İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/1493 K.2025/1613

...

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 23.09.2025

NUMARASI

2024/1058 Esas 2025/807 Karar

DAVANIN KONUSU

Zayi Belgesi Verilmesi

KARAR TARİHİ : 12.11.2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 12.11.2025

İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 23.09.2025 tarih 2024/1058 Esas 2025/807 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, başkan ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirkete ait dava dilekçesinde belirttiği ticari kayıp - defter ve belgelerin 06.11.2024 tarihinde ekteki itfaiye raporundan da görüleceği üzere müvekkili şirketin davalının fabrikasında bulunmakta iken meydana gelen yangın neticesinde yanarak yok olduğunun ileri sürerek zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince iddia ve toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; davacı şirketin faaliyetine son verdiğini, şirket defterlerinin başka firmada çıkan yangın sonucu zayi olduğunu iddia ederek açmış olduğu davada davacı tarafın defteri saklamakta özen yükümlülüğünü yerine getirdiğini ispat edemediğini, basiretli bir tacir gibi dikkat ve özeni göstermediği anlaşılmakla açılan davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, dava dilekçesi içeriğini tekrar ederek müvekkili şirket yetkilisinin defterlerinin tamamını kaybolmaktan koruduğunu, saklama yükümlülüğünü yerine getirip zarar görmeyecek yerde muhafaza ettiğini, ancak bulunduğu fabrikanın yan parselindeki fabrikada yangın sebebiyle yanarak yok olduğunu, bu durumun fotoğraflar da açık olduğunu, dinlenen tanık beyanlarınında bunları ispatlar nitelikte olduğunu, yangının mücbir sebep niteliğinde olup TTK 82/7.maddesinde buna imkan tanındığını, yangının çok hızlı yayılıp tanıkların da canlarını zor kurtardıklarını beyan ettiklerini, ilgili madde kapsamında zayi belgesi taleplerinde esneklik ilkesi gözetilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulünü istinaf konusu etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı şirketin yangın sebebiyle yanarak yok olan ticari defter ve kayıtlarının zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir. HMK'nın 355. maddesi gereği istinaf incelemesi istinafa başvuran davacı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde bildirdiği sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar re'sen gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda davacı taraf ticari defterlerinin müvekkilinin damadının fabrikasında bulunmakta iken meydana gelen yangın sonucu yanarak yok olduğunu ileri sürerek zayi belgesi verilmesi isteminde bulunmuştur. Konuyu düzenleyen 6102 sayılı TTK 82.maddesinde zayi sebepleri sayılmıştır.

Anılan bu sebepler tahdidi olarak sayılmamış ise de, yine aynı düzenlemeye göre tacirin böyle bir dava açabilmesi için yükümlü olduğu defter ve belgelerin korunması ve muhafazası için gerekli özeni gösterme yükümlülüğü aranmaktadır. Davacı taraf tacir olup TTK hükümleri uyarınca işlerini yapmakta ve belgelerini saklamakta gerekli dikkat ve özeni göstermeli ve basiretli davranmalıdır.

Kaybolma nedeni olarak herhangi bir neden ileri sürelen yangın olayının başka bir fabrikada olduğu ve defterlerinde başka yerde saklandığı ileri sürüldüğüne göre davacı tarafın kendine ait defter ve belgelerin kendine ait uygun yerlerde saklamak yerine başka kişilere ait iş yerlerinde saklaması durumunda özensiz davranıldığının kabulü gerekmiştir. Açıklanan bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun bulunmuştur.

Dosya üzerinde yapılan incelemede istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.