İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2021/1220 K.2024/355

İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09.02.2021 tarih ve 2019/42 Esas, 2021/92 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ile davalı arasında 20.12.2016 tarihinde sözleşme imzalandığını ancak davalı tarafça sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmediğini, buna göre 125 gr/h kapasiteli ozon jeneratörüne sahip olması gereken koku giderme sistemi çalışırken 40.000,00 KB/m3koku birimi girişine göre 900 KB/m3 koku birimi çıkışı sağlayarak % 97,75 verimle koku azaltması hükme bağlanmış iken alınan ozon jeneratörünün 60 gr/h kapasiteli olduğu ve çalışma esnasında sözleşmede belirtilen koku çıkış verimliliğini sağlamadığının görüldüğünü, bunun için 9 Eylül Üniversitesi Müh.Fak.Çevre Müh.Bl.

Ölç.Laboratuvarında 27.04.2017 tarihinde yaptırılan ölçümlerde 127.327 KB/m3 giriş değerine karşılık 64.000 KB/m3 çıkış değeri elde edildiği ve buna göre 97,75 verimle çalışması gereken sistemin % 49,74 verimle çalıştığının belirlendiğini, davalının zaman zaman koku giderme sisteminin parametrelerini değiştirerek sorunları gidermeye çalıştığını ancak sorunların giderilemediğini, ozon jeneratörümnün zaman zaman devreden çıktığını ve daha sonra arızalanarak devre dışı kaldığını, bunun üzerine davalıya İzmir 11.Noterliğinin 06.06.2017 tarih ve 5018 yevmiye numarasıyla ihtarname çekildiğini ancak cevap alınamadığını,

ozon jeneratörünü imal eden üretici ... San.ve Tic.Ltd.Şti'ne ulaşılarak tamir talebinde bulunulduğunu ve ozon jeneratörünün İstanbul'a gönderilmesi yönündeki görüşü için davalı yan ile görüşülerek gönderildiğini ancak onarım için uzun süre geçmesi ve geri gelmemesi üzerine başka firmalardan teklif alınarak 125 gr/h kapasiteli 15.604,32 USD bedel karşılığı yeni ozon jeneratörü satın alındığını, davalı firma ile yapılan sözleşme gereği ödenmeyen 6.540,00 USD bedelin,

15.604,32 USD alınan bedelden düşülerek 9.064,32 USD kadar müvekkilin davalıdan alacaklı olduğunu ve sözleşme gereği günlük 500,00 TL geçikme bedeli ile bilirkişi tarafından yapılacak hesaplama sonucu şimdilik 15.000,00 TL geçikme cezası talep ettiklerini, bu nedenlerle 9.064,32 USD'nin yeni ozon jeneratör bedelinin ödeme tarihi olan 01.11.2018 tarihinden itibaren itibaren fiili ödeme günündeki efektij satış kuru üzerinden davalıdan tahsiline,

yapılan sözleşme gereği 01.11.2018 tarihinden itibaren aylık % 1,5 gecikme faizi ile ve gecikme cezasına mahsuben şimdilik 15.000,00 TL gecikme cezasının aylık % 1,5 gecikme faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve daya etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle: Taraflar arasında 20.12.2016 tarihinde yapılan sözleşme gereği Ozon Temelli Koku Giderme işi konusunda anlaştıklarını, müvekkilinin 40.000 birim olan koku giriş değerini 900 birime düşürmeyi yüklendiğini ancak 9 Eylül Üniversitesi Müh.Fak. Çevre Müh. Bl. Ölç.

Laboratuvarında ölçümlerde 120.000-140.000 arası koku birimi olarak değerlendirildiğini, müvekkilinin ise 40.000 koku birimi girişine yönelik hazırlanan sistem ile çalışmaya devam ettiğini, müvekkilinin 40.000 den 900 birime düşürmeyi hedeflediğini bu durumun alınacak bilirkişi raporu ile netleşeceğini, davacı yanın ozon jeneratörünün devre dışı kalmasından dolayı oluşan zarardan kendisinin sorumlu olduğunu ve müvekkile sözleşmeden kaynaklanan 6.540,00 USD borcunu kabul ettiğini, müvekkilinin 40.000 koku girişine göre dizayn ettiği sistemi revize etmek iştemişse de davacı yandan olumlu cevap alamadığını,

