İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/714 K.2024/672

İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/250 Esas sayılı dosyasında verilen 26/10/2023 tarihli kararının, davacı vekili tarafından istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

Davacı avukatı tarafından verilen dava dilekçesinde özetle;

Taraflarınca ...'ne karşı 20/09/2022 tarihli su faturasından dolayı müvekkilinin davalıya karşı borcunun bulunmadığının tespiti ve su faturasının iptali amacıyla menfi tespit davası açıldığını, davalının dava açıldıktan sonra müvekkili aleyhine su faturasından kaynaklı İzmir Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesi 2023/20207 sayılı dosyasından MTS 2023/619700 numaralı takip başlattığını, açıkladığı nedenlerle; davalının müvekkili aleyhine dava konusu faturadan kaynaklı İzmir Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesi 2023/20207 sayılı dosyasından başlatılan MTS 2023/619700 numaralı takibin yargılama sonuna kadar tedbiren teminatsız olarak durdurulmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi 26/10/2023 Tarih ve2023/250Esas, sayılı ara kararında özetle; ..."Her ne kadar İzmir 13. İcra Hukuk Mahkemesi 2023/613 E. Sayılı dosyadan memur muamelesine şikayet dosyasında 20.10.2023 tarihli ara karar ile takibin durdurulmasına karar verilmiş ise de, icra mahkemelerinde yapılan yargılama sonucunda esas çözecek mahiyette olmadığı, kaldı ki buradaki inceleme konusunun icra memurunun muamelesi olduğu, oysa mahkememizde görülen menfi tespit davasından davacının borçlu olmadığının yaklaşık ispatının aranması gerektiği anlaşılmakla..."ifadelerini içeren gerekçelerle İK.nun 72/2 maddesine gereğince takibin durdurulması yönündeki ihtiyati talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN

Davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı avukatı tarafından verilen 21/12/2023 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde özetle;

...'ne karşı 20.09.2022 tarihli su faturasından dolayı şirketin davalı ...'ye karşı borcunun bulunmadığının tespiti ve iş bu su faturasının iptali amacıyla menfi tespit davası açıldığı, davalı taraf dava açıldıktan sonra, davacı şirket aleyhine iş bu su faturasından kaynaklı İzmir Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesi 2023/20207 sayılı dosyasından merkezi takip sistemi dosya numarası 2023/619700 numaralı haksız ve hukuka aykırı şekilde takip başlattığını, davalı ... tarafından iş bu su faturasından kaynaklı şirkete karşı su kesintisi ihtimali bulunduğu gibi,

haksız ve hukuka aykırı başlatılan takipten kaynaklı şirket hesaplarına ve taşınır-taşınmaz kayıtlarına hacizlerin işletilmesi halinde davacı şirket açısından telafisi imkansız zararlar doğabileceği,26.10.2023 tarihli ihtiyati tedbir talebimize karşı verilen ret kararının kaldırılarak.

Davalı tarafça davacı şirket aleyhine dava konusu faturadan kaynaklı İzmir Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesi 2023/20207 sayılı dosyasından başlatılan Merkezi takip sistemi dosya numarası 2023/619700 numaralı takibin yargılama sonuna kadar tedbiren teminatsız yahut mahkemece belirtilecek teminat karşılığında durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava: abonelikten kaynaklanan menfi tespit ve faturanın iptali davasıdır. İstinafa konu ara karar ihtiyati tedbir isteminin reddine dair verilen ara kararın istinafen incelenmesine talebine ilişkindir.

İhtiyati tedbir; 6100 Sayılı HMK'nın 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Davanın açılmasıyla hüküm arasında geçen zaman içinde müddeabihin çeşitli şekillerde istenmeyen değişikliklere maruz kalması veya maruz bırakılması mümkündür. Bu değişiklikler sonucu davanın sonunda elde edilecek hükmün icrası, mümkün olmayabilir veya çok güçleşebilir. İşte ortaya çıkan bu tehlikeyi bertaraf etmek amacıyla ihtiyati tedbir kurumu kabul edilmiştir.

