İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/2204 K.2026/119

İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ve Ödemiş 3.Asliye Hukuk Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yolu ile giderilmesi İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmiş olmakla dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ...'nin davalının ...

13/02/2019 tarihli kredi sözleşmesine binaen kefil olduğu kredinin 14.taksidinin ödenmemiş olması nedeni ile ödediği 10.349,88 TL alacağının tahsili için 29/04/2023 tarihinde Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün 2023/2637 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin davalıya 03/05/2023 tarihinde tebliğ edildiğini, davalının süresi içinde icra takibine borcu olmadığı gerekçesi ile itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, davalı tarafça borç ödenmemiş olup itirazın yerinde olmadığını, dava konusu takibe esas borcun davalının ..

Kefaleti ile ...'tan alınan 13/02/2019 tarihli kredi sözleşmesine dayandığını, davalının bu sözleşmeye binaen ....'tan 103.400,00 TL tutarında alınan krediye kefil olduğunu, bu kredinin 15/11/2022 vade tarihli geri ödemesi yapılmadığı için davacı müvekkilinin kredi borcunu ödediğini ancak söz konusu borcun davacıya geri ödenmediğini beyanla davanın kabulü ile Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün 2023/2637 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, haksız itiraz eden borçlu aleyhine takip bedelinin %20'sinden az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davanın açıldığı Ödemiş 3. Asliye Hukuk Mahkemesince 21/03/2025 tarihli 2024/446 Esas 2025/73 Karar sayılı karar ile uyuşmazlığın kooperatif kredisi nedeni ile kooperatif hesabından banka tarafından tahsil edilen bedelin kooperatif ortakları olan kredi borçlusu ve müteselsil kefillerinden rücuen tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olduğu,

davaya konu uyuşmazlığın Asliye Ticaret mahkemesinin görevi kapsamında olup HSK'nun 07/07/2021 tarihli 608 numaralı kararı ile İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çevresi İzmir ilinin mülki sınırları olarak belirlenmiş olup bu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, açılan davanın tarihinin ise 06/06/2024 tarihli olmakla Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsiz olduğu görevli mahkemenin İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

Dosyanın gönderildiği İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesince 03/06/2025 tarihli 2025/502 Esas 2025/497 Karar sayılı karar ile davacı alacağının kredi sözleşmesine kefaletten kaynaklanan alacak olduğu, Hakimler ve Savcılar Kurulu 1. Dairesi'nin finans ile ilgili açılacak davalara bakacak mahkemeler nezdinde ihtisas mahkemelerinin belirlenmesine dair 25/11/2021 tarihli ve 1232 sayılı kararı ile 15/12/2021 tarihinden itibaren

1) 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden,

2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden,

3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. maddesinde düzenlenenler hariç),

4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan,

5) 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan,

6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan,

7) 20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’dan, kaynaklanan ve Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere, İzmir Adliyesi İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesince bakılmasına karar verildiği, yapılan düzenleme gereğince 15/12/2021 tarihinden itibaren açılacak yeni dava ve işlere İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından bakılması gerektiği, davalının ....

A.Ş'den 13/02/2019 tarihinde davacı ...'nin kefaleti ile 132.000,00 TL bedelli kredi kullandığı, kredinin 14.taksinin ödenmemesi sebebi ile davacının 11/01/2023 tarihinde ...

A.Ş'ne 10.349,88 TL ödemede bulunduğu, kefaleten yapılan ödemenin tahsilinin talep edildiği, bu durum itibari ile davacı alacağının kredi sözleşmesine kefaletten kaynaklanan alacak olduğu anlaşılmakla davanın İzmir Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosunca İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevzi edilmesi gerektiği halde mahkemelerine tevzi edildiği, davaya bakma görevinin İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

Dosyanın gönderildiği İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesince eldeki davada uyuşmazlığın kooperatif kredisi nedeni ile kooperatif hesabından banka tarafından tahsil edilen bedelin kooperatif ortakları olan kredi borçlusu ve müteselsil kefillerinden rücuen tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup, davalının ....Anonim Şirketi'nden 13/02/2019 tarihinde davacı ....'nin kefaleti ile 132.000,00 TL bedelli kredi kullandığı, kredinin 14.taksidinin ödenmemesi sebebiyle davacının 11/01/2023 tarihinde ...

A.Ş'ne 10.349,88 TL ödemede bulunduğu, kefaleten yapılan ödemenin tahsilinin talep edildiği ticari davanın mahiyetinin kooperatifin kendi üyesine karşı rücu davası olması sebebi ile Koperatifler Kanunu kaynaklı ticari dava olduğu, bu itibarla genel hükümlere göre ticari dava olarak bakılması gerekmekte olup daha evvel davaya bakan İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

Dava, kooperatif kredisi nedeni ile kooperatif hesabından banka tarafından tahsil edilen bedelin kooperatif ortakları olan kredi borçlusu ve müteselsil kefillerden rücuen tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 21.maddesinin (ç) bendine göre de kesin yetki hallerinde, iki mahkeme de yetkisizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde olumsuz yetki uyuşmazlığı doğar. Yine 22.maddenin 2.bendine göre,iki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkemenin ilgisine göre Bölge Adliye Mahkemesince veya Yargıtayca belirleneceği şeklinde düzenlenmiştir.

HMK 21. ve 22. madde hükümlerine göre yargı yeri belirlenmesi için kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş karşılıklı görevsizlik/yetkisizliğe ilişkin iki mahkeme kararı bulunması ön koşuldur.

Somut olayda dava kooperatif kredisi nedeniyle kooperatif hesabından banka tarafından tahsil edilen bedelin kooperatif ortakları olan kredi borçlusu ve müteselsil kefillerden rücuen tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

HMK'nun 21. ve 22. maddelerine göre kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş karşılıklı görevsizliğe ilişkin iki mahkeme kararı bulunması yargı yeri belirlenmesi için ön koşuldur. Eldeki uyuşmazlıkta İzmir 5. ve 6. Ticaret Mahkemeleri arasında iş bölümü uyuşmazlığı bulunduğundan yargı yeri belirlenmesi için ön koşul gerçekleşmediğinden yargı yeri belirlenmesi koşulları oluşmamış ise de, görevsizlik kararı verilerek dosyadan el çekildiğinden dosyanın sürüncemede kalmaması açısından yargı yerinin belirlenmesi gerekliliği doğmuştur. Aynı mahkemeler arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi olup, iş bölümü itirazında bulunulması halinde ancak diğer mahkemeye gönderilmesine karar verilmelidir. Aksi halde davanın ilk açıldığı Asliye Ticaret Mahkemesi yetkilidir.

Açıklanan nedenlerle, İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.