İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/1559 K.2024/1586

Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/11 Esas 2024/289 Karar sayılı dosyasında verilen 30/04/2024 tarihli kararının, davacı vekili tarafından istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

Davacı avukatı tarafından verilen dava dilekçesinde özetle;

Davalı taraf, Alaşehir İcra Müdürlüğü 2023/1643 Esas sayılı dosyaya 30.05.2023 tarihinde kötü niyetle hareket ederek, "takibe, borca, faize ve ferilerine" itiraz etmiştir. Davalı/Borçlunun dosyaya vaki itirazı haksız, hukuka aykırı ve kötü niyetli olup icra takibini durdurup müvekkilin alacağını sürüncemede bırakmaya yöneliktir.

İşbu davanın konusu olan 14.10.2022 tarihli, CTA2022000000027 Seri No'lu, 53.264,98 TL bedelli ve 14.10.2022 tarihli CTA2022000000028 Seri No'lu 5.625,00 TL bedelli faturalar ile de sabit olduğu üzere, davalı taraf birçok muhtelif tarım ilacını ve diğer ürünleri müvekkil firmadan satın almıştır. Aşağıda detaylı bir şekilde açıklayacağımız üzerine müvekkil, davalı tarafı defaatle uyarmasına rağmen işbu fatura içeriğinde bahsedilen ürünlerin ücretini müvekkile ödememiştir.

Davalı taraf işbu ürünleri bağında ve bahçesinde ticari amaçla ürün yetiştirmek amacıyla satın almasından mütevellit Manisa Asliye Ticaret Mahkmesinde işbu davayı açmamız tarafımızca hasıl olmuştur. Şöyle ki. Müvekkil ile davalı taraf arasında muhtelif tarihlerde ticari ilişki mevcuttur. Müvekkil, davalı tarafa birçok zirai ilaç satmış olup davalı taraf da işbu ilaçları bağ ve bahçesinde kullanmıştır.

Yine 14.10.2022 tarihinde müvekkil tarafından davalı tarafa birçok zirai ilaç ve çeşitli tarım ürünü satılmıştır. İşbu ürünler ise 14.10.2022 tarihli, CTA2022000000027 Seri No'lu, 53.264,98 TL bedelli ve 14.10.2022 tarihli CTA2022000000028 Seri No'lu 5.625,00 TL bedelli faturalar içeriğinde bahsedilen ürünlerdir. Müvekkil, davalı taraftan faturaya konu ücreti birçok kez sözlü talep etmiş fakat davalı taraftan olumlu yanıt alamamıştır.

Akabinde ise müvekkil, 14.03.2023 tarihinde, Alaşehir 2. Noterliği'nce keşide edilen, 03074 Yevmiye No'lu ihtar ile faturaya konu ürünlerin ücretlerinin, tarafına ödenmesi için davalı tarafa 7 gün süre vermiştir. Müvekkil birçok kez davalı taraftan alacağını sözlü ve yazılı talep etmiş olmasına rağmen alacağına kavuşamamıştır. İşbu nedenle müvekkil tarafından davalı ... aleyhine Alaşehir İcra Müdürlüğü 2023/1643 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmıştır.

İşbu icra takip dosyası ; davalının borcu inkar etmesi ve 30.05.2023 Tarihli dilekçesi ile borca haksız ve kötü niyetli olarak itiraz etmesi sebebiyle durdurulmuştur. Müvekkil ile davalı taraf arasında mal alım-satımı yapıldığı izahtan varistir. Müvekkil, sattığı malların faturasını kesmiş ve davalı tarafa sevkini sağlamış ve sağlam bir şekilde teslim etmiştir. Takip konusu alacak, ticaretten kaynaklanan faturalara dayanmaktadır.

Müvekkil tarafından teslim edilen mallar Ticari Defterlere işlenmiş olup davalı tarafça da faturalara itiraz edilmemiştir. Bilirkişiler tarafından ticari defterler incelendiği takdir de haklılığımız sübuta erecektir. Yukarıda belirtilen faturalardan kaynaklanan borç davalı firmaca ödenmemiş ve haksız yere icra takibine itiraz edilmiştir.

