss poliçesinden kaynaklanan karşı araç için ödenen bedelin alkol kullanımı nedeniyle rücuen sigortalıdan tahsiline yönelik itirazın iptali istemine yönelik olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın görev dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 3/k bendinde, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi "tüketici", 3/ı bendinde ise mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem "tüketici işlemi" olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanunun 73/1. maddesinde tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 83/2. maddesinde ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olması, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğine değinilmiştir.

HMK'nın 1. maddesinde de görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu, mahkemece yargılamanın her aşamasında resen gözetileceği düzenlenmiştir.

Somut olayda davacı ... vekili, müvekkili nezdinde zmss poliçesiyle sigortalı aracın dava dışı şahsa ait araca alkollü kullanımı sonucu verdiği zararın ödenmesi nedeniyle sigortalısından rücuen ödemelerin tahsili istenmektedir. Uyap sisteminden çıkartılan ruhsat kaydına göre sigortalı aracın kullanım amacının hususi olduğu belirlenmiştir.

Buna göre eldeki davada mahkemenin görevsiz olduğu, davalı ve davacı arasında düzenlenen zmss poliçesindeki aracın hususi kullanıma yönelik bir araç olduğu ve buna göre Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğuna yönelik tespiti doğru olup bu yöndeki istinaf istemi yerinde değildir. Mahkemece görevsizlik kararı verilirken aynı zamanda Bozdoğan Asliye Hukuk Mahkemelerinin (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) yetkili olduğu yönündeki tespiti yerinde görülmemiştir.

Başka bir anlatımla somut olayda davalıların savunmaları alınmamış, yetki itirazında bulunup bulunmayacağı henüz belirlenmiş değildir. Bu halde mahkemece görevsizlik kararı verilirken Muğla Asliye Hukuk Mahkemelerine (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, aynı zamanda yetki itirazı varmış gibi hareket edilerek Bozdoğan Asliye Hukuk Mahkemelerinin (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) yetkili kılınması doğru bulunmamıştır.

Yetki konusundaki ihtilafın görevli mahkemece belirlenmesi gerekmektedir.

Bu durumda, ilk derece mahkemesince verilen kararda, dava şartlarına aykırılık bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-4 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne ve ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.