İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/2419 K.2023/2321

Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/08/2023 Tarih ve 2023/792 E.2023/585 K. sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

Davacı avukatı tarafından verilen dava dilekçesinde özetle;Müvekkili .. Şirketi adına davalı borçlu ... aleyhine Fethiye İcra Müdürlüğü'nün 2022/6276 Esas sayılı icra dosyasından başlatılan icra takibine davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, müvekkili ... ...

Şirketi Muğla İli ve ilçeleri ile çevre illerde gayrimenkul alım satım ve inşaat işleri yaptığını, Fethiye 2. Noterliği 12/08/2020 Tarih 05477 Yevmiye Numaralı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi neticesinde adına tescili yapılan konutlardan ekte tapu kaydı yer alan B Blok 1 Nolu Bağımsız bölümü yapım aşamasında davalı tarafa sattığını, ilgili satıştan kaynaklı müvekkilinin davalıdan 10.000 EUR alacağının mevcut olduğunu, ilgili alacak anahtar tesliminde ödeneceği sözleşme ile hüküm altına alındığını, ancak tüm talep ve ihtarlara rağmen halen ödenmediğini,

müvekkili şirket tarafından muaccel hale gelmiş alacağın tahsili amacıyla Fethiye İcra Müdürlüğü'nün 2022/6276 Esas sayılı icra dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu müvekkiline borcunun bulunmadığından bahisle borcun tamamına, faize, fer'ilere ve imzaya itiraz ettiğini, davalı tarafça ödemeye ilişkin herhangi bir belge sunulamadığını, alacağın muaccel hale geldiğini, davalı ile yapılan sözleşmede 10.000 EURO alacağın davalı tarafa anahtar tesliminde verileceğinin kararlaştırıldığını,

davalı tarafın satışa konu konuta yerleşmiş olup konutta ikamet ettiği hususu Fethiye 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/54 D.İş sayılı dosyasından yapılan 29.09.2022 tarihli keşif ile de tespit edildiğini, yine aynı keşifte müvekkili tarafından yapılan sözleşme harici iş ve işlemlerin de tespitinin yapıldığını, borçlu Bosna Hersek vatandaşı olup Almanya'da ikamet ettiğini, borçlu zamanının büyük çoğunluğunu yurtdışında geçirmekte ve zamanının belirli dönemlerinde Fethiye ilçesinde bulunduğunu, borçlunun yurtdışında ikamet etmesi ve sadece Fethiye'ye tatil amaçlı gelmesi nedeniyle elindeki malı satma, kaçırma ve kaçma ihtimalinin olduğunu,

borçlunun yabancı vatandaşı olması, mal kaçırması halinde borcun tahsil durumunun imkansız hale geleceğinden bahisle borca yeter tutarda, taşınır ve taşınmaz malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarına ihtiyati tedbir niteliğinde ihtiyati haciz konulmasını, davanın kabulü ile T.C.

Fethiye İcra Müdürlüğü'nün 2022/6276 Esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ve takibin devamına, dava değerinin %15'i olan asgari vekalet ücretinin kötü niyetli olan davalı tarafından tazmin edilmesine, kötü niyetli davalı borçlu aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi 21/08/2023 Tarih ve 2023/792 Esas, 2023/585 Karar sayılı kararında özetle;".... mahkememizin görevsizliğine,görevli mahkemenin fethiye asliye hukuk mahkemesi olduğuna, 6100 sayılı hmk 20. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içerisinde talepde bulunulması halinde dosyanın görevli ve yetkili Fethiye Asliye Hukuk Mahkemesine Gönderilmesine..." ifadesini içeren gerekçelerle karar verilmiştir.

İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN

Davalı vekili istinaf talebinde bulunmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı avukatı tarafından verilen 28/09/2023 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde özetle; mahkemenin dilekçeler aşaması tamamlanmadan görevsizlik kararı vermiş olmasının hukuki dinlenilme haklarını kısıtlar nitelikte olup öncelikle dilekçeler aşamasının tamamlanmış olması gerektiğini, davacı şirketin inşaat sektöründe faaliyet göstermekte olup ilgili satış işleminin davacı şirket için ticari iş olduğunu ve bu görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu, davacı şirketin sözleşmeye konu taşınmazı eksik ve hatalı olarak teslim ettiğini ve ödemesi fazlasıyla aldığı beyanıyla kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, itirazın iptali davasıdır. İstinafa konu karar ilk derece mahkemesince verilen görevsizlik kararının istinafen incelenmesi talebine ilişkindir .

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un amaç başlıklı 1. maddesinde "Bu Kanunun amacı; kamu yararına uygun olarak tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarının koruyucu, zararlarını tazmin edici, çevresel tehlikelerden korunmasını sağlayıcı, tüketiciyi aydınlatıcı ve bilinçlendirici önlemleri almak, tüketicilerin kendilerinin korucuyu girişimlerini özendirmek ve bu konulardaki politikaların oluşturulmasında gönüllü örgütlenmelerini teşvik etmeye ilişkin hususları düzenlemektir." hükmü bulunmaktadır.

Kanun'un tanım başlıklı 3. maddesinin (1) bendi, "Sağlayıcı; Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye hizmet sunan ya da hizmet sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi", (k) bendi, "Tüketici; Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi", (1) bendi "Tüketici işlemi; mal veya hizmet piyasalarında Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzer sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder" şeklindedir.