İşbu sebeple 20.09.2023 tarihinde tarafımızca arabuluculuğa başvurulmuş olup anılı uyuşmazlık yönünden gerçekleşen zorunlu arabuluculuk aşamasında yapılan görüşmeler neticesinde ise anlaşma sağlanamamış, 12.10.2023 tarihli, 2023/107367 Arabuluculuk No'lu anlaşmama tutanağı ekte sunulmuştur. İcra inkar tazminatına ilişkin talebimiz: Davalı taraf, itirazında haksız ve kötü niyetlidir. Davalı taraf, itirazıyla alacağı sürüncemede bırakmak ve geç ödemek niyetindedir.

Takip konusu alacak fatura bedellerine dayanmakta olup likid bir alacaktır.Bu sebeple icra takibine haksız ve mesnetsiz itiraz eden davalı taraf aleyhine %20'dan az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtayın yerleşik içtihatları da davalı tarafın icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesi gerektiğini göstermektedir. Yukarıda belirtilen sebeplerden ötürü işbu davayı açma zorunluluğu bizler için hasıl olmuştur.

Yukarıda açıklanan sebepler ve re'sen gözetilecek diğer hukuki ve fiili sebepler çerçevesinde.

Davamızın kabulü ile, Davalı borçlu tarafın, icra takibine yaptığı itirazın iptaline, Takibin, Alaşehir İcra Müdürlüğü'nün 2023/1643 E. Sayılı takip dosyası üzerinden devamına, Davalı borçlu aleyhine takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi yönünde karar verilmesini bilvekale talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi 30/04/2024 Tarih ve 2024/11 Esas, 2024/289 Karar sayılı kararında özetle;

"...6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/3 fıkrası uyarınca dava tarihi itibariyle Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, somut olayda uyuşmazlık, alım satım ilişkisi nedeniyle başlatılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı taraf tacir olsa da davalı taraf tacir değildir. Bu nedenle nispi ticari dava koşulları sağlanamamıştır. Ayrıca eldeki dava Ticaret Kanununda düzenlenen mutlak ticari davalardan da değildir..."ifadelerini içeren gerekçelerle davaya bakmaya görevli Ticaret Mahkemesinin değil Asliye Hukuk Mahkemesinin görevi olduğundan, mahkemenin görevsizliğine dair karar verilmiştir.

İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN

Davacı vekili tarafından istinaf talebinde bulunmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı avukatı tarafından verilen 13/05/2024 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde özetle;

Davacı ile davalı taraf arasında muhtelif tarihlerde ticari ilişki mevcut olduğunu, davacı, davalı tarafa birçok zirai ilaç satmış olup davalı taraf da işbu ilaçları bağ ve bahçesinde kullandığını, yine 14.10.2022 tarihinde davacı tarafından davalı tarafa birçok zirai ilaç ve çeşitli tarım ürünü satıldığını, davacı, davalı taraftan faturaya konu ücreti birçok kez sözlü talep etmiş fakat davalı taraftan olumlu yanıt alamadığını, akabinde ise davacı, 14.03.2023 tarihinde, Alaşehir 2. Noterliği'nce keşide edilen, 03074 Yevmiye No'lu ihtar ile faturaya konu ürünlerin ücretlerinin, tarafına ödenmesi için davalı tarafa 7 gün süre verdiğini,

görevsizlik kararının hatalı olduğunu belirterek, Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/11 E. 2024/289 K. Sayılı ilamı ile Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin görevsizliği'ne, görevli mahkemenin Manisa Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna ilişkin kararının istinaf incelemesi sonucu ortadan kaldırılmasını, yeni hüküm tesisi ile davanın kabulüne ve görevli mahkemenin Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna dair karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava alım satım ilişkisine dayalı itirazın iptali davasıdır. İstinafa konu karar ilk derece mahkemesinin 30/04/2024 tarihli görevsizlik kararına ilişkindir.

