İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/1515 K.2025/1649

Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin 26.03.2025 tarih 2023/499 E. - 2025/303 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili ve katılma yoluyla davalılardan ... A.Ş vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, başkan .... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin vasisi olduğu kısıtlı ....'in 10 yılı aşkın bir zamandan beri fiziksel ve psikolojik sağlık sorunları yaşadığından hiç evden çıkamadığını, başkalarının bakımına muhtaç olarak yaşadığını, kendisine 10 yıldan bu yana kızı ve damadının baktığını, akli melekelerinin yerinde olmadığını, bu nedenle hak ve fiil ehliyetinin de bulunmadığını, kendisinden diğer davalı oğlu .... tarafından geniş yetkileri içerir vekaletname alındığını, bu davalının bu vekaletnameyi kullanarak kendisine tahsis edilen krediler için davacı müvekkilini taşınmazları üzerine ipotek tesis ettirdiğini,

müvekkilinin Salihli 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/148 Esas ve 2022/562 Karar sayılı ilamı ile vesayet altına alındığını ileri sürerek verilmiş olan vekaletin ve bu vekalete istinaden düzenlenen ipoteğin geçersizliği ile fekkine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı banka vekili vasıtasıyla sunduğu cevap dilekçesinde, açılan davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, borcun ifasının istendiğinde ehliyetsizliğin ileri sürülerek ifadan karşılanmak istenmesinin açıkça hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, yapılan ipotek sözleşmesi incelendiğinde müvekkili banka lehine bizzat borçlu.....'in ipotek verdiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek, davacı tarafın kesin süre içerisinde muayeneye gitmediğinden ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili ile katılma yoluyla davalılardan ....A.Ş vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, kısıtlı müvekkilinin yargılama sırasındaki sundukları dilekçe ile mevcut durum itibariyle kanser ve yatalak olup ölüm döşeğinde bulunduğunu, ambulans vb. tedbirler alınarak dahi İstanbul'da bulunan ATK'ya gidebilecek durumda olmadığını, bu nedenle ATK'ya müzekkere yazılarak mevcut hali ile Salihli'de bulunan polikliniklerde veya evinde özel inceleme yapılıp yapılamayacağının sorulmasını talep ettiklerini, ancak mahkemece bu beyanları konusunda herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın davanın reddine karar verildiğini, verilen kararın hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu,

aynı zamanda fiil ehliyeti bulunmadığına yönelik iddiaları dışında okuma yazma bilmeyen, sağır ve fiziki olarak kendini idare edemeyen kişinin noter huzurunda nasıl işlem yaptığı hususlarının da hukuken tartışılmasının gerekmesine rağmen bu konuda herhangi bir araştırma yapılmayıp, deliller toplanmadan karar verilme cihetine gidilmesinin hukuka aykırı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

Katılma yoluyla davalılardan .....

A.Ş vekili, davacı tarafça dava açılırken dava esas değeri olarak 1 TL gösterilerek açıldığını, davanın ipoteğin fekki davası olup nispi harca tabi bulunduğunu, yüksek yargı içtihatları göz önüne alındığında dava sonucunda davayı kazanan taraf vekili lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin görüldüğünü, mahkemece yapılması gerekenin eksik harcın tamamlatılması gerekirken yasaya aykırı olarak bunun yapılmadığını, dava konusunda 1 TL vekalet ücretine hükmedildiğini,

bu nedenle kararın usul ve yasaya uygun bulunduğunu ancak davanın nispi harca tabi olduğundan davacı tarafa ipotek bedeli üzerinden eksik harcın tamamlattırılarak bu bedel üzerinden davalıya nispi vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesi yönünden kaldırılmasını istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Dava, ehliyetsizlikle okur yazar olmama, sağır bulunma iddialarıyla davacı tarafın davalılardan ...'e verdiği vekaletname ile bu vekaletnameye davalı olarak ... A,Ş lehine tesis edilen ipoteğin geçersizliğinin tespiti ve fekki istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Somut olayda, davacı tarafından fiil ehliyeti bulunmaması sebebine dayalı davalı gerçek kişiye verilen geçersiz vekaletnameye istinaden düzenlenen diğer davalı banka lehine davacıya ait taşınmazların ipotek verilmesi işleminin geçersizliği ve ipoteklerin fekki talep edilmektedir. Bu bakımdan dava niteliği itibariyle fekki istenilen ipotek bedeli ipotek sözleşmelerinde açıkça belirlenmiş bulunduğundan nispi harca tabi dava türlerindendir.

Davacı taraf davayı 1 TL üzerinden harca esas değer gösterilmek suretiyle açmıştır. İlk derece mahkemesince davacının adli yardım talebi reddedilmiştir. Bu karara karşı herhangi bir yasa yoluna başvurulmamıştır.

Bu halde fekki istenilen ipotek bedelinin mahkemece belirlenmeli ve bu belgelerdeki ipotek bedeline göre eksik başvuru harcının ikmal edilmesi, Harçlar Kanunu 30 ve devamı maddelerine göre harcın eksik ödendiğinin tespiti halinde harç ikmali yoluna gidilmeli ve bunun sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken harç ikmali yapılmış varsayılarak bu konudaki eksiklik giderilmeden işin esası hakkında karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu durumda, ilk derece mahkemesince anılan eksiklikleri giderilmeden davanın esası hakkında karar verildiğinden istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-4 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.