HMK'nın 389. maddesinde, ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, söz konusu maddede; meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkansız hale gelebileceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan haller, genel bir ihtiyati tedbir sebebi veya şartı olarak kabul edilmiştir. Bu şartlardan birisinin mevcudiyeti halinde, mahkemece, uyuşmazlık konusu taşınmaz hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilecektir.

İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas olan bir hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır. Bunlar ihtiyati tedbirin temel şartlarını oluştururlar. Maddede bu iki hususa yer verilmiş, ihtiyati tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyati tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verileceğini düzenlemiştir.

İhtiyati tedbire esas olan hakkın iyi belirlenmesi gerekir. Taraflar arasında çekişmeli olan şey veya yargılama konusunu oluşturan hak, aynı zamanda tedbirin konusu hakkı da oluşturacaktır. Kanun ''uyuşmazlık konusu hakkında'' diyerek bu hususa vurgu yapmıştır (madde 389/1). Ancak özellikle dikkat edilmesi gereken husus, diğer geçici hukuki korumaların alanına giren konularda ihtiyati tedbire karar verilmemesidir. Bu sebeple, para alacakları konusunda özel ve istisnai durumlar dışında asıl geçici hukuki koruma ihtiyati hacizdir. Keza, diğer özel hükümlerde açıkça farklı bir geçici hukuki korumadan bahsedilmişse, bu durumda da o çerçevede bir karar verilmeli, ihtiyati tedbir kararı verilmemelidir.

Somut olayda davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; taraflarınca ...'ne karşı 20/09/2022 tarihli su faturasından dolayı müvekkilinin davalıya karşı borcunun bulunmadığının tespiti ve su faturasının iptali amacıyla menfi tespit davası açıldığını, davalının dava açıldıktan sonra müvekkili aleyhine su faturasından kaynaklı İzmir Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesi 2023/20207 sayılı dosyasından MTS 2023/619700 numaralı takip başlattığını, açıkladığı nedenlerle; davalının müvekkili aleyhine dava konusu faturadan kaynaklı İzmir Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesi 2023/20207 sayılı dosyasından başlatılan MTS 2023/619700 numaralı takibin yargılama sonuna kadar tedbiren teminatsız olarak durdurulmasını talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi ihtiyati tedbir isteminin reddine dair ara kararı vermiştir. Bu ara kararına karşı davacı vekili tarafında kararın haksız olduğu gerekçesiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Dava konusu işlem abonelikten kaynaklanan faturaların iptali ve menfi tespit istemini içermektedir. İhtilaf yargılamayı gerektirmektedir. İcra İflas Kanunu 72/2. madde uyarınca icra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme talep üzerine alacağın %15'inden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. Ancak dava konusu ihtilaf yargılamayı gerektirdiği ve faturaya dayandığı, yaklaşık ispat olayının bu aşamada gerçekleşmediği dikkate alındığında İlk Derece Mahkemesinin vermiş olduğu ihtiyati tedbir isteminin reddine ilişkin ara kararı usul ve yasaya uygun nitelikte görülmekle davacı vekilinin istinaf istimenin HMK 353/ (1)-b-1 maddesi gereğince reddine karar verilmesi gerekmiştir.

İlk Derece Mahkemesince hukuki nitelendirmenin davada ki ileri sürülüş ve dosya kapsamına uygun olarak belirlendiği, ihtilafa uygulanması gereken yasal mevzuatın doğru olarak tespit edildiği, mahkemenin karar gerekçesiyle hüküm fıkrasının birbiriyle uyumlu olduğu ve mahkeme hükmünün yasal unsurları taşıdığı, istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan incelemede İlk Derece Mahkemesi ara kararının usul ve yasaya uygun bulunduğu anlaşılmakla, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından ileri sürülen istinaf itirazlarının HMK'nın 353/(1)-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulması cihetine gidilmiştir.