6100 sayılı HMK'nın 2.maddesine göre dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. Bu düzenlemeye göre malvarlığı hakları ile şahıs varlığı haklarına ilişkin davalarda genel görevli mahkeme asliye hukuk mahkemeleri olup özel görevli mahkemelerin görevleri özel düzenlemeler ile belirlenmektedir.

Uyuşmazlığa konu dava, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra açılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlenmiş, 5.maddesinde Ticaret Mahkemeleri'nin kuruluşu ve hangi mahkemelerin Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Ticari davaları mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olması durumunda ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gurupta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır.

Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir.

Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK' da yeterli görülmüştür.

Göreve ilişkin bu genel açıklamadan sonra dava konusu somut olaya bakıldığında; uyuşmazlığın 6102 sayılı TTK'da düzenlenen işlerden olmadığı, yine aynı yasanın 4/1 maddesindeki bentler halinde sayılan yada özel kanunlarında belirlenen mutlak ticari davalardan da olmadığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda davacı vekili dava dilekçesinde özetle;".... davalı taraf, Alaşehir İcra Müdürlüğü 2023/1643 Esas sayılı dosyaya 30.05.2023 tarihinde kötü niyetle hareket ederek, "takibe, borca, faize ve ferilerine" itiraz etmiştir. Davalı/Borçlunun dosyaya vaki itirazı haksız, hukuka aykırı ve kötü niyetli olup icra takibini durdurup müvekkilin alacağını sürüncemede bırakmaya yöneliktir.

İşbu davanın konusu olan 14.10.2022 tarihli, CTA2022000000027 Seri No'lu, 53.264,98 TL bedelli ve 14.10.2022 tarihli CTA2022000000028 Seri No'lu 5.625,00 TL bedelli faturalar ile de sabit olduğu üzere, davalı taraf birçok muhtelif tarım ilacını ve diğer ürünleri müvekkil firmadan satın almıştır. ...Müvekkil, davalı tarafı defaatle uyarmasına rağmen işbu fatura içeriğinde bahsedilen ürünlerin ücretini müvekkile ödememiştir.

Davalı taraf işbu ürünleri bağında ve bahçesinde ticari amaçla ürün yetiştirmek amacıyla satın almasından mütevellit Manisa Asliye Ticaret Mahkmesinde ... davayı açmamız tarafımızca hasıl olmuştur. Şöyle ki. Müvekkil ile davalı taraf arasında muhtelif tarihlerde ticari ilişki mevcuttur. Müvekkil, davalı tarafa birçok zirai ilaç satmış olup davalı taraf da işbu ilaçları bağ ve bahçesinde kullanmıştır.

Yine 14.10.2022 tarihinde müvekkil tarafından davalı tarafa birçok zirai ilaç ve çeşitli tarım ürünü satılmıştır. İşbu ürünler ise 14.10.2022 tarihli, CTA2022000000027 Seri No'lu, 53.264,98 TL bedelli ve 14.10.2022 tarihli CTA2022000000028 Seri No'lu 5.625,00 TL bedelli faturalar içeriğinde bahsedilen ürünlerdir. Müvekkil, davalı taraftan faturaya konu ücreti birçok kez sözlü talep etmiş fakat davalı taraftan olumlu yanıt alamamıştır.

Akabinde ise müvekkil, 14.03.2023 tarihinde, Alaşehir 2. Noterliği'nce keşide edilen, 03074 Yevmiye No'lu ihtar ile faturaya konu ürünlerin ücretlerinin, tarafına ödenmesi için davalı tarafa 7 gün süre vermiştir. Müvekkil birçok kez davalı taraftan alacağını sözlü ve yazılı talep etmiş olmasına rağmen alacağına kavuşamamıştır. İşbu nedenle müvekkil tarafından davalı ... aleyhine Alaşehir İcra Müdürlüğü 2023/1643 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmıştır.