gerekli koşulların sağlanamaması sebebiyle jeneratörün arızalandığını, müvekkilinin sözleşmeden kaynaklanan tüm sorumlulukları yerine getirdiğini ancak bakiye ödemesi yapılmadığını, bu nedenlerle asılsız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ. İlk derece mahkemesinin 09.02.2021 tarih ve 2019/42 Esas, 2021/92 Karar sayılı kararı ile özetle; ''...1)DAVANIN KABULÜ İLE; 9.064,32 USD nin 01/11/2018 tarihinden itibaren T.C. Devlet Bankalarınca ödenen en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faiziyle birlikte davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, 15.000 TL cezai şart alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek aylık %1,5 gecikme faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine'' dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili tarafından verilen 11.08.2021 havale tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi ile özetle; -Müvekkilinin sözleşmeden kaynaklı sorumluluğunu yerine getirdiğini, -Davaya konu ozon jenaratörünün ayıplı olmadığını, müvekkiline kusur izafe edilemeyeceğini, -Yerel mahkemenin bilirkişi kök ve ek raporuna karşı sunulan beyan ve itirazları eksik inceleme ile değerlendirdiğini, -Ayıp bildiriminin süresinde olmadığını, -Cezai şart için gerekli koşulların oluşmadığını, Belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK.nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda,

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve gecikme cezası istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesi tarafından davanın kabulüne karar verildiği, verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edildiği görülmüştür.

Tacir olan taraflar arasında 20/12/2016 tarihli "Ozon Temelli Koku Giderme ve Kontrol Sistemi Sözleşmesi" isimli eser sözleşmesinin imzalandığı, davacının iş sahibi, davalının ise yüklenici olduğu; davalı yüklenicinin ozon temelli koku giderme sisteminin imalat, nakliye, montaj ve devreye alınması işi karşılığında davacı iş sahibinin 27.500,00-USD+KDV ödemeyi kabul ettiği anlaşılmıştır.

Davacı iş sahibi, davalı yüklenicinin sözleşme gereği yükümlülüklerini yerine getirmediğini, 125 gr/h kapasiteli ozon jeneratörüne sahip olması gereken koku giderme sistemi çalışırken % 97,75 verimle koku azaltması hükme bağlanmış iken alınan ozon jeneratörünün % 49,74 verimle çalıştığını, davalının zaman zaman koku giderme sisteminin parametrelerini değiştirerek sorunları gidermeye çalıştığını ancak sorunların giderilemediğini, ozon jeneratörünün daha sonra arızalanarak devre dışı kaldığını, taraflar arasında yapılan sözleşmenin 14. maddesine göre davalıya ihtarname çekildiğini,

ozon jeneratöründeki arızanın giderilmesi için ozon jenaratörünü imal eden dava dışı üretici ... San. ve Tic. Ltd.

Şti'ne davalı tarafça gönderildiğini, daha sonra jenaratörün uzun süre geçmiş olmasına rağmen geri gelmediğinden sözleşmenin 14.02 maddesine göre başka firmalardan teklif alınarak 125 gr/h kapasiteli 15.604,32 USD bedel karşılığı yeni ozon jeneratörünün davalı adına ve namına satın alındığından davalı ile yapılan sözleşme bedelinden ödenmeyen 6.540,00 USD bedelin düşülerek 9.064,32 USD'nin davalıdan tahsili ile sözleşmenin 14.01 maddesine göre 15.000,00 TL gecikme cezasının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı yüklenici ise, sözleşme kapsamındaki tüm yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen bakiye ödemenin yapılmadığını, davacı iş sahibinin ozon jenaratörünün çalıştırılması için gerekli koşulları dikkate almadığından ozon jeneratörünün arızalandığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 4. maddesine göre yüklenici tarafından temin edilen sözleşmeye konu malzemelerin fatura tarihinden itibaren 2 yılı garantili olduğu; sözleşmenin 14.01 maddesine göre yüklenicinin geciktiği her gün için fors major durumlar durumlar hariç işverene ceza miktarı genel olarak 500,00TL/gün ceza ödeyeceği,bu gecikmenin her halde 30 günü aşamayacağı, aksi takdirde işverenin sözleşmeyi herhangi bir ihbar ve ihtara gerek olmaksızın tek taraflı olarak derhal fesheder hükmü bulunduğu;

