İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/1708 K.2023/1631

Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/04/2023 tarih ve 2023/301 Karar sayılı ara kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin istenilmesi üzerine, Dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM; Davacının, davalı şirkete 2019 yılında 20.820 kg pamuk teslim ettiğini, borçlu-davalı şirketin pamukları kendisine iade etmediği ve borcunu da ödemediğini ve konkordato talebinde bulunduğunu, bu süreçte alınan tedbirler nedeniyle davalı şirkete dava açamadığını, icra takibinde bulunamadığını, bu süreçte davalı şirketin malvarlığının arttığını, kısmı bir ödeme yaptığını ancak bu alacaklarını karşılamadığını beyan ederek davanın kabulü ile alacaklarının tahsiline ve davalının adına kayıtlı taşınır, taşınmaz ve banka hesapları üzerine teminatsız ve dava değeri kadar ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi 14/04/2023 Tarih ve 2023/301 Esas sayılı ara kararında özetle;".. dava dilekçesi ve eklerinin ihtiyati haciz kararı verilmesi için gerekli olan yaklaşık ispat ölçüsü sağlayacak nitelikte olmadığı anlaşıldığından ihtiyati haciz talebinin reddine, " dair karar verilmiştir.

İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN

Davacı vekili istinaf talebinde bulunmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde;

-Yöredeki pamuk satışına ilişkin ticari örfün nasıl olduğu ilgili kurumlara sorulmadığını,

-Davalı şirketin mal kaçırma amacı olup bu husus kesinleşmiş mahkme kararı ile de sabitken buna rağmen ihtiyati haciz kararı verilmemesinin hukuka aykırı olduğunu,

-Alacaklı olduklarını gösterir deliller; Dava dilekçesi ekinde sunulan müstahsil makbuzlarında davalı şirkete pamuk teslim edildiği , Dosyada mevcut Rekabet Kurulu kararında da pamuk satışına ilişkin ticari örf ve adet açıklanmış, Yöredeki ticari örf( Söke Ziraat Odası, Söke Ticaret Odasından, Söke İlçe Tarım, İzmir Ticaret Borsasına sorulması ile de sabittir.) bu deliller ile alacaklı olduğu sabit iken yaklaşık ispat ölçütü gerçekleşmediği gerekçesi ile ihtiyati haciz talebinin reddi hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, alacak davasıdır.

2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 257. maddesinde, “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir: 1–Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa; 2–Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa; Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.”;

258. maddesinde, “İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir. İhtiyatî haciz talebinin reddi halinde alacaklı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir.”

265. maddesinde ise. “Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuruyla yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Menfaati ihlâl edilen üçüncü kişiler de ihtiyatî haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir.

Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder. İtiraz eden, dilekçesine istinat ettiği bütün belgeleri bağlamaya mecburdur. Mahkeme, itiraz üzerine iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra, itirazı varit görürse kararını değiştirebilir veya kaldırabilir. Şu kadar ki, iki taraf da gelmezse evrak üzerinde inceleme yapılarak karar verilir. İtiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.

Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir. İstinaf yoluna başvuru, ihtiyatî haciz kararının icrasını durdurmaz.” hükümleri yer almaktadır.

Somut olayda, davacı vekili davacının çiftçi olduğunu, davalı şirkete 20.040 kg pamuk teslim ettiğini, yörede pamuk satışında emanet usulünün uygulandığını, pamukların tesliminin yapıldığını, davalı şirketin ödeme yapmadığını, Söke 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/211 Karar sayılı dosyasında davalı şirket hakkında konkordato davasının görüldüğünü,

konkordato projesine aykırı davranılması sebebi ile konkordato talebinin reddedildiğini belirterek 20.040 kg pamuk ürünün fiili ödeme gününe en yakın tarihte İzmir Ticaret Borsasında muamele gören en yüksek son işlem bedeli üzerinden hesaplanacak bakiye net tutarın davacıya ödenmesini (24.11.2022 tarihinde yapılan 57.000 TL'lik kısmi ödeme düşülerek) ayrıca avalı şirketin taşınır taşınmaz mallarına banka hesaplarına ihtiyati haciz konmasını talep etmiştir.

Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi 14/04/2023 tarihli ara kararı ile davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine karar vermiştir. Yaklaşık ispat ölçüsü sağlayacak nitelikte delillerin sunulmadığı, ayrıca alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiği gerekçe olarak belirtilmiştir. Ancak ilk derece mahkemesi aynı tarihte görevsizlik kararı vererek dosyanın Aydın Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.

Davacı vekili ihtiyati haciz şartlarının mevcut olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Söz konusu istinaf ara kararı yönündendir. Davacı vekili yaklaşık ispatın mevcut olduğunu ,davalı şirketin mal kaçırma amacının olduğunu öne sürerek 14/04/2023 tarihli ara kararının kaldırılmasını talep etmiştir. İhtiyati haciz konusundaki incelemenin görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesi gerekir. Davacı taraf çiftçidir.

Dosyada davacının tacir olup olmadığı ile ilgili gerekli araştırmalar yapılarak davada asliye hukuk mahkemesi mi yoksa asliye ticaret mahkemesi mi görevli olduğu hususlarının netleştirilmesi, akabinde görevli mahkeme belirlendikten sonra ,görevli mahkeme tarafından ihtiyati haciz işleminin değerlendirilmesi gerekir. Nitekim asliye ticaret mahkemesi tarafından da akabinde görevsizlik kararı verilmiştir.

Görev hususu netleşmeden ve görevsizlik kararı kesinleşmeden , ilk derece mahkemesinin ihtiyati haciz işleminin değerlendirilmesi hatalı olarak görüldüğünden davacı vekilinin istinaf isteminin bu aşamadan esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulü ile 14/04/2023 tarihli ara kararının HMK 353/1-a/6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.