İşbu icra takip dosyası davalının borcu inkar etmesi ve 30.05.2023 Tarihli dilekçesi ile borca haksız ve kötü niyetli olarak itiraz etmesi sebebiyle durdurulmuştur... Müvekkil, sattığı malların faturasını kesmiş ve davalı tarafa sevkini sağlamış ve sağlam bir şekilde teslim etmiştir. Takip konusu alacak, ticaretten kaynaklanan faturalara dayanmaktadır.

Müvekkil tarafından teslim edilen mallar Ticari Defterlere işlenmiş olup davalı tarafça da faturalara itiraz edilmemiştir...faturalardan kaynaklanan borç davalı firmaca ödenmemiş ve haksız yere icra takibine itiraz edilmiştir. ...zorunlu arabuluculuk aşamasında yapılan görüşmeler neticesinde ise anlaşma sağlanamamış, 12.10.2023 tarihli, 2023/107367 Arabuluculuk No'lu anlaşmama tutanağı ekte sunulmuştur. ...Davalı taraf, itirazında haksız ve kötü niyetlidir.

Davalı taraf, itirazıyla alacağı sürüncemede bırakmak ve geç ödemek niyetindedir. Takip konusu alacak fatura bedellerine dayanmakta olup likid bir alacaktır.Bu sebeple icra takibine haksız ve mesnetsiz itiraz eden davalı taraf aleyhine %20'dan az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekmektedir. ...

Davamızın kabulü ile, Davalı borçlu tarafın, icra takibine yaptığı itirazın iptaline, Takibin, Alaşehir İcra Müdürlüğü'nün 2023/1643 E. Sayılı takip dosyası üzerinden devamına, Davalı borçlu aleyhine takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi yönünde karar verilmesini talep ederiz" ifadelerini içeren gerekçelerle itirazın iptalini talep etmiştir .

İlk derece mahkemesi 30/04/2024 tarihli kararında görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş ve HMK 20. madde uyarınca talep halinde dosyanın görevli Manisa Nöbetci Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine dair karar vermiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından kararın haksız olduğu, davalının dava konusu tarım ilaçlarını bağ ve bahçesinde kullandığı taraflar arasında ticari ilişkinin mevcut olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Dosya içindeki mevcut Alaşehir Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtlarında davalının ticaret sicili kaydına rastlanmadığı belirtilmiştir. Manisa Vergi Dairesi Başkanlığının 01/01/2024 tarihli yazı cevabında; davalının vergi mükellefiyet kaydı bulunmadığı belirtilmiştir.

Dosyadaki kayıtlardan davalının tacir olmadığı anlaşılmaktadır. Davacı taraf ticari şirket olmakla birlikte davalı tacir değildir. Dava niteliğine göre mutlak ticari dava kapsamında değildir. Bu nedenle görevli mahkeme Manisa Asliye Hukuk Mahkemesidir. Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin vermiş olduğu görevsizlik kararı usul ve yasaya uygun nitelikte olmakla davalı vekilinin istinaf isteminin 353/1-(b)-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesince hukuki nitelendirmenin davadaki ileri sürülüş ve dosya kapsamına uygun olarak belirlendiği, taraflarca ileri sürülen delillerin toplanarak usulüne uygun olarak değerlendirildiği, delillerin değerlendirilmesinin dosya kapsamına uygun bulunduğu, taraflarca ileri sürülen iddia ve savunmaların tartışılarak gerekçeli kararın oluşturulduğu, ihtilafa uygulanması gereken yasal mevzuatın doğru olarak tespit edildiği, mahkemenin karar gerekçesiyle hüküm fıkrasının birbiriyle uyumlu olduğu ve mahkeme hükmünün yasal unsurları taşıdığı anlaşılmakla davacı tarafından ileri sürülen istinaf itirazlarının HMK'nın 353/(1)-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.