sözleşmenin 14.02 maddesine göre ise, yüklenici taahhüdünün gerektirdiği şekilde, zamanında ve tekniğine uygun olarak yapamaz ve teslim edemez, sözleşme hükümlerini ihlal eder, talimatları yerine getirmezse imalat sırasındaki kontroller sırasında makinanın tekniğine uygun olmadığı veya süresinde bitirilemeyeceği tespit edilirse işveren bu sözleşmeyi hiçbir ihtar, ihbara ve karara gerek olmaksızın tek taraflı olarak ve derhal feshedebilir.

Teknik bilirkişinin (makina veya elektrik müh. odası gibi) raporu sonucunda kanıtlandığında bu işlem gerçekleşecektir. Fesih halinde kayıtsız şartsız ve herhangi bir hükme hacet kalmazsızın teminatlar nakde çevrilir. İş yüklenici nam ve hesabına yapılır veya yaptırılır.

Şartlar ve gecikme cezası herhangi bir ihtar, ihbar ve temerrüde düşürmeye gerek olmaksızın sarf tarihinden itibaren gecikme cezası (aylık %1,5 gecikme faizi uygulanır)faizleri ile birlikte imalatçıdan tahsil edilir. Fesih halinde işverenin iş bu akitten doğan yükümlülükleri askıya alınır. İşverenin tüm akdi ve kanuni haklarını istihsalini müteakip imalatçının kalan hakları avdet eder hükmünün bulunduğu anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesi tarafından alınan 08/11/2019 havale tarihli kök rapor ve 24/09/2020 havale tarihli ek rapor denetime ve hüküm kurmaya elverişli olup raporlarda taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirildiği, sözkonusu raporlarda sözleşmeye konu 125 g/h kapasiteli ozon jeneratörünün sözleşmede belirtilen verimde olmadığı ve bu sistemde kullanılmasının mümkün olamayacağından ayıplı olduğu ve davacının kabule zorlanamayacağının belirtildiği; taraflar arasındaki sözleşmenin 4.maddesine göre yüklenici tarafından temin edilen sözleşmeye konu malzemelerin fatura tarihinden itibaren 2 yılı garantili olduğu hükmünün bulunduğu,

buna göre davalı yüklenicinin garanti vermekle iş sahibinin açık ayıplar yönünden muayene ve süresinde ihbar yükümlülüğünü; gizli ayıplar yönünden de süresinde ihbar yükümlülüğünü kaldırmayı ve garanti süresi içinde bu ayıpları ücretsiz gidermeyi peşinen kabul ve taahhüt ettiği, davalı yüklenici tarafından 13.03.2017 tarihinde düzenlenen faturaya göre 2 yıllık garanti süresi, içinde davacı iş sahibi tarafından ayıbın süresinde davalı yükleniciye ihbar edildiği; davacı iş sahibi tarafından taraflar arasındaki sözleşmenin 14.maddesine göre davalıya ihtarnameler çekildiği, ayıbın giderilmesi için ozon jeneratörünü imal eden dava dışı üretici ...

San. ve Tic. Ltd. Şti'ne 18.10.2017 tarihinde gönderilmesine rağmen 01.10.2018 tarihine kadar jeneratörün gelmemesi nedeniyle sözleşmenin 14.02 maddesine göre dava dışı başka firmadan 15.604,32 USD bedel karşılığında yeni ozon jeneratörünün davacı tarafça satın alındığından bu bedelden davacının talebiyle bağlı kalınarak davalıya ödenmeyen bakiye iş bedeli olan 6.540,00 USD düşülerek 9.064,32 USD'nin davalıdan tahsiline karar verilmesinde;

ayrıca sözleşmenin 14.02 maddesine göre sözleşmenin feshi halinde gecikme cezası istenebileceği kararlaştırıldığından sözleşmenin 14.01 maddesine göre 30 gün ile sınırlı olarak günlüğü 500,00TL'den 15.000,00 TL gecikme cezasına hükmedilmesinde usule ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından davalı vekilinin istinaf istemi yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi ve yapılan değerlendirmeye göre; mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olup, davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.