Bir hukuki işlemin tüketici işlemi sayılabilmesi için yukarıda belirtilen tanımlara uygun olması gerekir. Açıklanan hususlar gözetildiğinde satım sözleşmesi ilişkisinin de Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamında kaldığının kabul edilebilmesi için taraflardan birinin tüketici, diğer yanın ise satıcı/sağlayıcı olması gerekir. Bu koşulların bulunması halinde tüketici işleminden ve sonuçta da görevli mahkemenin "tüketici mahkemesi" olduğundan söz edilebilecektir.

6100 sayılı HMK'nın 1/(1) maddesinde "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir." hükmü düzenlenmiştir."

Somut olayda davacı vekili; ... ... Şirketi adına davalı borçlu... aleyhine Fethiye İcra Müdürlüğü'nün 2022/6276 Esas sayılı icra dosyasından başlatılan icra takibine davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, müvekkili ... ...

Şirketi Muğla İli ve ilçeleri ile çevre illerde gayrimenkul alım satım ve inşaat işleri yaptığını, Fethiye 2. Noterliği 12/08/2020 Tarih 05477 Yevmiye Numaralı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi neticesinde adına tescili yapılan konutlardan ekte tapu kaydı yer alan B Blok 1 Nolu Bağımsız bölümü yapım aşamasında davalı tarafa sattığını, ilgili satıştan kaynaklı müvekkilinin davalıdan 10.000 EUR alacağının mevcut olduğunu, ilgili alacak anahtar tesliminde ödeneceği sözleşme ile hüküm altına alındığını, ancak tüm talep ve ihtarlara rağmen halen ödenmediğini,

müvekkili şirket tarafından muaccel hale gelmiş alacağın tahsili amacıyla Fethiye İcra Müdürlüğü'nün 2022/6276 Esas sayılı icra dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu müvekkiline borcunun bulunmadığından bahisle borcun tamamına, faize, fer'ilere ve imzaya itiraz ettiğini, davalı tarafça ödemeye ilişkin herhangi bir belge sunulamadığını, alacağın muaccel hale geldiğini, davalı ile yapılan sözleşmede 10.000 EURO alacağın davalı tarafa anahtar tesliminde verileceğinin kararlaştırıldığını,

davalı tarafın satışa konu konuta yerleşmiş olup konutta ikamet ettiği hususu Fethiye 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/54 D.İş sayılı dosyasından yapılan 29.09.2022 tarihli keşif ile de tespit edildiğini, yine aynı keşifte müvekkili tarafından yapılan sözleşme harici iş ve işlemlerin de tespitinin yapıldığını, borçlu Bosna Hersek vatandaşı olup Almanya'da ikamet ettiğini, borçlu zamanının büyük çoğunluğunu yurtdışında geçirmekte ve zamanının belirli dönemlerinde Fethiye ilçesinde bulunduğunu, borçlunun yurtdışında ikamet etmesi ve sadece Fethiye'ye tatil amaçlı gelmesi nedeniyle elindeki malı satma, kaçırma ve kaçma ihtimalinin olduğunu,

borçlunun yabancı vatandaşı olması, mal kaçırması halinde borcun tahsil durumunun imkansız hale geleceğinden bahisle borca yeter tutarda, taşınır ve taşınmaz malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarına ihtiyati tedbir niteliğinde ihtiyati haciz konulmasını, davanın kabulü ile T.C.

Fethiye İcra Müdürlüğü'nün 2022/6276 Esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ve takibin devamına, dava değerinin %15'i olan asgari vekalet ücretinin kötü niyetli olan davalı tarafından tazmin edilmesine, kötü niyetli davalı borçlu aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk derece mahkemesi davalının tacir sıfatının bulunmaması tarafların ticari işletmeleri ile dava konusunun ilgisinin olmaması, uyuşmazlık konusunun TTK'da düzenlenmemiş olması sebebiyle asliye hukuk mahkemesinin görevli mahkeme olması gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. Karara karşı davalı vekili tarafından kararın haksız olduğu gerekçesiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilmiştir.

Dava, davacı şirket ile davalı gerçek kişi arasındaki bağımsız bölüm satışından kaynaklanan itirazın iptali davasıdır. Olayda davalı gerçek kişi tüketici sıfatına haizdir.

Göreve ilişkin hususlar kamu düzeni gereğince gerek mahkeme tarafından gerekse dairemiz tarafından resen dikkate alınmalıdır. Her ne kadar ilk derece mahkemesi tarafından Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmiş ise de görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir. Davalı vekili tarafından dilekçeler aşaması tamamlanmadan görevsizlik kararı verilmesinin yasaya aykırı olduğu belirtilmişse de hukuk genel kurulu içtihatlarında da belirtildiği üzere görevsizlik kararının dilekçeler aşaması tamamlanmadan verilmesi hukuki dinleme hakkını kısıtlar nitelikte değildir.

Mahkeme tüketici mahkemesinin görevli olduğunu belirterek görevsizlik kararı vermeli ve gerekli usuli işlemleri tamamlamalıdır .

Görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olması sebebiyle davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK 353(1)-a-3 maddesi gereğince kaldırılmasına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.