İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/1241 K.2024/492

İzmir 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 31.03.2021 tarih 2018/47 E. - 2021/214 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, davalıların sürücüsü, maliki ve ZMM sigortacısı olduğu aracın karıştığı kaza neticesinde dava dışı ...'nın yaralandığını, olay nedeniyle maddi zarara uğradığını, kusurun karşı tarafta olduğunu, davalıların oluşan zararı karşılaması gerektiğini, STK yapılan başvuru neticesinde tazminat alacağının 116.061,36-TL olduğunun hesap edildiğini, itiraz üzerine STK İHH kararı ile dava dışı ...'nın tazminat alacağının 30.000,00-TL'sini davacıya temlik ettiğinden bahisle bakiye 86.061,36-TL'in tahsiline karar verildiği,

hakem kararın kesinleştiğini, dava dışı ...'nın tazminat alacağının 30.000,00-TL'sini davacıya temlik ettiğini, bu miktarın davacıya ödenmesi gerektiğini, ihtara rağmen tazminatın ödenmemesi üzerine yapılan takibe davalının haksız yere itiraz ettiğini, belirterek; itirazın iptal ile takibin devamına, % 20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu, dava dışı ... tarafından aynı olay nedeni ile davalıya karşı açılan davadan feragat edildiğini, daha sonra STK başvuru yapıldığını, STK tarafından geçerli olmayan maluliyet raproruna dayanılarak karar verildiğini, davalının itrazı üzerine STK İHH tarafından temlik nedeni ile temlik edilen 30.000,00-TL hariç karar verildiğini, likit ibr alacak bulunmadığını, belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava dışı ...'nın İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen davada feragat dilekçesi vermeden bir gün önce borcuna karşılık olmak 12.04.2017 tarihli alacağın devri sözleşmesiyle, 18.05.2015 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle doğan tazminat alacağının 30.000,00-TL’lik kısmını davacıya devrettiği, dava dışı ...'nın tazminat alacağından feragat ettikten sonra zararın tazmini için Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurduğu,

komisyonca verilen karara itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetinin kararı ile İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde feragat edilen miktar ile İzmir 24. Noterliğinde temlik edilen miktarların da nazara alınması gerektiği belirtilerek itirazlarının kısmen kabulü ile 80.061,36-TL sigorta tazminatının 29.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte dava dışı ...'ya ödenmesine karar verildiği kararının kanun yolundan geçmeksizin kesinleştiği, tahkim dosyasında verilen kararın başvurunun tarafları ve sebebi ile talep sonucunun farklı olması nedeniyle kesin hüküm teşkil etmediği,

temlikin geçerli olduğu ve davacının alacağı talep etme hakkını hakkı geçerli şekilde iktisap ettiği, temlik alan davacının dava dışı ...'dan alacaklı olduğu kendisine temlik edilen alacak tutarını gerçek zararı zarar sorumlusundan talep edebileceği, davalı sigortanın ancak sigortalısının sebep olduğu gerçek zarar tutarını ödemekle yükümlü tutulabileceği, bu nedenle temlik edilen alacağın tutarı 30.000,00-TL olsa bile davacının bu tutarın tamamını talep edebileceği anlamına gelmeyeceğinden dava dışı zarar görenin uğradığı gerçek zararın usulüne uygun bir şekilde mevcut yasal düzenlemelere göre tespit edilmesi gerektiği,

gerçek zararın tespiti bakımından öncelikle maluliyet tespit işlemleri yönetmeliği hükümlerine göre maluliyete ilişkin rapor alınması gerektiği, dava dışı zarar görenin muayene olmak için onayı ve rızasının olmadığı, davacının dosyanın bu hali ile karara çıkmasını talep ettiği, bu nedenle davacının davasını ispat edemediği, belirtilerek; davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, davacıya borcu olan dava dışı ...'nın İzmir 24.Noterliği’nin 12862 yevmiye no’lu 12.04.2017 tarihli alacağın devri sözleşmesiyle davalı ...

Sigorta A.Ş.’den 18.05.2015 tarihinde karışmış olduğu trafik kazası nedeniyle doğan alacağının 30.000-TL’lik kısmını davacıya temlik ettiğini, ...’nın geçirmiş olduğu trafik kazası nedeniyle Sigorta Tahkim Komisyonu’na yapılan başvurunun kesinleştiğini, dava dışı ...’nın hak etmiş olduğu tazminat tutarının 80.061,36-TL'sinin ödendiğini, Sigorta Tahkim Komisyonu’nun kararında da belirtildiği gibi müvekkilimin tazminat miktarının 30.000,00-TL’lik kısmı ...’ya ödenmesi gerektiğini, maluliyet oranını yeniden tespit ettirilmesine gerek olmadığını, ...'nın muayene edilmeye zorlanamayacağını, başkaca hususların tartışılmasına gerek olmadığını,

belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ZMMS kapsamında trafik kazası nedeni ile davacıların maddi tazminat talebi ile yapılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

1. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile oluşan davacının maddi zararından davalı sigorta şirketi ile işleten sıfatına haiz araç maliki ve sürücünün, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğu amirdir.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD' nın 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K.)

3. Alacağın temliki ile artık borçlu, yeni alacaklıya karşı ifa yükümlülüğü altına girmektedir. Ancak, alacaklısının değişmesinde hiçbir söz hakkı olmayan ve temlik işleminden de habersiz olan borçlunun bu kadar çaresiz bırakılmaması, korunması gerektiği düşünülmesi gerekir. Bu nedenle de Borçlar Kanununda, borçlunun borcunu önceki alacaklıya ifa etmesi bazı şartlarla geçerli sayılmış hatta edimi tevdi etmek suretiyle borcundan kurtulması imkanı tanınmıştır.

