İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/924 K.2026/131

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 24/04/2025 tarih 2024/664 Esas 2025/238 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ....A.Ş vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye .... .. tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, 19.10.2019 tarihinde davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesiyle sigortalı, sürücüsü ...., maliki .... olan .... plakalı aracın kırmızı ışıkta geçerek tam kusurlu şekilde sürücü .... idaresindeki müvekkili şirkete ait .... plakalı araca çarptığı, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere araçta oluşan hasar için 40.000,00TL, değer kaybı için 5.000,00TL ve aracın işten uzak kaldığı süre içinde uğradığı maddi kayıp için 5.000,00TL olmak üzere toplam 50.000,00TL tazminatın davalılardan alınarak davacıya verilmesi talep edilmiştir.

CEVAP

Davalılar ..... ve ... vekili, davacının alacağının Aliağa 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/170.D.iş. dosyası ile belirlendiğinden işbu davanın kısmi alacak davası olarak açılamayacağını, 30 günlük onarım süresinin gerçeği yansıtmadığını, günlük 500,00TL kazanç iddiasının yerinde olmadığını, değer kaybı tespitini kabul etmediklerini, değer kaybından ZMMS Poliçesinin sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DAİREMİZİN KALDIRMA KARARINDAN ÖNCEKİ İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davanın kısmen kabulü ile 20.000,00-TL araç değer kaybı, 3.375,00-TL ikame araç bedeli olmak üzere 23.375,00-TL’nin, 5.000,00 TL'sinin (araç değer kaybı yönünden) tüm davalılardan, 18.375,00 TL'sinin davalılar .... ve ....’dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalılar .... A.Ş. İle .... A.Ş. yönünden dava tarihinden itibaren, diğer davalılar .... ve .... yönünden kaza tarihi olan 19/10/2019 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin ikame araç bedeli talebinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalılar ... ve .... vekili, davalı .... A.Ş vekili ve davalı ....A.Ş vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

DAİREMİZİN KALDIRMA KARARI

Dairemizin 07/10/2024 tarih 2022/354 E. 2024/1669 K. Sayılı ilamı ile, somut olayda, dosya kapsamında 19.01.2021 havale tarihli ve 29.06.2021 tarihli iki adet bilirkişi raporu bulunduğu, 19.01.2021 havale tarihli bilirkişi raporunda müvekkilinin %75 oranında, davacı yan sürücüsünün %25 kusurlu bulunduğu.

29.06.2021 havale tarihli ikinci raporda ise tüm kusurun davalı araç sürücüsüne yüklendiğini, bu durumda mahkemece kazaya ilişkin Aliağa 1.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2020/568 E sayılı dosyası da getirtilip, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiği, davalı ....

A.Ş, davacı tarafa ait olan aracın İMSS sigortacısı olup, olay tarihi itibariyle davalının, ZMSS limitini aşan kısımdan ve temin ettiği İMSS poliçe limiti dahilinde sınırlı olarak sorumlu olacağı kasko sigorta sözleşmesi bir mal sigortası türü olup, hasar nedeniyle araçta oluşan değer kaybı sigorta poliçesinde açıkça güvence altına alınmadıkça kasko sigorta teminatı dışında olduğunu, yine mahkemece hatalı olarak ikame araç ücretinden tüm davalıların sorumlu tutulduğu, araçta oluşan hasar durumu dikkate alındığında, 25 günlük sürenin onarım için makul olup olmadığının araştırılmadığı,

davalı sigorta şirketlerinin poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere hasardan sorumlu olduklarına ilişkin ibarenin kararda belirtilmediği, davacı araç sürücüsünün ehliyetsiz olması nedeniyle hasarın teminat kapsamı dışında kaldığı ileri sürülmesine karşın, mahkemece bu hususta herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmadığı gerekçesiyle kararının HMK'nun 353/1-a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmiştir.

DAİREMİZİN KALDIRMA KARARINDAN SONRAKİ İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının bulunması ve bu şartın davacı tarafça yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediğinden arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesine karar verildiği, davacı vekili tarafından dava açılmadan önce davalı .... A.Ş.'ye başvuru yapılmamış olması, davalı ....

A.Ş.'ye ise usulüne uygun başvuru yapılmamış olması nedeni ile dava tarihinden itibaren faiz işletildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile. 15.000,00-TL araç değer kaybı alacağının davalılar ...., .... ve .... A.Ş. müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 48.547,92-TL araç hasar bedelinin davalılar ...., ...., .... A.Ş. ve .... A.Ş. müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı ....

A.Ş'nin poliçe limiti 36.000,00-TL ile sınırlı olarak (5.000,00-TL araç değer kaybı, 31.000,00-TL araç hasar bedeli) ile sorumlu tutulmasına, davalı ..... A.Ş.’nin ZMMS limitini aşan bakiye araç hasar bedeli 17.547,92-TL ile sınırlı olarak sorumlu tutulmasına, fazlaya ilişkin değer kaybı alacağı ve hasar bedeli alacağına yönelik taleplerin reddine, değer kaybı talebinin davalı ....

A.Ş. yönünden reddine, 2.531,25-TL ikame araç bedeli alacağının davalılar..... ve.....yönünden kaza tarihi olan 19/10/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalılar .... A.Ş. ve.....A.Ş. yönünden açılan ikame araç bedeli taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı ..... A.Ş. vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı .... vekili, müvekkili şirketin davacının kasko sigortacısı olup, imm teminatından karar verilebilmesi için müvekkil şirketin davalının kasko sigortacısı olması ve zmms limitinin üstünde kalan bir hasar olması gerektiğini, yerel mahkemece müvekkili şirketin davalının kasko sigortacısı gibi düşünerek karar verdiğini, sigortalı aracın sürücüsü Suriye uyruklu olup, ülkeye giriş tarihi ve belgeler incelendiğinde, ehliyetinin geçersiz olması nedeniyle hasar talebinin reddedildiğini belirtmiştir.

GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluşan hasar ve ikame araç bedeli ile değer kaybı bedelinin ZMMS ve İMMS poliçeleri kapsamında davalılardan tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Somut olayda, davalı .... A.Ş. kazaya karışan davacıya ait aracın İMMS sigortacısı, davalı .... A.Ş ise karşı aracın ZMM Sigortacısıdır. Dava İMMS sigortacısı .... AŞ'ye ve karşı tarafın ZMMS poliçesini düzenleyen .... AŞ'ye ile karşı aracın maliki ve sürücüsüne karşı açılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile davacının aracında oluşan maddi zarardan davalı sigorta şirketi, işleten sıfatına haiz sigortalı araç maliki ile araç sürücüsünün, sürücünün kusuru oranında sorumlu oldukları amirdir.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD' nın 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K).

Dairemizin kaldırma kararından sonra aldırılan heyet raporuna göre davalı araç sürücüsünün %75 oranında, davacı yan sürücüsünün %25 kusurlu bulunduğu anlaşılmıştır.

Toplanan tüm delillere, dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları delilere göre, yerel mahkemece dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda kusur raporları arasındaki çelişkinin ve davacıya ait araç sürücüsünün ehliyetinin bulunup bulunmadığı konusundaki tereddütün giderilmiş olmasına, davalı sigorta şirketleri arasında müteselsil sorumluluk bulunmadığının gözetilmiş olmasına, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmelerin dosya kapsamına uygun olmasına, raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmasına,

mahkemece uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, istinaf itirazlarının yerinde olmadığı değerlendirilerek, yerinde görülmeyen istinaf itirazlarının HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.