Borçluyu korumak amacıyla devredene karşı sahip olduğu savunma araçlarını devralana karşı da ileri sürme imkanı tanınmıştır. Alacağın temliki, borçlunun durumunu ağırlaştıramayacağından, alacak, devredenin mal varlığında ne halde ise devralanın mal varlığına da o hali ile intikal eder. Devredilen alacağın borçlusu, devredene karşı sahip olduğu def’ileri (savunmaları) devralana karşı da ileri sürebilir.

Alacağın temliki işleminin üçüncü kişi yani devralan açısından doğurmuş olduğu sonuç, temlik işlemi ile birlikte üçüncü kişinin, alacağın asli ve ferileri ile birlikte alacağa bağlı rüçhan haklarına da sahip olmasıdır. Üçüncü kişinin devir ile birlikte bu haklarını kullanabilmesi için borçlunun onayına ihtiyaç bulunmamaktadır.

(Yargıtay 17. HD'nin 06/02/2020 tarih ve 2018/1582 E. 2020/849 K. ) Dava dışı ...’nın dava konusu kaza nedeniyle oluşan alacağını, alacağın temliki sözleşmesi ile temlik alan davacıya devrettiği, temlik edilen alacağın malvarlığı haklarına ilişkin olmakla temlike uygun olduğu, temlik eden alacaklının tasarruf yetkisinin bulunmadığının usulüne uygun şekilde ileri sürülüp kanıtlanamaması karşsında temlikin geçerli olduğu anlaşılmaktadır.

4. Temlik eden dava dışı ... ile davalı arasındaki kesinleşen tahkim yargılaması neticesinde anılan maluliyet oranı üzerinden davalı tarafından sigortalı araç sürücüsünün % 75 kusur oranına karşılık gelen tazminattan hatır taşıması nedeni ile yerleşik ugulama doğrulusunda % 20 oranında yapılan indirim neticesinde hak kazanlan iş gücü kaybı tazminat hesaplanmış itiraz üzerine itiraz hakem heyetince dava dışı ...'nın feragat ettiği dava değeri ile temlik edilen miktar dikkate alınması gerektiği belirtilerek itirazın kısmen kabule karar verilmiş, bu karar yönelik istinaf başvurusunun reddi üzerine tahkim yargılamasının kesinleştiği anlaşılmıştır.

5. Aynı maddi olaya konu, fakat davacıları ile dava konusu ve hukuki dayanakları farklı olan ve istinaf incelemesi neticesinde kesinleşen İzmir 6. Tüketici Mahkemesi'nin 29.05.2017 tarih ve 2017/251 E. 2018/345 K. Sayılı ilamı ile hasar ile kazanın uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Anılan kesinleşmiş tahkim dosyası eldeki dava yönün tarafları, konusu ve hukuki dayanağının farklı olması nedeni ile kesin hüküm oluşturmasa da kuvvetli delil teşkil edeceği muhakkakıtr.İçtihatlar da bu yönde istikrar kazanmıştır.(Yargıtay HGK'nun 21.04.2022 tarih ve 2020/(22)9-230 E. - 2022/593 K. ) Bunun ötesinde, gerek tahkim yargılaması gerek ise eldeki dava dosyası kapsamında davalının kusur ve aktüerya raporlarına yönelik bir itirazının bulunmadığı itirazının maluliyet noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.

6. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihi 01/09/2013 ile 01/06/2015 tarihleri arasında gerçekleşen kazalar için Maluliyet Tespit işlemleri Yönetmeliği hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.(Yargıtay 4.HD'nın 20/06/2022 tarih ve 2021/13933 E. 2022/9109 K.) Somut uyuşmazlıkta kaza tarihinin 18.05.2015 tarihi olmasına göre düzenlenecek raporun Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği'nin yaptığı atıf ve adı geçen

Yönetmelik'in % 60 ve üstü maluliyet için belirleme yapma esasını kabul etmesi nedeniyle, 11/10/2008 tarihli Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranları Tespit İşlemleri Yönetmeliği ekindeki cetvellerin kullanılması suretiyle düzenlenmesi gerekir.

(Yargıtay 4.HD'nın 29/06/2022 tarih ve 2021/15362 E. - 2022/9643 K. ) Bu çerçevede dosyaya kazandırılan DEÜ Uygulama ve Araştırma Hastanesi meslekte kazanma gücü kaybı sağlık kurumu raporu anılan ilke, esaslara uygun ve maluliyetin tespiti hususunda yeterlidir.

7. O halde; geçerli temlikname istinaden dava dışı ...’nın dava konusu kaza nedeniyle oluşan alacağının 30.000,00-TL'sini temlik alan davacının bu miktarı davalı sigorta şirketinden talep edebileceğinin kabulü gerekir. Davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan 29.06.2017 tarihinden takip tarihi olan 13.11.2018 tarihine kadar işlemiş yasal faizin ise 3.713,42-TL olduğu resen hesaplanmıştır.

8. Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında. İDM tarafından bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, maluliyetin olay tarihinde geçerli olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak tespit edilmesine, temlik alan davacının eldeki dava yönünden geçerli temlikname ile alacağı temlik almasına, temlik alan davacının temlik aldığı tazminat miktarını davalıdan talep edebilecek olmasına göre;

davacının davasının kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın varlığının yargılamayı gerektirmesi nedeniyle belirlenebilir ( likit ) bir alacak bulunmadığından icra inkar tazminatı talebinin koşullarının oluşmaması nedeniyle icra inkar tazminatı taebinin reddine, karar verilmesi gerekirken, aksi yönde davanın reddine karar verilmesinde hukuki isabet görülmemiştir. Bu itibarla, istinaf talebi yerindedir.

Bu durumda, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.